کتاب شکار، ذبح و خوراکی‌ها · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 5035

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب شکار، ذبح و خوراکی‌ها
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ الأَنْصَارِيِّ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ، بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ الَّذِي يُقَالُ لَهُ سَيْفُ اللَّهِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، دَخَلَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ خَالَتُهُ وَخَالَةُ ابْنِ عَبَّاسٍ فَوَجَدَ عِنْدَهَا ضَبًّا مَحْنُوذًا قَدِمَتْ بِهِ أُخْتُهَا حُفَيْدَةُ بِنْتُ الْحَارِثِ مِنْ نَجْدٍ فَقَدَّمَتِ الضَّبَّ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ قَلَّمَا يُقَدَّمُ إِلَيْهِ طَعَامٌ حَتَّى يُحَدَّثَ بِهِ وَيُسَمَّى لَهُ فَأَهْوَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ إِلَى الضَّبِّ فَقَالَتِ امْرَأَةٌ مِنَ النِّسْوَةِ الْحُضُورِ أَخْبِرْنَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَا قَدَّمْتُنَّ لَهُ ‏.‏ قُلْنَ هُوَ الضَّبُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ فَقَالَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ أَحَرَامٌ الضَّبُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏ "‏ لاَ وَلَكِنَّهُ لَمْ يَكُنْ بِأَرْضِ قَوْمِي فَأَجِدُنِي أَعَافُهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ خَالِدٌ فَاجْتَرَرْتُهُ فَأَكَلْتُهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْظُرُ فَلَمْ يَنْهَنِي ‏.‏

ترجمه

ابوالطاهر و حَرمَله هر دو از ابن وَهب برایم حدیث نقل کردند. حَرمَله گفت: ابن وهب به ما خبر داد، یونس به من خبر داد، او از ابن شهاب، و او از ابوامامه بن سهل بن حُنَیف انصاری روایت می‌کند که عبدالله بن عباس به او خبر داد که خالد بن ولید — که به سیف‌الله (شمشیر خدا) ملقب است — به وی اطلاع داد که همراه با رسول الله ﷺ وارد خانهٔ میمونه، همسر پیامبر ﷺ شدند؛ میمونه خالهٔ خالد و نیز خالهٔ ابن عباس بود. در آنجا یک مارمولک بریان‌شده یافتند که خواهر میمونه، حفیده دختر حارث، از نجد آورده و پیشکشِ رسول الله ﷺ کرده بود. به‌ندرت غذایی نزد پیامبر ﷺ آورده می‌شد مگر آنکه نام و نوع آن ذکر گردد. چون رسول الله ﷺ دست مبارک خود را به سوی مارمولک دراز کرد، زنی از میان زنان حاضر گفت:

«رسول الله ﷺ را آگاه کنید که چه چیزی برایشان آورده‌اید.» آنان عرض کردند: «یا رسول الله ﷺ، این مارمولک است.» پس رسول الله ﷺ دست خود را باز کشیدند. خالد بن ولید پرسید: «یا رسول الله ﷺ، آیا مارمولک حرام است؟» فرمودند: «خیر، ولی در سرزمین قوم من یافت نمی‌شود و من طبعاً از آن بدم می‌آید.» خالد گفت: «سپس آن را برداشتم و خوردم، در حالی که رسول الله ﷺ مرا نگاه می‌کردند و نهیم فرمودند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

گوشت ضَبّ حلال است، هرچند پیامبر ﷺ شخصاً از آن خوششان نمی‌آمد.

پیشینه و سبب بیان

خالد بن ولید همراه پیامبر ﷺ به دیدار میمونه رفت. در آنجا ضَبّی بریان‌شده که از نجد آورده بودند، سرو شد. پیامبر ﷺ از آن نخوردند، چون این خوراک در سرزمین قوم ایشان رایج نبود؛ اما خالد را از خوردن آن منع نکردند.

توضیح واژه‌های دشوار
ضَبّ

نوعی سوسمار بیابانی که در بخش‌هایی از عربستان به‌عنوان غذا خورده می‌شد.

سیف‌الله

«شمشیر خدا»، لقب خالد بن ولید.

نجد

ناحیه‌ای در بخش داخلی شبه‌جزیرهٔ عربستان.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه گرفته‌اند که خوردن ضَبّ جایز است: پیامبر ﷺ آن را حرام ندانستند و اجازه دادند خالد از آن بخورد. بیزاری شخصی ایشان، آن غذا را حرام نمی‌کرد. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت نیز عموماً ضَبّ را جایز می‌دانند. روایت همچنین نشان می‌دهد که شخص می‌تواند با ادب از غذایی که دوست ندارد امتناع کند، بی‌آنکه دیگران را از خوردن آن بازدارد یا انتخابشان را نکوهش کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. چیزی را فقط به این دلیل که خودتان دوست ندارید، حرام ندانید.
  2. پیش از خوردن غذایی ناآشنا، دربارهٔ ماهیت آن بپرسید.
  3. به این حق دیگران احترام بگذارید که غذایی حلال را بخورند، حتی اگر خودتان از آن صرف‌نظر کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.