کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 261

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Da'if (ضعیف)
  1. 1عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2عِيسَى بْنُ يُونُسَ
  3. 3ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ
  4. 4إِسْحَاقَ بْنِ يَزِيدَ الْهُذَلِيِّ
  5. 5عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ
  6. 6ابْنِ مَسْعُودٍ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ يَزِيدَ الْهُذَلِيِّ، عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا رَكَعَ أَحَدُكُمْ فَقَالَ فِي رُكُوعِهِ سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَقَدْ تَمَّ رُكُوعُهُ وَذَلِكَ أَدْنَاهُ ‏.‏ وَإِذَا سَجَدَ فَقَالَ فِي سُجُودِهِ سُبْحَانَ رَبِّيَ الأَعْلَى ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَقَدْ تَمَّ سُجُودُهُ وَذَلِكَ أَدْنَاهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ حُذَيْفَةَ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِمُتَّصِلٍ ‏.‏ عَوْنُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ لَمْ يَلْقَ ابْنَ مَسْعُودٍ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ أَنْ لاَ يَنْقُصَ الرَّجُلُ فِي الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ مِنْ ثَلاَثِ تَسْبِيحَاتٍ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ أَسْتَحِبُّ لِلإِمَامِ أَنْ يُسَبِّحَ خَمْسَ تَسْبِيحَاتٍ لِكَىْ يُدْرِكَ مَنْ خَلْفَهُ ثَلاَثَ تَسْبِيحَاتٍ ‏.‏ وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ‏.‏

ترجمه

علی بن حجر برای ما حدیث کرد و گفت: عیسی بن یونس به ما خبر داد، از ابن ابی ذئب، از اسحاق بن یزید هذلی، از عون بن عبدالله بن عتبه، از ابن مسعود روایت شده است که پیامبر ﷺ فرمودند:

«هرگاه یکی از شما به رکوع رود و در رکوع خود سه بار بگوید: سُبْحَانَ رَبِّیَ الْعَظِیمِ، همانا رکوعش کامل شده است و این حداقل آن است. و هرگاه به سجده رود و در سجده خود سه بار بگوید: سُبْحَانَ رَبِّیَ الْأَعْلَى، همانا سجده‌اش کامل شده است و این حداقل آن است.» راوی گفت: در این باب از حدیفه و عقبه بن عامر نیز روایت نقل شده است. ابوعیسی گفت: سند حدیث ابن مسعود متصل نیست؛ زیرا عون بن عبدالله بن عتبه با ابن مسعود دیدار نکرده است. اما اهل علم بر اساس این حدیث عمل می‌کنند و مستحب می‌دانند که انسان در رکوع و سجده کمتر از سه تسبیح نگوید. از عبدالله بن مبارک روایت شده است که گفت: من دوست دارم امام پنج تسبیح بگوید تا کسانی که پشت سر او هستند فرصت یابند سه تسبیح بگویند. اسحاق بن ابراهیم نیز همین قول را بیان کرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سه بار تسبیح گفتن، آرامش در رکوع و سجود را ژرف‌تر می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
رکوع

خم‌شدن در نماز که در آن مؤمن پروردگارش را تسبیح می‌گوید.

سجود

به خاک افتادن در نماز، به‌گونه‌ای که پیشانی با زمین تماس پیدا می‌کند.

تسبیح

گفتن عباراتی که الله را از هرگونه نقص منزه می‌دانند؛ مانند «سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ».

برداشت‌های عالمان

عالمانی که این راهنمایی را نقل کرده‌اند، گفتن دست‌کم سه تسبیح در رکوع و سجود را مستحب دانسته‌اند. ابن‌المبارک و اسحاق بن راهویه توصیه کرده‌اند که امام پنج بار تسبیح بگوید تا نمازگزارانی که پشت سر او هستند بتوانند دست‌کم سه بار تسبیح بگویند. بر پایهٔ روایات معتبر، شرط اساسی آن است که شخص با آرامش و به‌طور کامل رکوع و سجود کند؛ بنابراین سه بار گفتن، راهنمایی مستحب است، نه شرطی مستقل که این زنجیرهٔ ضعیف آن را ثابت کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در رکوع و سجود به‌اندازهٔ کافی درنگ کن تا آرام بگیری و تسبیح مستحب را بگویی.
  2. امام نباید آن‌قدر تند نماز بخواند که نمازگزاران پشت سر او نتوانند آرامش لازم و دعاهای مستحب را کامل کنند.
  3. در هر رکوع و سجود، آگاهانه به بلندی و عظمت الله توجه کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.