Sunan Ibn Majah، حدیث 2863
روایتشده توسط Abu Sa'eed al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از ابن ماجه تا پیامبر ﷺ
- 1أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَآن را به ابن ماجه روایت کرد
- 2يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ
- 3مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو
- 4عُمَرَ بْنِ الْحَكَمِ بْنِ ثَوْبَانَ
- 5أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْحَكَمِ بْنِ ثَوْبَانَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ عَلْقَمَةَ بْنَ مُجَزِّزٍ عَلَى بَعْثٍ وَأَنَا فِيهِمْ فَلَمَّا انْتَهَى إِلَى رَأْسِ غَزَاتِهِ أَوْ كَانَ بِبَعْضِ الطَّرِيقِ اسْتَأْذَنَتْهُ طَائِفَةٌ مِنَ الْجَيْشِ فَأَذِنَ لَهُمْ وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ حُذَافَةَ بْنِ قَيْسٍ السَّهْمِيَّ فَكُنْتُ فِيمَنْ غَزَا مَعَهُ فَلَمَّا كَانَ بِبَعْضِ الطَّرِيقِ أَوْقَدَ الْقَوْمُ نَارًا لِيَصْطَلُوا أَوْ لِيَصْنَعُوا عَلَيْهَا صَنِيعًا فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ - وَكَانَتْ فِيهِ دُعَابَةٌ - أَلَيْسَ لِي عَلَيْكُمُ السَّمْعُ وَالطَّاعَةُ قَالُوا بَلَى . قَالَ فَمَا أَنَا بِآمِرِكُمْ بِشَىْءٍ إِلاَّ صَنَعْتُمُوهُ قَالُوا نَعَمْ . قَالَ فَإِنِّي أَعْزِمُ عَلَيْكُمْ إِلاَّ تَوَاثَبْتُمْ فِي هَذِهِ النَّارِ . فَقَامَ نَاسٌ فَتَحَجَّزُوا فَلَمَّا ظَنَّ أَنَّهُمْ وَاثِبُونَ قَالَ أَمْسِكُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ فَإِنَّمَا كُنْتُ أَمْزَحُ مَعَكُمْ . فَلَمَّا قَدِمْنَا ذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَمَرَكُمْ مِنْهُمْ بِمَعْصِيَةِ اللَّهِ فَلاَ تُطِيعُوهُ " .
ابوبکر بن ابیشیبه برای ما حدیث کرد، یزید بن هارون برای ما حدیث کرد، محمد بن عمرو برای ما حدیث کرد، از عمر بن حکم بن ثوبان، از ابوسعید خدری رضی الله عنه که گفت: رسول خدا ﷺ علقمه بن مجزز را به فرماندهی یک گروه اعزام کردند و من نیز در میان آنان بودم. هنگامی که او به محل نبرد رسید یا در میانه راه بود، گروهی از سپاهیان از او اجازه خواستند تا مسیر دیگری را طی کنند. او به آنان اجازه داد و عبدالله بن حذافه بن قیس سهمی را به امیری آنان گماشت. من نیز در زمره کسانی بودم که همراه او جنگیدند. وقتی در میانه راه بودیم، مردم آتشی افروختند تا خود را گرم کنند یا غذایی بپزند. آنگاه عبدالله — که مردی شوخطبع بود — گفت:
«آیا حق شنیدن و اطاعت بر گردن شما ندارم؟» گفتند: «چرا.» گفت: «اگر شما را به کاری فرمان دهم، آیا آن را انجام نخواهید داد؟» گفتند: «بله، حتماً.» سپس گفت: «پس شما را اکیداً فرمان میدهم که در این آتش بپرید!» برخی از مردم برخاستند و آماده پریدن شدند، اما چون گمان کرد که واقعاً قصد پریدن دارند، فرمود: «دست نگه دارید، من فقط با شما شوخی میکردم.» وقتی بازگشتیم، این ماجرا را برای پیامبر ﷺ نقل کردند. رسول خدا ﷺ فرمودند: «هر کس از آنان شما را به معصیت خدا فرمان دهد، از او اطاعت نکنید.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
از فرمانروا هنگامی که به گناه فرمان میدهد، اطاعت نمیشود.
گروهی نظامی که از سوی جامعه اعزام میشود.
پیروی از فرمان یا راهنمایی صاحبمنصب.
فرمانی که با احکام خداوند در تضاد باشد.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که اطاعت از فرمانروای منصوب، در چارچوب امور مشروع است، نه در فرمانی که به گناه بینجامد. قاعده شناختهشده فقهی این است که در نافرمانی از آفریدگار، اطاعت از آفریده روا نیست. این روایت همچنین میآموزد که صاحباختیار نباید فرمانی دهد که کسی را به آسیبزدن به خود یا انجام کاری حرام وادارد؛ همراهان آماده شدند، اما به درون آتش نپریدند.
- تا زمانی که دستورهای مسئول با احکام خدا ناسازگار نیستند، از آنها پیروی کنید.
- اگر فرمانی متضمن آسیب یا گناه است، توضیح بخواهید و آن را اجرا نکنید.
- با مقام و اختیار شوخی نکنید، اگر ممکن است دیگران را به رفتار خطرناک وادارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.