کتاب مناسک حج · Sunan Ibn Majah

Sunan Ibn Majah، حدیث 3000

روایت‌شده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب مناسک حج
سنن ابن ماجه
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aishah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي حِجَّةِ الْوَدَاعِ نُوَافِي هِلاَلَ ذِي الْحِجَّةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ مَنْ أَرَادَ مِنْكُمْ أَنْ يُهِلَّ بِعُمْرَةٍ فَلْيُهْلِلْ فَلَوْلاَ أَنِّي أَهْدَيْتُ لأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَكَانَ مِنَ الْقَوْمِ مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَمِنْهُمْ مَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ فَكُنْتُ أَنَا مِمَّنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ ‏.‏ قَالَتْ فَخَرَجْنَا حَتَّى قَدِمْنَا مَكَّةَ فَأَدْرَكَنِي يَوْمُ عَرَفَةَ وَأَنَا حَائِضٌ لَمْ أَحِلَّ مِنْ عُمْرَتِي فَشَكَوْتُ ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ ‏"‏ دَعِي عُمْرَتَكِ وَانْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَفَعَلْتُ فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ وَقَدْ قَضَى اللَّهُ حَجَّنَا أَرْسَلَ مَعِي عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْدَفَنِي وَخَرَجَ إِلَى التَّنْعِيمِ فَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ فَقَضَى اللَّهُ حَجَّنَا وَعُمْرَتَنَا وَلَمْ يَكُنْ فِي ذَلِكَ هَدْىٌ وَلاَ صَدَقَةٌ وَلاَ صَوْمٌ ‏.‏

ترجمه

ابوبکر بن ابی‌شیبه برای ما حدیث کرد، عبده بن سلیمان برای ما حدیث کرد، از هشام بن عروه، از پدرش، از عایشه که گفت: همراه رسول خدا ﷺ در حجةالوداع خارج شدیم، نزدیک به رؤیت هلال ذی‌الحجه. رسول خدا ﷺ فرمودند:

«هر کس از شما می‌خواهد برای عمره تلبیه بگوید، چنین کند. اگر من حیوان قربانی همراه نیاورده بودم، قطعاً برای عمره تلبیه می‌گفتم.» عایشه گفت: پس برخی از مردم برای عمره و برخی برای حج تلبیه گفتند و من از کسانی بودم که برای عمره تلبیه گفتم. او گفت: حرکت کردیم تا اینکه به مکه رسیدیم. روز عرفه فرا رسید در حالی که من حائض بودم و از عمره‌ام حلال نشده بودم. این موضوع را به پیامبر ﷺ شکایت کردم. ایشان فرمودند: «عمره‌ات را رها کن، موهایت را باز کن و شانه بزن و برای حج تلبیه بگو.» عایشه گفت: چنین کردم. وقتی شب حصبة (شب دوازدهم ذی‌الحجه) رسید و الله حج ما را به پایان رساند، ایشان عبدالرحمن بن ابی‌بکر را با من فرستادند. او مرا پشت سر خود سوار کرد و به تنعیم رفتیم و من برای عمره تلبیه گفتم. بدین ترتیب الله حج و عمره ما را کامل گردانید و در آن نه قربانی بود، نه صدقه و نه روزه.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عایشه حج خود را به پایان رساند و سپس عمره‌ای جداگانه به‌جا آورد.

پیشینه و سبب بیان

این حدیث ماجرا را در جریان حجةالوداع بیان می‌کند. عایشه با آغاز روز عرفه عادت ماهانه بود و هنوز عمره‌اش را کامل نکرده بود.

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

حالتی شرعی که در آن حاجی یا عمره‌گزار برخی اعمال و ممنوعیت‌ها را رعایت می‌کند.

تلبیه

ذکری که حاجی یا عمره‌گزار با آن نیت حج یا عمره خود را اعلام می‌کند.

تنعیم

مکانی بیرون از مکه که عایشه از آنجا دوباره برای عمره نیت کرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که عادت ماهانه مانع احرام بستن یا انجام مناسک حج برای زن نیست، اما او باید طواف کعبه را تا پاک شدن به تأخیر بیندازد. پیامبر ﷺ به عایشه دستور داد موهایش را باز و شانه کند، نیت خود را از عمره به حج تغییر دهد و پس از پایان مناسک، از تنعیم عمره‌ای جداگانه به‌جا آورد. مذاهب فقهی با استناد به این روایت و روایات مرتبط، احکام کسانی را بررسی می‌کنند که به‌دلیل شرایطی نمی‌توانند عمره را کامل کنند؛ حکم دقیق به وضعیت و مذهب فقهی بستگی دارد. در جمله پایانی آمده است که در این ماجرا برای عایشه قربانی، صدقه یا روزه لازم نبود.

درس‌هایی برای امروز
  1. زنی که در حج عادت ماهانه می‌شود می‌تواند در احرام بماند و طواف را تا پاک شدن به تأخیر بیندازد؛ درباره وضعیت خود از عالمی صلاحیت‌دار راهنمایی بگیرید.
  2. پیش از سفر، با راهنمای مورداعتماد حج درباره چگونگی تغییر نیت یا مناسک بر اساس مذهب فقهی خود مشورت کنید.
  3. به کسی که به‌دلیل شرایطی در انجام مناسک دچار مشکل شده است، راهنمایی عملی بدهید و برای رعایت دقیق مراحل مقرر وقت بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.