کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 247

روایت‌شده توسط Ubadah ibn as-Samit. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ubadah ibn as-Samit

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْعَدَنِيُّ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ مَحْمُودِ بْنِ الرَّبِيعِ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ صَلاَةَ لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُبَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَجَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَعِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ وَغَيْرُهُمْ قَالُوا لاَ تُجْزِئُ صَلاَةٌ إِلاَّ بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ ‏.‏ وَقَالَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ كُلُّ صَلاَةٍ لَمْ يُقْرَأْ فِيهَا بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ فَهِيَ خِدَاجٌ غَيْرُ تَمَامٍ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ ‏.‏ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي عُمَرَ يَقُولُ اخْتَلَفْتُ إِلَى ابْنِ عُيَيْنَةَ ثَمَانِيَةَ عَشْرَ سَنَةً وَكَانَ الْحُمَيْدِيُّ أَكْبَرَ مِنِّي بِسَنَةٍ ‏.‏ وَسَمِعْتُ ابْنَ أَبِي عُمَرَ يَقُولُ حَجَجْتُ سَبْعِينَ حَجَّةً مَاشِيًا عَلَى قَدَمَىَّ ‏.‏

ترجمه

محمد بن یحیی بن ابی‌عمر مکی ابوعبدالله عدنانی و علی بن حجر برای ما حدیث کردند؛ هر دو گفتند: سفیان بن عیینه برای ما حدیث کرد، از زهری، از محمود بن ربیع، از عباده بن صامت، از پیامبر ﷺ که فرمودند:

«نمازی نیست برای کسی که فاتحةالکتاب را نخواند.» راوی گوید: در این باب از ابوهُریره، عایشه، انس، ابوقتاده و عبدالله بن عمرو نیز روایت شده است. ابوعیسی گوید: حدیث عباده حسن صحیح است. عمل بیشتر اهل علم از اصحاب پیامبر ﷺ بر همین است؛ از جمله عمر بن خطاب، علی بن ابی‌طالب، جابر بن عبدالله، عمران بن حصین و دیگران. آنان گفته‌اند: نماز بدون خواندن فاتحةالکتاب کفایت نمی‌کند. علی بن ابی‌طالب فرمود: هر نمازی که در آن فاتحةالکتاب خوانده نشود، ناقص و ناتمام است. ابن مبارک، شافعی، احمد و اسحاق نیز به همین قول هستند. شنیدم ابن ابی‌عمر می‌گفت: هجده سال نزد ابن عیینه رفت‌وآمد کردم، در حالی که حمیدی یک سال از من بزرگ‌تر بود. و شنیدم ابن ابی‌عمر می‌گفت: هفتاد بار پیاده حج گزاردم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

بر اساس این روایت، فاتحه برای صحیح بودن نماز ضروری است.

توضیح واژه‌های دشوار
فاتحةالکتاب

سورهٔ فاتحه، سورهٔ آغازین قرآن.

صلاة

نماز آیینیِ واجب.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که بیشتر عالمانِ صحابه، خواندن سورهٔ فاتحه را برای نماز ضروری می‌دانستند. ابن‌مبارک، شافعی، احمد و اسحاق نیز همین دیدگاه را داشتند. مذاهب فقهی جداگانه بررسی می‌کنند که این حکم دربارهٔ کسی که پشت سر امام نماز می‌خواند چگونه است؛ این روایت یکی از مبانی مهمِ جایگاه سورهٔ فاتحه است.

درس‌هایی برای امروز
  1. سورهٔ فاتحه را با دقت بیاموز و در نمازهایت آگاهانه بخوان.
  2. قرائت در نماز را جدی بگیر و احکام آن را از عالمی قابل اعتماد بیاموز.
  3. به کودکان و مسلمانان تازه‌وارد کمک کن سورهٔ فاتحه را با تلفظ و معنای درست بیاموزند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.