Jami at-Tirmidhi، حدیث 2291
روایتشده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از الترمذي تا پیامبر ﷺ
- 1الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُآن را به الترمذي روایت کرد
- 2عَبْدُ الرَّزَّاقِ
- 3مَعْمَرٌ
- 4أَيُّوبَ
- 5ابْنِ سِيرِينَ
- 6أَبِي هُرَيْرَةَ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " فِي آخِرِ الزَّمَانِ لاَ تَكَادُ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ تَكْذِبُ وَأَصْدَقُهُمْ رُؤْيَا أَصْدَقُهُمْ حَدِيثًا وَالرُّؤْيَا ثَلاَثٌ الْحَسَنَةُ بُشْرَى مِنَ اللَّهِ وَالرُّؤْيَا يُحَدِّثُ الرَّجُلُ بِهَا نَفْسَهُ وَالرُّؤْيَا تَحْزِينٌ مِنَ الشَّيْطَانِ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ رُؤْيَا يَكْرَهُهَا فَلاَ يُحَدِّثْ بِهَا أَحَدًا وَلْيَقُمْ فَلْيُصَلِّ " . قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ " يُعْجِبُنِي الْقَيْدُ وَأَكْرَهُ الْغُلَّ الْقَيْدُ ثَبَاتٌ فِي الدِّينِ " . قَالَ وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَيُّوبَ مَرْفُوعًا وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ وَوَقَفَهُ .
حسن بن علی خلّال به ما حدیث کرد، عبدالرزاق به ما حدیث کرد، معمر از ایوب، از ابن سیرین، از ابوهُریره، از پیامبر ﷺ خبر داد که فرمودند:
«در آخرالزمان، رؤیای مؤمن به ندرت دروغ میشود و صادقترین رؤیاها متعلق به کسانی است که در گفتار صادقترند. رؤیا سه نوع است: رؤیای نیکو که بشارتی از جانب الله است، رؤیایی که انسان با خود زمزمه میکند (افکار درونی)، و رؤیای اندوهگینکننده از سوی شیطان. پس هرگاه یکی از شما رؤیایی ناخوشایند دید، آن را برای هیچکس بازگو نکند و برخیزد و نماز بخواند.» ابوهُریره گفت: «زنجیر پا را دوست دارم و طوق گردن را ناخوش میدارم؛ زنجیر پا نشانه استواری در دین است.» او گفت: و پیامبر ﷺ فرمودند: «رؤیای مؤمن جزئی از چهل و شش جزء نبوت است.» ابوعیسی گفت: عبدالوهاب ثقفی این حدیث را از ایوب به صورت مرفوع روایت کرده و حماد بن زید آن را از ایوب به صورت موقوف روایت نموده است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
مؤمنان راستین ممکن است خوابهای نیک ببینند، اما خوابها از نظر ماهیت متفاوتاند.
خواب؛ در این بافت، اغلب به خوابی معنادار یا نیک گفته میشود.
مرفوع یعنی روایت به پیامبر ﷺ نسبت داده شده است؛ موقوف یعنی روایت در نقلِ یک صحابی پایان مییابد.
ابوهریره در اینجا غُل در خواب را نشانه استواری در دین میداند.
عالمان کلاسیک توضیح میدهند که همه خوابها منشأ یکسانی ندارند: خواب نیک میتواند مژدهای از سوی الله باشد، در حالی که خوابهای دیگر از افکار خود شخص سرچشمه میگیرند یا برای پریشانکردن او هستند. توصیه به بازگو نکردن خواب ناخوشایند و برخاستن برای نماز، راهی برای واکنش مؤمن به چنین خوابی فراهم میکند. اینکه خواب مؤمن بخشی از نبوت است، به این معنا نیست که خوابها وحی یا منبع احکام دینی تازهاند. اشاره به اختلاف نقلها در ترمذی، لزوم دقت در نسبتدادن عبارتهای جداگانه به پیامبر ﷺ را یادآور میشود.
- خواب ناخوشایند را برای دیگران بازگو نکن؛ چنانکه روایت توصیه میکند، به الله پناه ببر و نماز بخوان.
- با خواب نیک سپاسگزارانه برخورد کن، اما آن را حکم دینی یا پیشگویی قطعی ندان.
- در گفتارت راستگو باش، زیرا روایت راستگویی در گفتار را با راستگویی در خواب پیوند میدهد.
این روایت صحیح از همان باب نیز درباره خوابهاست و مکمل مناسبی برای دستهبندی خوابها و شیوه برخورد با آنها به شمار میرود.
Jami' at-Tirmidhi · #2290 (Sahih)این روایت صحیح نیز به خوابها میپردازد و با موضوع خوابهای نیک و معنای آنها پیوند دارد.
Jami' at-Tirmidhi · #2270 (Sahih)این روایت صحیح از ابوهریره نیز درباره خوابهاست و برای توضیح تصاویر خواب، زمینه بیشتری فراهم میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.