Jami at-Tirmidhi، حدیث 12
روایتشده توسط Aishah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aishah
روایت
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ، عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ مَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلاَ تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلاَّ قَاعِدًا . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ . وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ " يَا عُمَرُ لاَ تَبُلْ قَائِمًا " . فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ . وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رضى الله عنه مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ . وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ . وَمَعْنَى النَّهْىِ عَنِ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لاَ عَلَى التَّحْرِيمِ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنَ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ .
علی بن حجر برای ما حدیث کرد، شریک به ما خبر داد، از مقدام بن شریح، از پدرش، از عایشه رضی الله عنها که فرمود:
«هر کس برای شما روایت کرد که پیامبر ﷺ ایستاده ادرار میکردند، او را باور نکنید؛ ایشان جز نشسته ادرار نمیکردند.» راوی گفت: در این باب از عمر، بریده و عبدالرحمن بن حسنه نیز روایاتی وارد شده است. ابوعیسی میگوید: حدیث عایشه در این باب، نیکوترین و صحیحترین روایت است. اما حدیث عمر تنها از طریق عبدالکریم بن ابیالمخارق، از نافع، از ابن عمر، از عمر روایت شده است. عمر گفت: پیامبر ﷺ مرا دیدند در حالی که ایستاده ادرار میکردم، پس فرمودند: «ای عمر! ایستاده ادرار مکن.» پس از آن دیگر هرگز ایستاده ادرار نکردم. ابوعیسی میگوید: این حدیث را به صورت مرفوع تنها عبدالکریم بن ابیالمخارق روایت کرده است، در حالی که او نزد اهل حدیث ضعیف شمرده میشود؛ ایوب سختیانی او را تضعیف کرده و دربارهاش سخن گفته است. عبیدالله از نافع، از ابن عمر روایت کرده که عمر رضی الله عنه فرمود: «از زمانی که مسلمان شدم، هرگز ایستاده ادرار نکردهام.» این روایت از حدیث عبدالکریم صحیحتر است. و حدیث بریده در این باب محفوظ نیست. نهی از ادرار کردن به حالت ایستاده، از باب ادب و تربیت است، نه تحریم شرعی. همچنین از عبدالله بن مسعود روایت شده که فرمود: «بیادبی و دور از جفا این است که ایستاده ادرار کنی.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عائشه توضیح میدهد که پیامبر ﷺ معمولاً نشسته ادرار میکردند.
ادرار کردن در حالت چمباتمه یا نشسته.
رفتار مؤدبانه و شیوههای شایسته.
ترمذی بیان میکند که نهی از ادرار کردن در حالت ایستاده، برای آموزش آداب شایسته و پاکیزگی است، نه یک ممنوعیت مطلق. دانشمندان از این روایت نتیجه میگیرند که ادرار کردن در حالت نشسته روش معمول و مستحب است، زیرا عموماً بهتر از پاشیدن نجاست جلوگیری میکند. ادرار کردن در حالت ایستاده، اگر فرد بتواند از آلوده شدن جلوگیری کند، بهخودیخود حرام نیست؛ طبق روایتی صحیح دیگر، پیامبر ﷺ کنار محل ریختن زباله ایستاده ادرار کردند. ازاینرو، چهار مذهب فقهی عمدتاً شرایط و خطر آلوده شدن را بررسی میکنند.
- هنگام استفاده از دستشویی حالتی را انتخاب کنید که مانع پاشیدن ادرار به بدن یا لباس شود.
- فضای دستشویی را تمیز نگه دارید و مراقب باشید نجاست پخش نشود.
- روش معمول پیامبر ﷺ را پیروی کنید، اما آداب را به ممنوعیتی مطلق تبدیل نکنید.
این روایت صحیح بیان میکند که پیامبر ﷺ کنار محل ریختن زباله ایستاده ادرار کردند. این روایت روشن میکند که توصیف عائشه ناظر به روش معمول ایشان است، نه اینکه ادرار کردن در حالت ایستاده در همه شرایط ممنوع باشد.
Jami' at-Tirmidhi · #11 (Sahih)این روایت صحیح درباره آداب قضای حاجت است و با موضوع پاکیزگی و رفتار شایسته ارتباط دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.