کتاب قدر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 2149

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب قدر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الْكُوفِيُّ، قال: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ حَبِيبٍ، وَعَلِيِّ بْنِ نِزَارٍ، عَنْ نِزَارٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ صِنْفَانِ مِنْ أُمَّتِي لَيْسَ لَهُمَا فِي الإِسْلاَمِ نَصِيبٌ الْمُرْجِئَةُ وَالْقَدَرِيَّةُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ عُمَرَ وَابْنِ عُمَرَ وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، قال: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، قال: حَدَّثَنَا سَلاَّمُ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَأَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ نِزَارٍ عَنْ نِزَارٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ ‏.‏

ترجمه

واصل بن عبدالاعلی کوفی به ما حدیث کرد و گفت: محمد بن فضیل از قاسم بن حبیب و علی بن نزار، از نزار، از عکرمه، از ابن عباس برای ما حدیث کرد که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:

«دو گروه از امت من هستند که در اسلام بهره‌ای ندارند: مرجئه و قدریه.» ابوعیسی گفت: در این باب از عمر، ابن عمر و رافع بن خدیج نیز روایت آمده است. این حدیث غریب حسن صحیح است. محمد بن رافع به ما حدیث کرد و گفت: محمد بن بشر به ما حدیث کرد و گفت: سلام بن ابی عمرة از عکرمه، از ابن عباس، از پیامبر ﷺ برای ما حدیث کرد. محمد بن رافع گفت: و محمد بن بشر به ما خبر داد، علی بن نزار از نزار، از عکرمه، از ابن عباس، از پیامبر ﷺ به همین مضمون به ما خبر داد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

این متن دربارهٔ دو جریان کلامی هشدار می‌دهد، اما روایت آن ضعیف است.

توضیح واژه‌های دشوار
مرجئه

نام جریانی کلامی در آغاز اسلام که ایمان و اعمال را به شیوه‌ای خاص از یکدیگر متمایز می‌کرد.

قدریه

نام جریانی در آغاز اسلام که دربارهٔ تقدیر الهی و اختیار انسان به شیوه‌ای محل اختلاف بحث می‌کرد.

هیچ سهمی در اسلام ندارد

عبارتی شدیداً نکوهش‌آمیز است؛ تنها بر پایهٔ این روایت ضعیف نمی‌توان کسی را از اسلام خارج دانست.

برداشت‌های عالمان

عالمان دربارهٔ سخنان مربوط به جریان‌های فرقه‌ای با دقت برخورد می‌کنند و میان نقد یک آموزه و داوری دربارهٔ اشخاص معین تفاوت می‌گذارند. چون این روایت ضعیف است، به‌تنهایی نمی‌تواند مبنای حکم اعتقادی یا شرعی باشد. آموزهٔ قدر از قرآن و روایات معتبر گرفته می‌شود؛ در این آموزه، تقدیر الله پذیرفته می‌شود و در عین حال انسان‌ها در برابر انتخاب‌هایشان مسئول‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. داوری‌های اعتقادی را بر قرآن و روایات معتبر استوار کنید، نه بر یک متن ضعیف.
  2. اختلاف‌های کلامی را با دانش و انصاف بررسی کنید و دربارهٔ اشخاص شتاب‌زده داوری نکنید.
  3. آموزهٔ قدر را از منابع معتبر بیاموزید و هم‌زمان مسئولیت انتخاب‌های روزانهٔ خود را بپذیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.