کتاب طهارت · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 113

روایت‌شده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب طهارت
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aishah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ خَالِدٍ الْخَيَّاطُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، هُوَ الْعُمَرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلاَ يَذْكُرُ احْتِلاَمًا قَالَ ‏"‏ يَغْتَسِلُ ‏"‏ ‏.‏ وَعَنِ الرَّجُلِ يَرَى أَنَّهُ قَدِ احْتَلَمَ وَلَمْ يَجِدْ بَلَلاً قَالَ ‏"‏ لاَ غُسْلَ عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَى الْمَرْأَةِ تَرَى ذَلِكَ غُسْلٌ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ إِنَّ النِّسَاءَ شَقَائِقُ الرِّجَالِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ حَدِيثَ عَائِشَةَ فِي الرَّجُلِ يَجِدُ الْبَلَلَ وَلاَ يَذْكُرُ احْتِلاَمًا ‏.‏ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ فِي الْحَدِيثِ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ إِذَا اسْتَيْقَظَ الرَّجُلُ فَرَأَى بِلَّةً أَنَّهُ يَغْتَسِلُ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنَ التَّابِعِينَ إِنَّمَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْغُسْلُ إِذَا كَانَتِ الْبِلَّةُ بِلَّةَ نُطْفَةٍ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَإِذَا رَأَى احْتِلاَمًا وَلَمْ يَرَ بِلَّةً فَلاَ غُسْلَ عَلَيْهِ عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ

ترجمه

احمد بن منیع به ما حدیث کرد، حماد بن خالد خیاط به ما حدیث کرد، از عبدالله بن عمر (عمری)، از عبیدالله بن عمر، از قاسم بن محمد، از عایشه که گفت: از رسول خدا ﷺ درباره مردی پرسیده شد که تری می‌بیند اما احتلام را به یاد نمی‌آورد. فرمود:

«باید غسل کند.» و درباره مردی پرسیده شد که گمان می‌کند محتلم شده ولی تری نیافته است، فرمود: «غسلی بر او نیست.» ام سلمه گفت: «ای رسول خدا! آیا زنی که چنین چیزی ببیند نیز باید غسل کند؟» فرمود: «بله، همانا زنان همتایان مردان هستند.» ابوعیسی گوید: این حدیث را تنها عبدالله بن عمر از عبیدالله بن عمر در روایت عایشه درباره مردی که تری می‌بیند اما احتلام را به یاد ندارد نقل کرده است. یحیی بن سعید، عبدالله بن عمر را از جهت حفظ حدیث ضعیف دانسته است. این قول بسیاری از اهل علم از اصحاب پیامبر ﷺ و تابعین است که چون مردی بیدار شود و تری ببیند، باید غسل کند. این قول سفیان ثوری و احمد است. برخی از اهل علم از تابعین گفته‌اند که غسل تنها زمانی واجب است که آن تری، تریِ منی باشد. این قول شافعی و اسحاق است. و اگر کسی احتلام ببیند ولی تری نبیند، نزد عموم اهل علم غسلی بر او نیست.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

برای وجوب غسل، وجود رطوبتِ مشاهده‌شده ملاک است؛ خواب بدون یافتن رطوبت کافی نیست.

توضیح واژه‌های دشوار
غسل

شست‌وشوی کامل شرعی که در برخی شرایط واجب است.

احتلام

خوابی با محتوای جنسی؛ بنا بر این حکم، برای وجوب غسل باید رطوبت نیز مشاهده شود.

رطوبت

ترشحی که پس از خواب یافت می‌شود و ممکن است موجب وجوب غسل شود.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که عالمانی از صحابه و تابعین، غسل را در صورتی واجب می‌دانستند که شخص پس از بیدارشدن رطوبت بیابد، حتی اگر خوابی را به یاد نیاورد. سفیان ثوری و احمد نیز همین نظر را داشتند. شافعی و اسحاق بر این باور بودند که اگر رطوبتِ یافته‌شده منی باشد، غسل واجب است. به گفتهٔ ترمذی، دربارهٔ خوابی که با یافتن رطوبت همراه نباشد، توافق گسترده‌ای وجود دارد که غسل واجب نیست. این حکم که زنان در این مسئله مانند مردان‌اند، تأیید می‌کند که قاعده برای هر دو یکسان است.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از احتلام، پیش از آنکه غسل را واجب بدانید، بررسی کنید که آیا واقعاً رطوبتی یافت شده است.
  2. اگر رطوبتی یافت نشده، صرفاً به یادآوردن خواب را دلیل وجوب غسل ندانید.
  3. این قاعده را برای زنان و مردان به‌طور یکسان اجرا کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.