Jami at-Tirmidhi، حدیث 2158
روایتشده توسط Uthman ibn Affan. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از الترمذي تا پیامبر ﷺ
- 1أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّآن را به الترمذي روایت کرد
- 2حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ
- 3يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ
- 4أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ
- 5رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ، أَشْرَفَ يَوْمَ الدَّارِ فَقَالَ أَنْشُدُكُمُ اللَّهَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلاَّ بِإِحْدَى ثَلاَثٍ زِنًا بَعْدَ إِحْصَانٍ أَوِ ارْتِدَادٍ بَعْدَ إِسْلاَمٍ أَوْ قَتْلِ نَفْسٍ بِغَيْرِ حَقٍّ فَقُتِلَ بِهِ " . فَوَاللَّهِ مَا زَنَيْتُ فِي جَاهِلِيَّةٍ وَلاَ فِي إِسْلاَمٍ وَلاَ ارْتَدَدْتُ مُنْذُ بَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ قَتَلْتُ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ فَبِمَ تَقْتُلُونَنِي قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ . وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ فَرَفَعَهُ . وَرَوَى يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ هَذَا الْحَدِيثَ فَأَوْقَفُوهُ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عُثْمَانَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَرْفُوعًا
احمد بن عبده ضبی به ما حدیث کرد، گفت: حماد بن زید برای ما حدیث کرد، از یحیی بن سعید، از ابوامامه بن سهل بن حنیف، که عثمان بن عفان در روز محاصره خانه بر فراز آمد و فرمود:
«شما را به الله قسم میدهم! آیا میدانید که رسول الله ﷺ فرمودند: خون هیچ مسلمانی حلال نیست مگر در یکی از سه مورد: زنا پس از احصان (ازدواج)، یا ارتداد پس از اسلام، یا کشتن نفسی به ناحق که در عوض آن کشته شود.» به خدا سوگند! من نه در جاهلیت و نه در اسلام هرگز زنا نکردهام، و از زمانی که با رسول الله ﷺ بیعت کردم مرتد نشدهام، و جانی را که الله حرام کرده است نکشتهام. پس چرا مرا میکشید؟ ابوعیسی میگوید: در این باب از ابن مسعود، عایشه و ابن عباس نیز روایت آمده است. این حدیث حسن است. حماد بن سلمه نیز آن را از یحیی بن سعید به صورت مرفوع روایت کرده است. اما یحیی بن سعید قطان و چندین نفر دیگر این حدیث را از یحیی بن سعید به صورت موقوف نقل کرده و آن را مرفوع ندانستهاند. با این حال، این حدیث از طرق متعدد از عثمان از پیامبر ﷺ به صورت مرفوع روایت شده است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ʿعثمان تأکید میکند که جان مسلمان فقط بر پایهٔ دلایل شرعیِ معتبر قابل سلب است.
ʿعثمان هنگام محاصرهٔ خانهاش با یادآوری این نکته با مردم سخن گفت که هیچیک از موارد یادشده را مرتکب نشده است.
وضعیت تأهل که در این زمینهٔ فقهی، در ارتباط با تخلف جنسیِ یادشده منظور است.
روایتی که به پیامبر ﷺ نسبت داده میشود.
آشوبها و آزمونهای سختی که در آنها حقیقت، عدالت و وفاداری متقابل به آزمون گذاشته میشود.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که جان مسلمان مصون است و استثناهای کیفری به افراد یا گروهها واگذار نشده است. موارد یادشده در قلمرو شریعت اسلامی قرار میگیرند و به دادرسیِ مرجع صالح، تحقق شرایط مقرر و وجود دلیل نیاز دارند؛ اقدام خودسرانه و خشونت در زمان آشوب توجیهی ندارد. این روایت همچنین تأکید میکند که صرف اتهام برای تعرض به جان کسی کافی نیست.
- بدون دلیل کسی را به خشونت متهم نکنید و رسیدگی به اختلافها را به مرجع قضاییِ صالح بسپارید.
- اقدام خودسرانه را رد کنید و از جان مردم، بهویژه هنگامی که آشوب جامعه را دچار تفرقه میکند، پاسداری کنید.
- رفتار خود را با عدالت بسنجید و هنگامی که احساسات شدت میگیرد، خویشتنداری پیشه کنید.
این حدیث نیز همان سه استثنای یادشده بر منع خونریزی را بیان میکند و بدینترتیب از مضمون اصلی این روایت پشتیبانی میکند.
Jami' at-Tirmidhi · #2157 (Sahih)این متن بهگونهای مرتبط به اهمیت گناه خونریزی ناحق میپردازد و جایگاه عدالت را در دوران فتنه روشنتر میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.