کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 180

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، قَالَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ وَجَعَلَ يَسُبُّ كُفَّارَ قُرَيْشٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كِدْتُ أُصَلِّي الْعَصْرَ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ وَاللَّهِ إِنْ صَلَّيْتُهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَنَزَلْنَا بُطْحَانَ فَتَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَتَوَضَّأْنَا فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعَصْرَ بَعْدَ مَا غَرَبَتِ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى بَعْدَهَا الْمَغْرِبَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

ترجمه

محمد بن بشار بُندار برای ما حدیث کرد، معاذ بن هشام برای ما حدیث کرد، پدرم برایم حدیث کرد، از یحیی بن ابی‌کثیر، ابوسلمه بن عبدالرحمن برای ما حدیث کرد، از جابر بن عبدالله که عمر بن خطاب در روز جنگ خندق در حالی که کافران قریش را دشنام می‌داد گفت:

«ای رسول خدا! نزدیک بود که نماز عصر را نخوانم تا اینکه خورشید غروب کرد.» پس رسول الله ﷺ فرمودند: «به خدا قسم! من هم آن را نخوانده‌ام.» او گفت: «سپس به بطحان فرود آمدیم، رسول الله ﷺ وضو گرفتند و ما نیز وضو گرفتیم. آنگاه رسول الله ﷺ پس از غروب خورشید نماز عصر را خواندند و سپس بعد از آن نماز مغرب را اقامه کردند.» ابوعیسی می‌گوید: این حدیث حسن صحیح است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در جریان نبرد خندق، پیامبر ﷺ نماز عصر را پس از غروب آفتاب به‌جا آورد.

پیشینه و سبب بیان

عمر بن خطاب روایت کرد که در جریان نبرد خندق نتوانسته بود نماز عصر را پیش از غروب آفتاب بخواند. پیامبر ﷺ نیز خبر داد که او هم هنوز نماز را نخوانده است؛ سپس آنان پس از غروب آفتاب نماز عصر و پس از آن نماز مغرب را خواندند.

توضیح واژه‌های دشوار
عصر

نماز ظهرِ واجبی که پیش از غروب آفتاب خوانده می‌شود.

وضو

وضوی آیینی‌ای که مسلمانان پیش از نماز انجام می‌دهند.

قضا کردن

به‌جا آوردن یک نماز واجب پس از پایان وقت مقرر آن.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که نماز واجبی که از دست رفته است، باید به‌محض توانایی به‌جا آورده شود. پیامبر ﷺ نخست نماز عصرِ فوت‌شده را خواند و سپس نمازی را که وقتش رسیده بود، یعنی مغرب. مذاهب فقهی دربارهٔ ترتیب و استثناها در صورت فوت شدن چند نماز بحث کرده‌اند؛ این روایت، قضای نمازی را که به‌سبب وضعیتی استثنایی از دست رفته است، تأیید می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هرگاه دوباره توانستی، نماز واجبِ فوت‌شده را به‌جا آور و بی‌دلیل آن را به تأخیر نینداز.
  2. روزت را طوری برنامه‌ریزی کن که کار، سفر یا دیگر مشغله‌ها بی‌دلیل وقت‌های نمازت را به تأخیر نیندازند.
  3. هرگاه وضعیت اضطراری مانع نماز شود، به‌محض آنکه شرایط اجازه دهد، به نماز بازگردید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.