کتاب ایمان · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 355

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Masud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ایمان
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Masud

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَوَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ يَقْتَطِعُ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ هُوَ فِيهَا فَاجِرٌ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَدَخَلَ الأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ فَقَالَ مَا يُحَدِّثُكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالُوا كَذَا وَكَذَا ‏.‏ قَالَ صَدَقَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ فِيَّ نَزَلَتْ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ أَرْضٌ بِالْيَمَنِ فَخَاصَمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ هَلْ لَكَ بَيِّنَةٌ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَيَمِينُهُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ إِذًا يَحْلِفُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ ‏"‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ يَقْتَطِعُ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ هُوَ فِيهَا فَاجِرٌ لَقِيَ اللَّهَ وَهُوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ‏"‏ ‏.‏ فَنَزَلَتْ ‏{‏ إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ ‏.‏

ترجمه

ابوبکر بن ابی‌شیبه برای ما حدیث کرد، گفت: وکیع برای ما حدیث کرد. (اسناد دیگر) و ابن نمیر برای ما حدیث کرد، گفت: ابومعاویه و وکیع برای ما حدیث کردند. (اسناد سوم) و اسحاق بن ابراهیم حنظلی برای ما حدیث کرد — و این لفظ از اوست — گفت: وکیع به ما خبر داد، گفت: اعمش برای ما حدیث کرد، از ابی‌وائل، از عبدالله، از رسول الله ﷺ که فرمودند:

«هر کس سوگند دروغ بخورد تا مال مسلمانی را غصب کند، در حالی که در این کار گناهکار است، خداوند را ملاقات خواهد کرد در حالی که خدا بر او خشمگین است.» راوی می‌گوید: سپس اشعث بن قیس وارد شد و پرسید: «ابوعبدالرحمن چه چیزی برای شما نقل می‌کند؟» گفتند: «چنین و چنان.» او گفت: «ابوعبدالرحمن راست گفته است؛ این حکم درباره من نازل شده است. میان من و مردی در یمن زمینی بود که بر سر آن اختلاف داشتیم، پس ماجرا را نزد پیامبر ﷺ بردم. ایشان فرمودند: "آیا گواهی داری؟" گفتم: "نه." فرمودند: "پس سوگند او ملاک است." گفتم: "در آن صورت او فوراً سوگند می‌خورد." در این هنگام رسول الله ﷺ فرمودند: «هر کس سوگند دروغ بخورد تا مال مسلمانی را غصب کند، در حالی که در این کار گناهکار است، خداوند را ملاقات خواهد کرد در حالی که خدا بر او خشمگین است.» سپس این آیه نازل شد: {همانا کسانی که پیمان خدا و سوگندهای خود را به بهای ناچیزی می‌فروشند...} تا انتهای آیه.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سوگند دروغ برای تصاحب مال دیگری، خشم خدا را در پی دارد.

پیشینه و سبب بیان

اشعث بن قیس نقل کرد که با مردی بر سر قطعه زمینی در یمن اختلاف داشت. هنگامی که پیامبر ﷺ از او دلیل خواست و اشعث دلیلی نداشت، سوگند مرد دیگر پذیرفته شد. در آن هنگام درباره سوگند دروغ برای گرفتن مال هشدار داده شد و این آیه نازل شد: «همانا کسانی که پیمان خدا و سوگندهای خود را به بهایی اندک می‌فروشند…» (آل‌عمران ۳:۷۷).

توضیح واژه‌های دشوار
یمینِ صَبر

سوگند رسمی‌ای که قاضی می‌تواند بر پایه آن حکم کند و سوگندخورنده باید به آن پایبند باشد.

بهای اندک

سود دنیوی و گذرایی که با خیانت به پیمان خدا و سوگند به دست می‌آید.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که سوگند آگاهانه و دروغ برای به‌دست‌آوردن مال دیگری، گناهی بزرگ است. در روند دادرسی، اصل بر این است که خواهان دلیل بیاورد و اگر دلیلی نداشت، از خوانده سوگند خواسته شود؛ اما این روند، سوگند دروغ را جایز نمی‌کند و سوگندخورنده را از پاسخ‌گویی در برابر خدا معاف نمی‌سازد. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت بر سنگینی چنین سوگند دروغی و لزوم بازگرداندن مالی که ناحق به دست آمده تأکید دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در اختلاف‌ها، اسناد و دیگر مدارک راستین را ارائه کنید؛ برای محکم‌تر جلوه‌دادن ادعایتان چیزی نسازید.
  2. هرگز برای به‌دست‌آوردن پول، زمین یا حق دیگری سوگند دروغ نخورید.
  3. اگر مالی را ناحق به دست آورده‌اید، آن را بازگردانید و از خدا آمرزش بخواهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.