کتاب ایمان · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 234

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ایمان
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ، - وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ - حَدَّثَنَا أَبُو زُمَيْلٍ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ، قَالَ مُطِرَ النَّاسُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَصْبَحَ مِنَ النَّاسِ شَاكِرٌ وَمِنْهُمْ كَافِرٌ قَالُوا هَذِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَقَدْ صَدَقَ نَوْءُ كَذَا وَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏ فَلاَ أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ‏}‏ حَتَّى بَلَغَ ‏{‏ وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ‏{‏}

ترجمه

عباس بن عبدالعظیم عنبری برایم حدیث کرد، نضر بن محمد برایمان حدیث کرد، عکرمه — که پسر عمّار است — برایمان حدیث کرد، ابوزُمَیل برایمان حدیث کرد و گفت: ابن عباس برایم حدیث کرد و گفت: در زمان پیامبر ﷺ بر مردم باران بارید. پس پیامبر ﷺ فرمودند:

«برخی از مردم صبح را با شکرگزاری آغاز کردند و برخی با ناسپاسی. شکرگزاران گفتند: این رحمت خداست. و گروهی دیگر گفتند: طلوع فلان ستاره درست از آب درآمد.» راوی گفت: سپس این آیه نازل شد: {پس سوگند می‌خورم به محل‌های غروب ستارگان} تا آنجا که فرمود: {و روزی خود را تکذیب آن قرار می‌دهید.}

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

باران زودهنگام را از لطف خدا بدانید و آن را به ستارگان نسبت ندهید.

پیشینه و سبب بیان

پس از بارش باران در زمان پیامبر ﷺ، مردم درباره علت آن دیدگاه‌های متفاوتی داشتند. برخی خدا را سپاس می‌گفتند و برخی دیگر باران را به جایگاه خاصی از ستارگان نسبت می‌دادند. این روایت می‌گوید که در پی این ماجرا، آیاتی از سوره واقعه (۵۶:۷۵–۸۲) نازل شد.

توضیح واژه‌های دشوار
جایگاه ستارگان

موقعیت یا هم‌نشینی خاصی از ستارگان که مردم باران را به آن نسبت می‌دادند.

روزی

آنچه خدا برای برآوردن نیازهای مردم به آنان می‌بخشد، مانند باران و غذا.

ناسپاسی

نعمتی دریافت شود، اما آن را به خدا نسبت ندهند یا بابت آن از او سپاسگزاری نکنند.

برداشت‌های عالمان

عالمان توضیح می‌دهند که نسبت دادن باران به خدا، اقرار به نعمت او و توحید است. اگر کسی از جایگاه ستارگان فقط برای مشخص کردن زمان نام ببرد، بی‌آنکه آن را علت یا نیرویی مستقل بداند، برای خدا شریک قائل نشده است؛ اما کسی که باور داشته باشد ستارگان مستقلاً باران ایجاد می‌کنند، با اعتقادی مخالفت کرده که آموزه اسلامی آن را رد می‌کند. ازاین‌رو، مذاهب فقهی بر تفاوت میان اشاره‌ای واقعی به یک زمان و نسبت دادن قدرت الهی به ستارگان تأکید می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام دریافت باران، غذا یا هر روزی دیگری، آگاهانه خدا را سپاس بگویید.
  2. نعمت‌ها را به خدا نسبت دهید و ستارگان یا دیگر آفریده‌ها را علت‌های مستقل ندانید.
  3. در گفتارتان دقت کنید: رویدادهای طبیعی را نام ببرید، بی‌آنکه نعمت‌های خدا را انکار کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.