کتاب اوقات · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i، حدیث 531

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب اوقات
سنن النسائي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

أَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ، وَيُوسُفُ بْنُ سَعِيدٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالاَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَىُّ حِينٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ أَنْ أُصَلِّيَ الْعَتَمَةَ إِمَامًا أَوْ خِلْوًا قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ أَعْتَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ لَيْلَةٍ بِالْعَتَمَةِ حَتَّى رَقَدَ النَّاسُ وَاسْتَيْقَظُوا وَرَقَدُوا وَاسْتَيْقَظُوا فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ الصَّلاَةَ الصَّلاَةَ قَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ خَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ الآنَ يَقْطُرُ رَأْسُهُ مَاءً وَاضِعًا يَدَهُ عَلَى شِقِّ رَأْسِهِ قَالَ وَأَشَارَ فَاسْتَثْبَتُّ عَطَاءً كَيْفَ وَضَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ فَأَوْمَأَ إِلَىَّ كَمَا أَشَارَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَبَدَّدَ لِي عَطَاءٌ بَيْنَ أَصَابِعِهِ بِشَىْءٍ مِنْ تَبْدِيدٍ ثُمَّ وَضَعَهَا فَانْتَهَى أَطْرَافُ أَصَابِعِهِ إِلَى مُقَدَّمِ الرَّأْسِ ثُمَّ ضَمَّهَا يَمُرُّ بِهَا كَذَلِكَ عَلَى الرَّأْسِ حَتَّى مَسَّتْ إِبْهَامَاهُ طَرَفَ الأُذُنِ مِمَّا يَلِي الْوَجْهَ ثُمَّ عَلَى الصَّدْغِ وَنَاحِيَةِ الْجَبِينِ لاَ يَقْصُرُ وَلاَ يَبْطُشُ شَيْئًا إِلاَّ كَذَلِكَ ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لأَمَرْتُهُمْ أَنْ لاَ يُصَلُّوهَا إِلاَّ هَكَذَا ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

ابراهیم بن حسن و یوسف بن سعید به ما خبر دادند — و این لفظ از اوست — هر دو گفتند: حجاج برای ما حدیث کرد، از ابن جریج، که گفت: به عطا گفتم:

«کدام وقت را بیشتر دوست داری که نماز عشا را چه به صورت امامت و چه به تنهایی بگزارم؟» او گفت: «شنیدم ابن عباس می‌گفت: "یک شب رسول خدا ﷺ نماز عشا را چنان به تأخیر انداخت که مردم خوابیدند و بیدار شدند، دوباره خوابیدند و باز بیدار شدند. آنگاه عمر برخاست و گفت: "نماز! نماز!"" عطا گفت: «ابن عباس گفت: "پیامبر خدا ﷺ بیرون آمد، گویی اکنون او را می‌بینم در حالی که آب از سرش می‌چکید و دستش را بر کنار سرش گذاشته بود." [او گفت: "و اشاره کرد که چگونه."]» من از عطا پرسیدم که پیامبر ﷺ چگونه دستش را بر سر گذاشت، پس او همان‌گونه که ابن عباس اشاره کرده بود، به من نشان داد. عطا انگشتانش را کمی گشود، سپس نوک انگشتانش را بر پیشانی گذاشت، آنگاه انگشتان را به هم چسبانید و بر سر کشید تا آنکه شستش به لبه‌ی گوشِ سمت صورت رسید، سپس آن را به سوی گیجگاه و ناحیه پیشانی برد، بدون اینکه چیزی را کوتاه کند یا فرو گذارد، جز به همین شیوه. سپس فرمود: «اگر بیم آن نداشتم که بر امتم دشوار شود، آنان را فرمان می‌دادم که این نماز را جز در چنین وقتی نگزارند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

به‌تأخیر انداختن نماز عشاء می‌تواند زمینهٔ پاداش بیشتری را فراهم کند.

توضیح واژه‌های دشوار
العَتَمة

نامی برای نماز عشاء، یعنی نماز شبانه پس از غروب آفتاب.

به‌عنوان امام یا به‌تنهایی

این‌که نماز را برای دیگران امامت کنید یا خودتان به‌تنهایی بخوانید.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت کرده‌اند که به‌تأخیر انداختن نماز عشاء تا اواخر شب می‌تواند فضیلت داشته باشد، به شرط آن‌که برای مردم دشوار نباشد و نماز در معرض فوت قرار نگیرد. پیامبر ﷺ روشن کرد که از روی مهربانی به امت خود، خواندن نماز در آن وقتِ دیرتر را برای همه واجب نکرد. مذاهب فقهی دربارهٔ این‌که معمولاً کدام وقت بهتر است اختلاف نظر دارند؛ در انتخاب عملی باید وقت نماز، جماعت و شرایط مردم را در نظر گرفت.

درس‌هایی برای امروز
  1. نماز عشاء را به‌تأخیر نیندازید اگر این کار باعث شود خودتان یا دیگران نماز را از دست بدهید.
  2. هنگام انتخاب وقت نماز، توان و نیازهای کسانی را که با هم نماز می‌خوانند در نظر بگیرید.
  3. قدر این را بدانید که اسلام آسان‌گیری را روا می‌دارد و بار بیهوده بر دوش نمی‌گذارد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.