کتاب ارث · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 2102

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب ارث
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَرَفَةَ، قال حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ فِي الْجَدَّةِ مَعَ ابْنِهَا إِنَّهَا أَوَّلُ جَدَّةٍ أَطْعَمَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُدُسًا مَعَ ابْنِهَا وَابْنُهَا حَىٌّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لاَ نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ - وَقَدْ وَرَّثَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الْجَدَّةَ مَعَ ابْنِهَا وَلَمْ يُوَرِّثْهَا بَعْضُهُمْ ‏.‏

ترجمه

حسن بن عرفه برای ما حدیث کرد و گفت: یزید بن هارون برای ما حدیث کرد، از محمد بن سالم، از شعبی، از مسروق، از عبدالله بن مسعود که درباره مادربزرگی همراه با پسرش فرمود:

«همانا او نخستین مادربزرگی بود که رسول الله ﷺ به همراه پسرش یک‌ششم سهم به او دادند، در حالی که پسرش زنده بود.» ابوعیسی می‌گوید: «این حدیث را جز از این طریق به صورت مرفوع نمی‌شناسیم.» و برخی از اصحاب پیامبر ﷺ مادربزرگ را همراه با پسرش به ارث بردند و برخی دیگر او را به ارث نبردند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این روایت برای مادربزرگی که پسرش زنده است، سهم یک‌ششم را ذکر می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
مادربزرگ

نیا یا جدّهٔ مؤنث، مانند مادرِ پدر یا مادرِ شخص.

یک‌ششم

سهم معینی از ترکه؛ یکی از شش بخش مساوی.

مرفوع

روایتی که به پیامبر ﷺ نسبت داده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

ترمذی اشاره می‌کند که این انتساب به پیامبر ﷺ فقط از همین زنجیره شناخته شده است و اختلاف دیدگاه صحابه را دربارهٔ ارث بردن مادربزرگ در کنار پسرش نقل می‌کند. ازاین‌رو، فقیهان استحقاق مادربزرگ‌ها را بر پایهٔ روایات قوی‌تر و قواعد مربوط به وارثان و محروم‌شدن از ارث بررسی می‌کنند؛ جزئیات میان مذاهب فقهی متفاوت است. این زنجیرهٔ ضعیف به‌تنهایی مبنایی برای تعیین تقسیم ثابت نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از تقسیم اموال میان خویشاوندان، سهم‌های ارث را با دقت محاسبه کنید.
  2. اگر استحقاق پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها با دیگر وارثان هم‌زمان مطرح شد، از کارشناس ارث اسلامی راهنمایی بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.