کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 248

روایت‌شده توسط Wa'il ibn Hujr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Wa'il ibn Hujr

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ، عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ‏:‏ ‏(‏غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ ‏)‏ فَقَالَ ‏"‏ آمِينَ ‏"‏ ‏.‏ وَمَدَّ بِهَا صَوْتَهُ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ يَرَوْنَ أَنَّ الرَّجُلَ يَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالتَّأْمِينِ وَلاَ يُخْفِيهَا ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ ‏.‏ وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ حُجْرٍ أَبِي الْعَنْبَسِ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ ‏:‏ ‏(‏ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ ‏)‏ فَقَالَ ‏"‏ آمِينَ ‏"‏ ‏.‏ وَخَفَضَ بِهَا صَوْتَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَمِعْتُ مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ سُفْيَانَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ فِي هَذَا وَأَخْطَأَ شُعْبَةُ فِي مَوَاضِعَ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ عَنْ حُجْرٍ أَبِي الْعَنْبَسِ وَإِنَّمَا هُوَ حُجْرُ بْنُ عَنْبَسٍ وَيُكْنَى أَبَا السَّكَنِ ‏.‏ وَزَادَ فِيهِ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ عَلْقَمَةَ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَقَالَ وَخَفَضَ بِهَا صَوْتَهُ وَإِنَّمَا هُوَ وَمَدَّ بِهَا صَوْتَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ حَدِيثُ سُفْيَانَ فِي هَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ ‏.‏ قَالَ وَرَوَى الْعَلاَءُ بْنُ صَالِحٍ الأَسَدِيُّ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ نَحْوَ رِوَايَةِ سُفْيَانَ ‏.‏

ترجمه

بندار، محمد بن بشار به ما حدیث کرد؛ یحیی بن سعید و عبدالرحمن بن مهدی به ما حدیث کردند، هر دو گفتند: سفیان به ما حدیث کرد، از سلمه بن کهیل، از حجر بن عنبس، از وائل بن حجر که گفت: شنیدم پیامبر ﷺ

«غَیرِ المَغضُوبِ عَلَیهِم وَلا الضّالِّین» را خواند، سپس فرمود: «آمین» و صدای خود را در آن کشید. راوی گوید: در این باب از علی و ابوهُریره نیز روایت شده است. ابوعیسی گوید: حدیث وائل بن حجر، حدیثی حسن است. بسیاری از اهل علم از اصحاب پیامبر ﷺ، تابعان و نسل‌های پس از آنان بر همین نظرند که شخص هنگام گفتن آمین صدای خود را بلند کند و آن را پنهان نسازد. شافعی، احمد و اسحاق نیز بر همین قول‌اند. شعبه این حدیث را از سلمه بن کهیل، از حجر ابوالعنبس، از علقمه بن وائل، از پدرش روایت کرده که پیامبر ﷺ «غَیرِ المَغضُوبِ عَلَیهِم وَلا الضّالِّین» را خواند، سپس فرمود: «آمین» و صدای خود را در آن پایین آورد. ابوعیسی گوید: شنیدم محمد می‌گفت: در این مسئله حدیث سفیان صحیح‌تر از حدیث شعبه است، زیرا شعبه در چند جای این حدیث اشتباه کرده است. او گفته «از حجر ابوالعنبس»، در حالی که نام صحیح حجر بن عنبس است و کنیه‌اش ابوالسکن می‌باشد. او در روایت «از علقمه بن وائل» را افزوده، حال آنکه در سند چنین نامی نیست؛ بلکه روایت از حجر بن عنبس است، از وائل بن حجر. همچنین گفته «صدایش را پایین آورد»، در حالی که عبارت درست «صدایش را کشید» است. ابوعیسی گوید: از ابوزرعه درباره این حدیث پرسیدم، او پاسخ داد: در این موضوع حدیث سفیان صحیح‌تر از حدیث شعبه است. او افزود: علاء بن صالح اسدی نیز از سلمه بن کهیل همانند روایت سفیان نقل کرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ پس از سورهٔ فاتحه «آمین» گفت و صدای خود را کشید.

توضیح واژه‌های دشوار
آمین

دعایی به این معنا: «خدایا، دعای ما را اجابت کن.»

صدای خود را کشید

هنگام گفتن «آمین»، آوا را امتداد داد.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که شماری از صحابه، تابعین و دانشمندان پس از آنان، هنگام گفتن «آمین» صدای خود را بلند می‌کردند و آن را آهسته نمی‌گفتند. شافعی، احمد و اسحاق نیز همین دیدگاه را پذیرفته‌اند. متن، گفتنِ شنیدنیِ «آمین» را تأیید می‌کند، اما بلندیِ صدای مشخصی را واجب نمی‌داند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از پایان سورهٔ فاتحه، در مقام دعا به درگاه خدا «آمین» بگویید.
  2. در نماز جماعت از امام پیروی کنید و مراقب باشید صدایتان مزاحم دیگران نشود.
  3. تلفظ و معنای «آمین» را بیاموزید تا آن را آگاهانه بر زبان آورید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.