Sunan Ibn Majah، حدیث 879
روایتشده توسط Abu Juhaifah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abu Juhaifah
روایت
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُوسَى السُّدِّيُّ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جُحَيْفَةَ، يَقُولُ ذُكِرَتِ الْجُدُودُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَهُوَ فِي الصَّلاَةِ فَقَالَ رَجُلٌ جَدُّ فُلاَنٍ فِي الْخَيْلِ . وَقَالَ آخَرُ جَدُّ فُلاَنٍ فِي الإِبِلِ . وَقَالَ آخَرُ جَدُّ فُلاَنٍ فِي الْغَنَمِ . وَقَالَ آخَرُ جَدُّ فُلاَنٍ فِي الرَّقِيقِ . فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ صَلاَتَهُ وَرَفَعَ رَأْسَهُ مِنْ آخِرِ الرَّكْعَةِ قَالَ " اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَمِلْءَ الأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَىْءٍ بَعْدُ اللَّهُمَّ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ " . وَطَوَّلَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ صَوْتَهُ بِالْجَدِّ لِيَعْلَمُوا أَنَّهُ لَيْسَ كَمَا يَقُولُونَ .
اسماعیل بن موسی سدّی به ما حدیث کرد، شریک به ما حدیث کرد، از ابوعمر که گفت: شنیدم ابوجحیفه میگفت: در حضور رسول خدا ﷺ هنگامی که ایشان در نماز بودند، سخن از
«جدّ» (بخت و اقبال) به میان آمد. مردی گفت: «بخت فلانی در اسبان است.» دیگری گفت: «بخت فلانی در شتران است.» سومی گفت: «بخت فلانی در گوسفندان است.» و چهارمی گفت: «بخت فلانی در بردگان است.» چون رسول خدا ﷺ نمازش را به پایان برد و سر از آخرین رکعت بلند کرد، فرمود: «اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ مِلْءَ السَّمَوَاتِ وَمِلْءَ الأَرْضِ وَمِلْءَ مَا شِئْتَ مِنْ شَيْءٍ بَعْدُ، اللَّهُمَّ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ، وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ». (بار خدایا! ای پروردگار ما! ستایش از آنِ توست، به اندازهی آسمانها و به اندازهی زمین و به اندازهی هر چه پس از آن بخواهی. بار خدایا! هیچکس نمیتواند آنچه تو دادهای باز دارد و هیچکس نمیتواند آنچه تو باز داشتهای ببخشد؛ و بختِ هیچ بختمندی در برابر تو سودی ندارد.) رسول خدا ﷺ واژهی «جدّ» را کشیده تلفظ کردند تا مردم بدانند حقیقت آنگونه نیست که آنان میگویند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
هیچ مال یا ثروتی در برابر حکم خداوند سودی ندارد.
دارایی، ثروت یا جایگاهی که فرد دارد؛ در اینجا منظور منافعی است که مردم به دارایی نسبت میدهند.
حکم خداوند را نه مردم و نه داراییشان نمیتوانند تغییر دهند یا بیاثر کنند.
ستایشی به اندازهٔ آنچه آسمانها و زمین را پر میکند.
عالمان، ستایش پس از نماز را اقرار به این معنا میدانند که همهٔ ستایشها از آنِ خداوند است و حکم او بر ثروت و جایگاه انسانی برتری دارد. چون زنجیرهٔ این روایت ضعیف است، حکمی مستقل برای وجوب یا حرمت بر آن بنا نمیکنند. بااینحال، ستایش شناختهشده پس از نماز در روایات صحیح تأیید شده است و این روایات مبنای اصلی عمل هستند.
- دارایی یا جایگاه اجتماعی را معیار ارزش یا موفقیت انسان قرار ندهید.
- پس از نماز خداوند را بستایید و بپذیرید که بخشیدن و دریغکردن در اختیار اوست.
- احکام دینی ثابت را بر روایات معتبر بنا کنید و در صورت تردید از عالمی آگاه بپرسید.
این روایت با زنجیرهای نیرومند، ستایش پس از نماز را تأیید میکند و پشتوانهٔ معتبر این بخش از نماز را نشان میدهد.
Sahih al-Bukhari · #6446 (Sahih)این روایت میآموزد که ثروت حقیقی در دارایی فراوان نیست، بلکه در خرسندی درونی است؛ این معنا با هشدار نسبت به معیار قرار دادن دارایی برای موفقیت هماهنگ است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.