ابواب معاملات · Sunan Ibn Majah

Sunan Ibn Majah، حدیث 2186

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: ابواب معاملات
سنن ابن ماجه
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، قَالاَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَنْبَأَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ، بَاعَ مِنَ الأَشْعَثِ بْنِ قَيْسٍ رَقِيقًا مِنْ رَقِيقِ الإِمَارَةِ فَاخْتَلَفَا فِي الثَّمَنِ ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ بِعْتُكَ بِعِشْرِينَ أَلْفًا ‏.‏ وَقَالَ الأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ إِنَّمَا اشْتَرَيْتُ مِنْكَ بِعَشْرَةِ آلاَفٍ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ إِنْ شِئْتَ حَدَّثْتُكَ بِحَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ فَقَالَ هَاتِهِ ‏.‏ قَالَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏ "‏ إِذَا اخْتَلَفَ الْبَيِّعَانِ وَلَيْسَ بَيْنَهُمَا بَيِّنَةٌ وَالْبَيْعُ قَائِمٌ بِعَيْنِهِ فَالْقَوْلُ مَا قَالَ الْبَائِعُ أَوْ يَتَرَادَّانِ الْبَيْعَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَإِنِّي أَرَى أَنْ أَرُدَّ الْبَيْعَ ‏.‏ فَرَدَّهُ ‏.‏

ترجمه

عثمان بن ابی شیبه و محمد بن صباح برای ما حدیث نقل کردند و گفتند: هشیم برای ما حدیث گفت، ابن ابی لیلی به ما خبر داد، از قاسم بن عبدالرحمن، از پدرش که عبدالله بن مسعود یکی از غلامان بیت‌المال را به اشعث بن قیس فروخت و آن دو بر سر قیمت اختلاف کردند. ابن مسعود گفت:

«آن را به بیست هزار به تو فروختم.» و اشعث بن قیس گفت: «من آن را از تو به ده هزار خریدم.» عبدالله گفت: «اگر بخواهی حدیثی را که از رسول الله ﷺ شنیده‌ام برایت بازگو می‌کنم.» او گفت: «بفرمایید.» گفت: «من از رسول الله ﷺ شنیدم که فرمودند: هرگاه خریدار و فروشنده اختلاف کنند و میان آن‌ها دلیلی نباشد و کالا هنوز موجود باشد، سخن فروشنده مقدم است یا اینکه معامله را فسخ کنند.» اشعث گفت: «پس من صلاح می‌دانم که معامله را فسخ کنم.» و سپس آن را فسخ کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

اگر دلیلی در دست نباشد، در اختلاف بر سر قیمت، گفتهٔ فروشنده پذیرفته می‌شود یا معامله فسخ می‌گردد.

توضیح واژه‌های دشوار
دلیل

وسیله‌ای پذیرفته‌شده برای اثبات یک ادعا، مانند گواه یا سند.

فسخ معامله

برهم‌زدن معامله، به‌گونه‌ای که هر دو طرف آنچه را دریافت کرده‌اند بازگردانند.

برداشت‌های عالمان

فقیهان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که در صورت اختلاف بر سر قیمت، اگر دلیلی در کار نباشد و کالای فروخته‌شده همچنان در همان وضعیت باشد، گفتهٔ فروشنده پذیرفته می‌شود. طرف دیگر می‌تواند معامله را بپذیرد یا آن را فسخ کند. مذاهب فقهی دربارهٔ شرایط و روندهای تکمیلی مربوط به سوگند و بازگرداندن کالا بحث کرده‌اند؛ ازاین‌رو، در یک اختلاف واقعی باید به احکام قابل اجرا و متخصصان صلاحیت‌دار مراجعه کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. مبلغ مورد توافق را پیش از معامله به‌صورت کتبی ثبت کنید.
  2. پیام‌ها، فاکتورها و رسیدهای پرداخت را نگه دارید تا اختلاف احتمالی بعدی با دقت حل‌وفصل شود.
  3. اگر دلیلی در دست نیست، با هم برای یافتن راه‌حلی منصفانه تلاش کنید و در اختلافی جدی از متخصص راهنمایی بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.