Jami at-Tirmidhi، حدیث 13
روایتشده توسط Hudhaifah ibn al-Yaman. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از الترمذي تا پیامبر ﷺ
- 1هَنَّادٌآن را به الترمذي روایت کرد
- 2وَكِيعٌ
- 3الأَعْمَشِ
- 4أَبِي وَائِلٍ
- 5حُذَيْفَةَ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَمِعْتُ الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنِ الأَعْمَشِ . ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْحِ . وَسَمِعْتُ أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الأَعْمَشِ . وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ . وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا . قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ . وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِسَنَتَيْنِ . وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ .
هناد برای ما حدیث کرد، وکیع برای ما حدیث کرد، از اعمش، از ابی وائل، از حذیفه روایت شده است که پیامبر ﷺ به زبالهدان قومی آمدند و در حالی که ایستاده بودند بر آن بول کردند. سپس من آب وضو را برای ایشان آوردم و خواستم که از ایشان دور شوم، اما مرا فراخواندند تا اینکه پشت پاشنههایشان قرار گرفتم. آنگاه وضو گرفتند و بر چکمههایشان مسح کشیدند. ابوعیسی میگوید: جارود را شنیدم که میگفت: وکیع را شنیدم که این حدیث را از اعمش نقل میکرد. سپس وکیع گفت: این صحیحترین حدیثی است که درباره مسح از پیامبر ﷺ روایت شده است. و ابوعمار حسین بن حریث را شنیدم که میگفت: وکیع را شنیدم و سپس مشابه آن را ذکر کرد. ابوعیسی میگوید: منصور و عبیده ضبی نیز مانند روایت اعمش، از ابی وائل از حذیفه نقل کردهاند. و حماد بن ابی سلیمان و عاصم بن بهدله از ابی وائل از مغیره بن شعبه از پیامبر ﷺ روایت کردهاند، ولی حدیث ابی وائل از حذیفه صحیحتر است. گروهی از اهل علم بول کردن در حالت ایستاده را جایز دانستهاند. ابوعیسی میگوید: ابراهیم نخعی از عبیده بن عمرو سلمانی روایت کرده است. عبیده از بزرگان تابعین است؛ از او روایت شده که گفته است: دو سال پیش از وفات پیامبر ﷺ اسلام آوردم. و عبیده ضبی که companion ابراهیم است، همان عبیده بن معتب ضبی است و کنیهاش ابوعبدالکریم میباشد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ ایستاده ادرار کرد و هنگام وضو بر خفهای چرمی خود مسح کشید.
جایی که مردم زبالههای خود را در آن میریختند.
شستوشوی آیینی که پیش از نماز انجام میشود.
جوراب یا کفش چرمیای که پا را میپوشاند؛ در صورت رعایت شرایط، مسح بر آن میتواند جای شستن پاها را بگیرد.
دانشمندان از این روایت چنین برداشت کردهاند که ایستاده ادرار کردن جایز است، به شرط آنکه انسان خود را از نجاست حفظ کند و مزاحم دیگران نشود. این روایت همچنین مسح بر خف هنگام وضو را تأیید میکند؛ البته با رعایت شرایطی که مذاهب فقهی در آثار فقهی خود بیان کردهاند. ایستاده ادرار کردن ترجیحی همیشگی نیست: روایت عایشه در ترمذی/۱۲ میگوید پیامبر ﷺ معمولاً نشسته ادرار میکرد.
- چه نشسته ادرار کنید و چه ایستاده، خود و دیگران را از ادرار و دیگر نجاستها حفظ کنید.
- پیش از آنکه مسح بر خف را جایگزین شستن پاها کنید، شرایط آن را بیاموزید.
- هنگام قضای حاجت برای دیگران حریم خصوصی قائل شوید و حیا و پوشیدگی آنان را محترم بشمارید.
عایشه روایت میکند که پیامبر ﷺ معمولاً نشسته ادرار میکرد. این روایات در کنار هم نشان میدهند که ایستاده ادرار کردن جایز است، اما روش معمول او نبوده است.
Jami' at-Tirmidhi · #11 (Sahih)این روایت نیز دربارهٔ ایستاده ادرار کردن است و به فهم و جمع میان روایات گوناگون این موضوع کمک میکند.
Jami' at-Tirmidhi · #14 (Sahih)این روایت شرح میدهد که پیامبر ﷺ هنگام قضای حاجت چگونه خود را از دید دیگران پنهان میکرد و از این رو با موضوع حیا و پوشیدگی پیوند دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.