کتاب الفتن · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 2172

روایت‌شده توسط Abu Said al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب الفتن
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Said al-Khudri

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَوَّلُ مَنْ قَدَّمَ الْخُطْبَةَ قَبْلَ الصَّلاَةِ مَرْوَانُ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ لِمَرْوَانَ خَالَفْتَ السُّنَّةَ ‏.‏ فَقَالَ يَا فُلاَنُ تُرِكَ مَا هُنَالِكَ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَمَّا هَذَا فَقَدْ قَضَى مَا عَلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ مَنْ رَأَى مُنْكَرًا فَلْيُنْكِرْهُ بِيَدِهِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الإِيمَانِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

ترجمه

بندار برای ما حدیث کرد، عبدالرحمن بن مهدی برای ما روایت کرد، سفیان از قیس بن مسلم، از طارق بن شهاب نقل کرده است که گفت:

«نخستین کسی که خطبه را پیش از نماز ارائه داد، مروان بود. مردی برخاست و به مروان گفت: 'تو با سنت مخالفت ورزیدی.' مروان گفت: 'ای فلانی! آن رسم دیگر ترک شده است.' ابوسعید گفت: 'اما این شخص، وظیفه‌اش را ادا کرده است. من از رسول خدا ﷺ شنیدم که فرمودند: «هر کس از شما منکری را ببیند، باید با دست خود آن را تغییر دهد؛ اگر نتوانست، با زبانش؛ و اگر نتوانست، با قلبش انکار کند و این ضعیف‌ترین درجه ایمان است.»» ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

با توجه به توان خود در برابر بدی ایستادگی کن و در دل آن را ناپسند بدان.

پیشینه و سبب بیان

مروان خطبه را پیش از نماز ایراد کرد. مردی به او یادآوری کرد که این کار برخلاف سنت است؛ ابوسعید خدری تأیید کرد که آن مرد وظیفه‌اش را انجام داده و سخن پیامبر ﷺ را درباره مقابله با بدی نقل کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
منکر

کردار ناپسندی که بر اساس معیارهای اسلامی بد شمرده می‌شود.

تغییر دادن با دست

متوقف کردن عملیِ بدی، هنگامی که فرد اختیار و توان آن را دارد و این کار باعث بدی بزرگ‌تری نمی‌شود.

با دل

ناپسند دانستن بدی در دل، وقتی مقابله با آن از راه گفتار یا عمل ممکن نیست.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که مقابله با بدی به اندازه توان، مسئولیتی دینی است. ترتیب بیان‌شده مستلزم اقدامی متناسب و مسئولانه است: تغییر با دست برای همه جایز نیست و نباید به بدی بزرگ‌تری بینجامد؛ کسی که توان آن را ندارد، با زبان اعتراض می‌کند؛ و اگر این هم ممکن نباشد، بدی را در دل ناپسند می‌شمارد. مذاهب فقهی شرایط و حدود اختیار در مداخله عملی را بررسی می‌کنند، اما این وظیفه همواره به دانش و توانایی محدود است و باید از آسیب پیشگیری کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از تذکر دادن به کسی، بررسی کن که داوری‌ات بر دانش قابل اعتماد استوار باشد.
  2. با احترام سخن بگو و روشی برگزین که بدون ایجاد آسیبی بزرگ‌تر، بدی را دفع کند.
  3. اگر نمی‌توانی با امنیت یا اختیار مداخله کنی، بدی را در دل ناپسند بدان و راه مناسبی برای درخواست کمک بجوی.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.