کتاب ایمان و نشانه‌های آن · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 4991

روایت‌شده توسط Abu Hurairah and Abu Dharr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب ایمان و نشانه‌های آن
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Hurairah and Abu Dharr

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ، عَنْ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي فَرْوَةَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَأَبِي، ذَرٍّ قَالاَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَجْلِسُ بَيْنَ ظَهْرَانَىْ أَصْحَابِهِ فَيَجِيءُ الْغَرِيبُ فَلاَ يَدْرِي أَيُّهُمْ هُوَ حَتَّى يَسْأَلَ فَطَلَبْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ نَجْعَلَ لَهُ مَجْلِسًا يَعْرِفُهُ الْغَرِيبُ إِذَا أَتَاهُ فَبَنَيْنَا لَهُ دُكَّانًا مِنْ طِينٍ كَانَ يَجْلِسُ عَلَيْهِ وَإِنَّا لَجُلُوسٌ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَجْلِسِهِ إِذْ أَقْبَلَ رَجُلٌ أَحْسَنُ النَّاسِ وَجْهًا وَأَطْيَبُ النَّاسِ رِيحًا كَأَنَّ ثِيَابَهُ لَمْ يَمَسَّهَا دَنَسٌ حَتَّى سَلَّمَ فِي طَرَفِ الْبِسَاطِ فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا مُحَمَّدُ ‏.‏ فَرَدَّ عَلَيْهِ السَّلاَمَ قَالَ أَدْنُو يَا مُحَمَّدُ قَالَ ‏"‏ ادْنُهْ ‏"‏ ‏.‏ فَمَا زَالَ يَقُولُ أَدْنُو مِرَارًا وَيَقُولُ لَهُ ‏"‏ ادْنُ ‏"‏ ‏.‏ حَتَّى وَضَعَ يَدَهُ عَلَى رُكْبَتَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي مَا الإِسْلاَمُ قَالَ ‏"‏ الإِسْلاَمُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَتُقِيمَ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ إِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَقَدْ أَسْلَمْتُ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ فَلَمَّا سَمِعْنَا قَوْلَ الرَّجُلِ صَدَقْتَ أَنْكَرْنَاهُ قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي مَا الإِيمَانُ قَالَ ‏"‏ الإِيمَانُ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَتُؤْمِنُ بِالْقَدَرِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَقَدْ آمَنْتُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي مَا الإِحْسَانُ قَالَ ‏"‏ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي مَتَى السَّاعَةُ قَالَ فَنَكَسَ فَلَمْ يُجِبْهُ شَيْئًا ثُمَّ أَعَادَ فَلَمْ يُجِبْهُ شَيْئًا ثُمَّ أَعَادَ فَلَمْ يُجِبْهُ شَيْئًا وَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ ‏"‏ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ وَلَكِنْ لَهَا عَلاَمَاتٌ تُعْرَفُ بِهَا إِذَا رَأَيْتَ الرِّعَاءَ الْبُهُمَ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ وَرَأَيْتَ الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ مُلُوكَ الأَرْضِ وَرَأَيْتَ الْمَرْأَةَ تَلِدُ رَبَّهَا خَمْسٌ لاَ يَعْلَمُهَا إِلاَّ اللَّهُ ‏{‏ إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ لاَ وَالَّذِي بَعَثَ مُحَمَّدًا بِالْحَقِّ هُدًى وَبَشِيرًا مَا كُنْتُ بِأَعْلَمَ بِهِ مِنْ رَجُلٍ مِنْكُمْ وَإِنَّهُ لَجِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ نَزَلَ فِي صُورَةِ دِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

محمد بن قدامه از جریر، او از ابوفروه، او از ابوزرعه، و او از ابوهُریره و ابوذَرّ (رضی‌الله‌عنهما) روایت کرده است که گفتند: رسول خدا ﷺ در میان یارانش می‌نشستند و چون غریبه‌ای می‌آمد، نمی‌دانست کدام‌یک ایشان هستند تا اینکه می‌پرسید. لذا ما از رسول خدا ﷺ درخواست کردیم که جایگاهی مخصوص برای ایشان بسازیم تا هر غریبه‌ای که آمد ایشان را بشناسد. پس سکویی از گِل برایشان ساختیم که بر آن می‌نشستند. روزی ما نشسته بودیم و رسول خدا ﷺ نیز در جایگاه خود بودند که مردی آمد با زیباترین چهره و خوشبوترین رایحه در میان مردم، گویی لباس‌هایش هرگز آلودگی ندیده بود. او کنار فرش ایستاد و سلام کرد و گفت:

