کتاب فضایل صحابه · Sahih Muslim

Sahih Muslim، حدیث 6313

روایت‌شده توسط A'isha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب فضایل صحابه
صحيح مسلم
چه کسی روایت کرد؟

به روایت A'isha

Sahih (معتبر)

صحيح مسلم در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ، فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ فِرَاسٍ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كُنَّ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَهُ لَمْ يُغَادِرْ مِنْهُنَّ وَاحِدَةً فَأَقْبَلَتْ فَاطِمَةُ تَمْشِي مَا تُخْطِئُ مِشْيَتُهَا مِنْ مِشْيَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَيْئًا فَلَمَّا رَآهَا رَحَّبَ بِهَا فَقَالَ ‏"‏ مَرْحَبًا بِابْنَتِي ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ أَجْلَسَهَا عَنْ يَمِينِهِ أَوْ عَنْ شِمَالِهِ ثُمَّ سَارَّهَا فَبَكَتْ بُكَاءً شَدِيدًا فَلَمَّا رَأَى جَزَعَهَا سَارَّهَا الثَّانِيَةَ فَضَحِكَتْ ‏.‏ فَقُلْتُ لَهَا خَصَّكِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ بَيْنِ نِسَائِهِ بِالسِّرَارِ ثُمَّ أَنْتِ تَبْكِينَ فَلَمَّا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلْتُهَا مَا قَالَ لَكِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ مَا كُنْتُ أُفْشِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سِرَّهُ ‏.‏ قَالَتْ فَلَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ عَزَمْتُ عَلَيْكِ بِمَا لِي عَلَيْكِ مِنَ الْحَقِّ لَمَا حَدَّثْتِنِي مَا قَالَ لَكِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ أَمَّا الآنَ فَنَعَمْ أَمَّا حِينَ سَارَّنِي فِي الْمَرَّةِ الأُولَى فَأَخْبَرَنِي ‏"‏ أَنَّ جِبْرِيلَ كَانَ يُعَارِضُهُ الْقُرْآنَ فِي كُلِّ سَنَةٍ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ وَإِنَّهُ عَارَضَهُ الآنَ مَرَّتَيْنِ وَإِنِّي لاَ أُرَى الأَجَلَ إِلاَّ قَدِ اقْتَرَبَ فَاتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي فَإِنَّهُ نِعْمَ السَّلَفُ أَنَا لَكِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَبَكَيْتُ بُكَائِي الَّذِي رَأَيْتِ فَلَمَّا رَأَى جَزَعِي سَارَّنِي الثَّانِيَةَ فَقَالَ ‏"‏ يَا فَاطِمَةُ أَمَا تَرْضَىْ أَنْ تَكُونِي سَيِّدَةَ نِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ أَوْ سَيِّدَةَ نِسَاءِ هَذِهِ الأُمَّةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَضَحِكْتُ ضَحِكِي الَّذِي رَأَيْتِ ‏.‏

ترجمه

ابوکامل جَحْدَری، فضیل بن حسین به ما حدیث نقل کرد و گفت: ابوعوانه از فِراس، او از عامر، او از مَسروق و او از عایشه رضی الله عنها روایت کرده است که فرمود: همسران پیامبر ﷺ نزد ایشان بودند و هیچ‌یک از آنان غایب نبودند. در این هنگام فاطمه رضی الله عنها وارد شد؛ راه رفتنش دقیقاً شبیه راه رفتن رسول خدا ﷺ بود. چون پیامبر ﷺ او را دید، به استقبالش رفت و فرمود:

«خوش آمدی ای دختر من!» سپس او را در سمت راست یا چپ خود نشاند و آرام با او سخنی گفت که فاطمه سخت گریست. چون پیامبر ﷺ بی‌تابی او را دید، بار دوم نیز آرام با او نجوا کرد و این بار فاطمه خندید. من (عایشه) به او گفتم: رسول خدا ﷺ تو را در میان همسرانش برگزید و با تو راز گفت، اما تو گریستی؟ وقتی رسول خدا ﷺ برخاست، از او پرسیدم: رسول خدا ﷺ به تو چه فرمود؟ پاسخ داد: هرگز راز رسول خدا ﷺ را فاش نمی‌کنم. عایشه گفت: پس از وفات رسول خدا ﷺ به فاطمه گفتم: تو را به حقی که بر گردن داری قسم می‌دهم که بگویی رسول خدا ﷺ به تو چه فرمود؟ فاطمه گفت: اکنون آری، بشنو. بار اول که با من نجوا کرد، مرا خبر داد که: «جبرئیل هر سال یک یا دو بار قرآن را با من مرور می‌کرد، اما امسال دو بار آن را مرور کرده است و من گمان می‌کنم اجل من نزدیک شده است؛ پس تقوای الهی پیشه کن و شکیبا باش، زیرا من بهترین پیشرو برای تو هستم.» فاطمه گفت: با شنیدن این سخن چنان گریستم که دیدی. چون پیامبر ﷺ بی‌قراری‌ام را دید، بار دوم نجوا کرد و فرمود: «ای فاطمه! آیا خرسند نیستی که بانوی زنان مؤمن یا بانوی زنان این امت باشی؟» فاطمه گفت: با شنیدن این سخن چنان خندیدم که دیدی.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ از نزدیک بودن وفات خود به فاطمه خبر داد و او را تسلی داد.

پیشینه و سبب بیان

عایشه دیدار فاطمه با پیامبر ﷺ را در دوران بیماری پایانی ایشان توصیف می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
چیزی در گوش او گفت

پیامبر با فاطمه محرمانه سخن گفت، به‌گونه‌ای که دیگران نشنوند.

پیشروِ برتر

مقصود پیامبر ﷺ این بود که فاطمه نخستین فرد از خانواده‌اش خواهد بود که پس از او به سرای آخرت می‌رود.

جبرئیل قرآن را با او مرور کرد

جبرئیل وحی را با پیامبر ﷺ بازخوانی و بررسی می‌کرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که فاطمه جایگاهی ویژه داشت و پیامبر ﷺ مژده مقام والای او را به وی داد. روایت همچنین تأکید می‌کند که راز سپرده‌شده را نباید بدون اجازه فاش کرد. سفارش ایشان به تقوای الهی و شکیبایی می‌آموزد که ایمان و صبر در هنگام اندوه مایه پشتیبانی‌اند. متن هیچ حکم فقهی خاصی را که به یک مذهب فقهی معین وابسته باشد بیان نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اطلاعات محرمانه را حفظ کن و پیش از در میان گذاشتن آن با دیگران اجازه بگیر.
  2. با سخنان صادقانه و یادآوری خداوند، از فرد اندوهگین حمایت کن.
  3. هنگام روبه‌رو شدن با فقدان، از شکیبایی و توکل به خدا نیرو بگیر.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.