کتاب رؤیا · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 2291

روایت‌شده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب رؤیا
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2عَبْدُ الرَّزَّاقِ
  3. 3مَعْمَرٌ
  4. 4أَيُّوبَ
  5. 5ابْنِ سِيرِينَ
  6. 6أَبِي هُرَيْرَةَ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ فِي آخِرِ الزَّمَانِ لاَ تَكَادُ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ تَكْذِبُ وَأَصْدَقُهُمْ رُؤْيَا أَصْدَقُهُمْ حَدِيثًا وَالرُّؤْيَا ثَلاَثٌ الْحَسَنَةُ بُشْرَى مِنَ اللَّهِ وَالرُّؤْيَا يُحَدِّثُ الرَّجُلُ بِهَا نَفْسَهُ وَالرُّؤْيَا تَحْزِينٌ مِنَ الشَّيْطَانِ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ رُؤْيَا يَكْرَهُهَا فَلاَ يُحَدِّثْ بِهَا أَحَدًا وَلْيَقُمْ فَلْيُصَلِّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ‏"‏ يُعْجِبُنِي الْقَيْدُ وَأَكْرَهُ الْغُلَّ الْقَيْدُ ثَبَاتٌ فِي الدِّينِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَيُّوبَ مَرْفُوعًا وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ وَوَقَفَهُ ‏.‏

ترجمه

حسن بن علی خلّال به ما حدیث کرد، عبدالرزاق به ما حدیث کرد، معمر از ایوب، از ابن سیرین، از ابوهُریره، از پیامبر ﷺ خبر داد که فرمودند:

«در آخرالزمان، رؤیای مؤمن به ندرت دروغ می‌شود و صادق‌ترین رؤیاها متعلق به کسانی است که در گفتار صادق‌ترند. رؤیا سه نوع است: رؤیای نیکو که بشارتی از جانب الله است، رؤیایی که انسان با خود زمزمه می‌کند (افکار درونی)، و رؤیای اندوهگین‌کننده از سوی شیطان. پس هرگاه یکی از شما رؤیایی ناخوشایند دید، آن را برای هیچ‌کس بازگو نکند و برخیزد و نماز بخواند.» ابوهُریره گفت: «زنجیر پا را دوست دارم و طوق گردن را ناخوش می‌دارم؛ زنجیر پا نشانه استواری در دین است.» او گفت: و پیامبر ﷺ فرمودند: «رؤیای مؤمن جزئی از چهل و شش جزء نبوت است.» ابوعیسی گفت: عبدالوهاب ثقفی این حدیث را از ایوب به صورت مرفوع روایت کرده و حماد بن زید آن را از ایوب به صورت موقوف روایت نموده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

مؤمنان راستین ممکن است خواب‌های نیک ببینند، اما خواب‌ها از نظر ماهیت متفاوت‌اند.

توضیح واژه‌های دشوار
رؤیا

خواب؛ در این بافت، اغلب به خوابی معنادار یا نیک گفته می‌شود.

مرفوع و موقوف

مرفوع یعنی روایت به پیامبر ﷺ نسبت داده شده است؛ موقوف یعنی روایت در نقلِ یک صحابی پایان می‌یابد.

غُل

ابوهریره در اینجا غُل در خواب را نشانه استواری در دین می‌داند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک توضیح می‌دهند که همه خواب‌ها منشأ یکسانی ندارند: خواب نیک می‌تواند مژده‌ای از سوی الله باشد، در حالی که خواب‌های دیگر از افکار خود شخص سرچشمه می‌گیرند یا برای پریشان‌کردن او هستند. توصیه به بازگو نکردن خواب ناخوشایند و برخاستن برای نماز، راهی برای واکنش مؤمن به چنین خوابی فراهم می‌کند. اینکه خواب مؤمن بخشی از نبوت است، به این معنا نیست که خواب‌ها وحی یا منبع احکام دینی تازه‌اند. اشاره به اختلاف نقل‌ها در ترمذی، لزوم دقت در نسبت‌دادن عبارت‌های جداگانه به پیامبر ﷺ را یادآور می‌شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. خواب ناخوشایند را برای دیگران بازگو نکن؛ چنان‌که روایت توصیه می‌کند، به الله پناه ببر و نماز بخوان.
  2. با خواب نیک سپاسگزارانه برخورد کن، اما آن را حکم دینی یا پیش‌گویی قطعی ندان.
  3. در گفتارت راست‌گو باش، زیرا روایت راست‌گویی در گفتار را با راست‌گویی در خواب پیوند می‌دهد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.