«سلام بر تو ای محمد!» پیامبر جواب سلامش را داد. آن مرد گفت: «ای محمد، آیا نزدیک شوم؟» فرمود: «نزدیک شو.» او بارها پرسید «آیا نزدیک شوم؟» و پیامبر به او می‌فرمود: «نزدیک شو»، تا اینکه دستانش را بر زانوهای رسول خدا ﷺ گذاشت. گفت: «ای محمد، مرا خبر ده که اسلام چیست؟» فرمود: «اسلام آن است که خدا را بپرستی و چیزی را شریک او قرار ندهی، نماز را برپا داری، زکات بپردازی، حج خانه را انجام دهی و روزه رمضان را بگیری.» گفت: «اگر این کارها را انجام دهم، مسلمان شده‌ام؟» فرمود: «آری.» گفت: «راست گفتی.» وقتی شنیدیم که آن مرد می‌گوید «راست گفتی»، تعجب کردیم. سپس گفت: «ای محمد، مرا خبر ده که ایمان چیست؟» فرمود: «ایمان آوردن به خدا، فرشتگانش، کتاب‌هایش، پیامبرانش و ایمان به تقدیر الهی.» گفت: «اگر چنین کنم، ایمان آورده‌ام؟» رسول خدا ﷺ فرمود: «آری.» گفت: «راست گفتی.» گفت: «ای محمد، مرا خبر ده که احسان چیست؟» فرمود: «آن است که خدا را چنان بپرستی که گویی او را می‌بینی، و اگر تو او را نمی‌بینی، همانا او تو را می‌بیند.» گفت: «راست گفتی.» گفت: «ای محمد، مرا خبر ده که ساعت (قیامت) کی برپا می‌شود؟» پیامبر سر به زیر انداخت و پاسخی نداد. سپس دوباره پرسید و باز پاسخی نداد. بار سوم پرسید و باز پاسخی نداد. آنگاه سر بلند کرد و فرمود: «پرسیده‌شونده در این باره داناتر از پرسشگر نیست، اما نشانه‌هایی دارد که با آن شناخته می‌شود: وقتی ببینی چوپانان در ساختن بناهای بلند با هم رقابت می‌کنند، وقتی ببینی پابرهنه‌ها و برهنه‌ها پادشاهان زمین شده‌اند، و وقتی ببینی کنیز، ارباب خود را می‌زاید. این‌ها پنج چیزند که جز خدا کسی آن‌ها را نمی‌داند: {همانا علم ساعت نزد خداست}... تا آنجا که می‌فرماید: {همانا خدا دانا و آگاه است}.» سپس فرمود: «نه، سوگند به آنکه محمد ﷺ را به حق، هدایت و بشارت مبعوث کرد، من نسبت به این مرد از هیچ‌یک از شما داناتر نبودم؛ همانا او جبرئیل علیه‌السلام بود که به صورت دِحیه کَلبی نازل شد.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این حدیث اسلام، ایمان، احسان و نشانه‌های قیامت را به هم پیوند می‌دهد.

پیشینه و سبب بیان

به درخواست یاران پیامبر، بلندی‌ای از گل ساختند تا غریبه‌ای که به دیدار آمده بود بتواند پیامبر ﷺ را بشناسد و از ایشان پرسش کند.

توضیح واژه‌های دشوار
احسان

الله را چنان عبادت کنی که گویی او را می‌بینی و بدانی که او تو را می‌بیند؛ این آگاهی باعث اخلاص و دقت در اعمال می‌شود.

قدر

تقدیر الهی: الله همه‌چیز را می‌داند و مقدر می‌کند، در حالی که انسان‌ها در برابر انتخاب‌های خود مسئول‌اند.

قیامت

روز رستاخیز که زمان دقیق آن را تنها الله می‌داند.

برداشت‌های عالمان

عالمان این روایت را خلاصه‌ای از دین می‌دانند: اسلام شامل اعمال آشکار، ایمان شامل باورها و احسان شامل کیفیت عبادت است. پرسش‌ها همچنین نشان می‌دهد که آموزش می‌تواند از راه پرسش و پاسخ روشن انجام شود. زمان دقیق قیامت از امور غیب است که تنها الله می‌داند؛ نشانه‌های یادشده به کسی اختیار تعیین تاریخ آن را نمی‌دهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. نماز و دیگر واجبات را با توجه و اخلاص، و با آگاهی از اینکه الله تو را می‌بیند، به‌جا آور.
  2. اصول ایمان را با دقت بیاموز و دربارهٔ پرسش‌ها با احترام گفت‌وگو کن.
  3. به کارهای نیک و آمادگی برای آخرت بپرداز، نه اینکه بکوشی تاریخ قیامت را تعیین کنی.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.