کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 246

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1قُتَيْبَةُآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2أَبُو عَوَانَةَ
  3. 3قَتَادَةَ
  4. 4أَنَسٍ
  5. 5رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ يَفْتَتِحُونَ الْقِرَاءَةَ بِـ ‏(‏الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ‏)‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ كَانُوا يَسْتَفْتِحُونَ الْقِرَاءَةَ بِـ ‏(‏الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ كَانُوا يَفْتَتِحُونَ الْقِرَاءَةَ بِـ ‏(‏الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ‏)‏ مَعْنَاهُ أَنَّهُمْ كَانُوا يَبْدَءُونَ بِقِرَاءَةِ فَاتِحَةِ الْكِتَابِ قَبْلَ السُّورَةِ وَلَيْسَ مَعْنَاهُ أَنَّهُمْ كَانُوا لاَ يَقْرَءُونَ ‏(‏ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ‏)‏ ‏.‏ وَكَانَ الشَّافِعِيُّ يَرَى أَنْ يُبْدَأَ بِـ‏(‏ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ‏)‏ وَأَنْ يُجْهَرَ بِهَا إِذَا جُهِرَ بِالْقِرَاءَةِ ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، ابوعوانه برای ما حدیث کرد، از قتاده، از انس که گفت: رسول خدا ﷺ، ابوبکر، عمر و عثمان قرائت را با (الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ) آغاز می‌کردند. ابوعیسی می‌گوید: این حدیث حسن صحیح است. و اهل علم از اصحاب پیامبر ﷺ، تابعین و کسانی که پس از آنان آمدند بر همین عمل می‌کردند؛ آنان قرائت را با (الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ) آغاز می‌نمودند. شافعی می‌گوید: معنای این حدیث تنها آن است که پیامبر ﷺ، ابوبکر، عمر و عثمان قرائت را با (الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ) آغاز می‌کردند، یعنی پیش از سوره دیگر به خواندن فاتحة الکتاب شروع می‌کردند، و معنایش این نیست که (بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ) را نمی‌خواندند. شافعی معتقد بود که باید با (بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ) آغاز کرد و هنگامی که قرائت بلند خوانده می‌شود، آن را نیز بلند خواند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ و خلفای نخستین قرائت نماز را با سورهٔ فاتحه آغاز می‌کردند.

توضیح واژه‌های دشوار
الحمد لله رب العالمين

آغاز سورهٔ فاتحه: «همهٔ ستایش‌ها از آنِ الله، پروردگار جهانیان است.»

قرائت

خواندن آیات قرآن در نماز.

تابعین

نسل مسلمانانی که با صحابهٔ پیامبر ﷺ دیدار کردند.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که صحابه، تابعین و عالمان پس از آنان قرائت را با سورهٔ فاتحه آغاز می‌کردند. امام شافعی توضیح داد که منظور این است که فاتحه پیش از سوره‌ای دیگر خوانده می‌شد؛ نه اینکه بسم‌الله حذف می‌شد. او بر این نظر بود که باید با «بسم الله الرحمن الرحیم» آغاز کرد و اگر قرائت نماز بلند بود، آن را نیز بلند خواند. بنابراین، این روایت بر خواندن فاتحه در آغاز قرائت دلالت دارد، درحالی‌که توضیح دربارهٔ بسم‌الله مجال اختلاف میان مذاهب فقهی را باقی می‌گذارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. سورهٔ فاتحه را با دقت بیاموزید و قرائت نماز را با آن آغاز کنید.
  2. در مسئلهٔ بسم‌الله از توضیح و عمل معتبر مذهب فقهی خود پیروی کنید و دیگر مسلمانان را به‌خاطر این موضوع سرزنش نکنید.
  3. هنگام نماز خواندن، برای اندیشیدن در معنای سورهٔ فاتحه وقت بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.