Jami at-Tirmidhi، حدیث 2249
روایتشده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از الترمذي تا پیامبر ﷺ
- 1عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍآن را به الترمذي روایت کرد
- 2عَبْدُ الرَّزَّاقِ
- 3مَعْمَرٌ
- 4الزُّهْرِيِّ
- 5سَالِمٍ
- 6ابْنِ عُمَرَ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِابْنِ صَيَّادٍ فِي نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فِيهِمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَهُوَ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ عِنْدَ أُطُمِ بَنِي مَغَالَةَ وَهُوَ غُلاَمٌ فَلَمْ يَشْعُرْ حَتَّى ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ظَهْرَهُ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ " أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ " . فَنَظَرَ إِلَيْهِ ابْنُ صَيَّادٍ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ الأُمِّيِّينَ . ثُمَّ قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَتَشْهَدُ أَنْتَ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " آمَنْتُ بِاللَّهِ وَبِرُسُلِهِ " . ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا يَأْتِيكَ " . قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ يَأْتِينِي صَادِقٌ وَكَاذِبٌ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " خُلِّطَ عَلَيْكَ الأَمْرُ " . ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي خَبَأْتُ لَكَ خَبِيئًا " . وَخَبَأَ لَهُ : (يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ ) فَقَالَ ابْنُ صَيَّادٍ هُوَ الدُّخُّ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اخْسَأْ فَلَنْ تَعْدُوَ قَدْرَكَ " . قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ يَكُ حَقًّا فَلَنْ تُسَلَّطَ عَلَيْهِ وَإِنْ لاَ يَكُنْهُ فَلاَ خَيْرَ لَكَ فِي قَتْلِهِ " . قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ يَعْنِي الدَّجَّالَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
عبد بن حمید برای ما حدیث کرد، عبدالرزاق به ما خبر داد، معمر به ما خبر داد، از زهری، از سالم، از ابن عمر روایت شده است که رسول خدا ﷺ همراه گروهی از یارانش که عمر بن خطاب نیز در میان آنان بود، از کنار ابن صیاد گذشتند. در آن هنگام ابن صیاد که هنوز پسربچهای بود، نزد دژ بنی مغاله با دیگر کودکان بازی میکرد. او متوجه حضور پیامبر نشد تا اینکه رسول خدا ﷺ با دست خود بر پشت او زد و فرمود:
«آیا شهادت میدهی که من رسول الله هستم؟» ابن صیاد به ایشان نگریست و گفت: «شهادت میدهم که تو رسولِ امّیها هستی.» سپس ابن صیاد به پیامبر ﷺ گفت: «آیا تو شهادت میدهی که من رسول الله هستم؟» پیامبر ﷺ فرمود: «من به خدا و رسولانش ایمان آوردهام.» آنگاه پیامبر ﷺ پرسید: «چه چیزی نزد تو میآید؟» ابن صیاد گفت: «راستگو و دروغگو هر دو نزد من میآیند.» پیامبر ﷺ فرمود: «کار بر تو مشتبه شده است.» سپس رسول خدا ﷺ فرمود: «من چیزی را برای تو پنهان کردهام.» و ایشان این آیه را پنهان داشتند: (روزی که آسمان دودی آشکار بیاورد). ابن صیاد گفت: «آن "الدُّخ
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ ابن صیاد را به ادعاهای آشفته و دانش محدودش متوجه ساخت.
پسری که پیامبر ﷺ را دید و دربارهٔ ارتباط او با دجال پرسشهایی مطرح بود.
نشانهای که در قرآن، در سورهٔ دخان، از آن یاد شده است: دودی که آسمان را فرا خواهد گرفت.
پیامبر ﷺ روشن ساخت که ابن صیاد نمیتوانست میان تأثیرات راست و دروغ تمایزی روشن بگذارد.
دانشمندان از این روایت چنین برداشت میکنند که ابن صیاد منبعی قابل اعتماد برای دانش نبود: او پذیرفت که هم حقیقت و هم دروغ به او میرسد و تنها بخشی از آیهٔ پنهان را توانست بیان کند. پیامبر ﷺ ادعای پیامبری او را تأیید نکرد، بلکه ایمان او به خدا و پیامبرانش را تصدیق کرد. عمر خواست او را بکشد، اما پیامبر ﷺ از این کار نهی کرد: بدون دلیل روشن، کشتن کسی جایز نیست و گمانهزنی دربارهٔ هویت او خشونت را توجیه نمیکند. این بخش بهتنهایی همهٔ پرسشهای بعدی دربارهٔ هویت ابن صیاد بهعنوان دجال را فیصله نمیدهد.
- ادعاهای مربوط به دانش ویژه یا مقام پیامبری را بدون پشتوانهٔ معتبر نپذیرید.
- وقتی واقعیتها نامشخصاند، از اتهامزنی و خشونت بپرهیزید؛ عادلانه و بر اساس دستورالعملهای روشن رفتار کنید.
- پیامهای گیجکننده را با وحی بسنجید و بهجای هیجانطلبی، در پی دانش معتبر باشید.
این روایت صحیح نیز به دیدار با ابن صیاد میپردازد و کمک میکند گزارشهای مربوط به او را در زمینهای گستردهتر بخوانیم.
Jami' at-Tirmidhi · #2251 (Sahih)این روایت صحیح بیشتر به گزارشهای مربوط به ابن صیاد و پرسش دربارهٔ ارتباط او با دجال میپردازد.
Sahih al-Bukhari · #3600 (Sahih)این روایت صحیح نیز دربارهٔ دجال بحث میکند و در کنار هشدار دربارهٔ برخورد سنجیده با چنین ادعاهایی، زمینهٔ بیشتری فراهم میآورد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.