فضائل قرآن · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 2908

روایت‌شده توسط Uthman ibn Affan. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فضائل قرآن
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ
  3. 3سُفْيَانُ
  4. 4عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ
  5. 5أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ
  6. 6عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ خَيْرُكُمْ - أَوْ أَفْضَلُكُمْ - مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَعَلَّمَهُ ‏"‏ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَهَكَذَا رَوَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عُثْمَانَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَسُفْيَانُ لاَ يَذْكُرُ فِيهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ، هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سُفْيَانَ، وَشُعْبَةَ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عُثْمَانَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. حَدَّثَنَا بِذَلِكَ، مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ وَشُعْبَةَ ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَهَكَذَا ذَكَرَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ، وَشُعْبَةَ، غَيْرَ مَرَّةٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عُثْمَانَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَصْحَابُ سُفْيَانَ لاَ يَذْكُرُونَ فِيهِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَهُوَ أَصَحُّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ زَادَ شُعْبَةُ فِي إِسْنَادِ هَذَا الْحَدِيثِ سَعْدَ بْنَ عُبَيْدَةَ وَكَأَنَّ حَدِيثَ سُفْيَانَ أَشْبَهُ ‏.‏ قَالَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مَا أَحَدٌ يَعْدِلُ عِنْدِي شُعْبَةَ وَإِذَا خَالَفَهُ سُفْيَانُ أَخَذْتُ بِقَوْلِ سُفْيَانَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْتُ أَبَا عَمَّارٍ يَذْكُرُ عَنْ وَكِيعٍ قَالَ قَالَ شُعْبَةُ سُفْيَانُ أَحْفَظُ مِنِّي وَمَا حَدَّثَنِي سُفْيَانُ عَنْ أَحَدٍ بِشَيْءٍ فَسَأَلْتُهُ إِلاَّ وَجَدْتُهُ كَمَا حَدَّثَنِي ‏.‏ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَسَعْدٍ ‏.‏

ترجمه

محمود بن غیلان برای ما حدیث کرد و گفت: بشر بن سری برای ما حدیث کرد و گفت: سفیان از علقمه بن مرثد، او از ابوعبدالرحمن سلمی، و او از عثمان بن عفان روایت کردند که رسول الله ﷺ فرمودند:

«بهترین شما — یا بافضیلت‌ترین شما — کسی است که قرآن را بیاموزد و به دیگران آموزش دهد.» این حدیث حسن صحیح است. عبدالرحمن بن مهدی و چندین نفر دیگر نیز همین حدیث را از سفیان ثوری، از علقمه بن مرثد، از ابوعبدالرحمن، از عثمان و از پیامبر ﷺ روایت کرده‌اند؛ اما سفیان در سند خود «از سعد بن عبیده» را ذکر نکرده است. یحیی بن سعید قطان نیز این حدیث را از سفیان و شعبه، از علقمه بن مرثد، از سعد بن عبیده، از ابوعبدالرحمن، از عثمان و از پیامبر ﷺ روایت کرده است. محمد بن بشار این مطلب را برای ما نقل کرد و گفت: یحیی بن سعید از سفیان و شعبه برای ما حدیث کرد. محمد بن بشار می‌گوید: یحیی بن سعید بیش از یک بار از سفیان و شعبه بدین صورت نقل کرده است: از علقمه بن مرثد، از سعد بن عبیده، از ابوعبدالرحمن، از عثمان و از پیامبر ﷺ. محمد بن بشار می‌گوید: اصحاب سفیان در روایاتشان از سفیان، نام «سعد بن عبیده» را ذکر نکرده‌اند. محمد بن بشار می‌گوید: همین روایت (بدون ذکر سعد بن عبیده) صحیح‌تر است. ابوعیسی می‌گوید: شعبه در سند این حدیث نام سعد بن عبیده را افزوده است، ولی روایت سفیان درست‌تر به نظر می‌رسد. علی بن عبدالله می‌گوید: یحیی بن سعید گفته است: «در نزد من هیچ‌کس هم‌تراز شعبه نیست، اما هرگاه سفیان با او مخالفت کند، قول سفیان را اختیار می‌کنم.» ابوعیسی می‌گوید: شنیدم که ابوعمار از وکیع نقل می‌کرد که گفت: شعبه گفته است: «سفیان حافظه‌اش قوی‌تر از من است و هرگاه سفیان چیزی را از کسی برایم نقل کرد و من درباره آن پرس‌وجو کردم، دقیقاً همان‌گونه یافتم که او برایم بیان کرده بود.» در این باب از علی و سعد نیز احادیثی وارد شده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

برترین مردم کسانی هستند که قرآن را می‌آموزند و دانش آن را به دیگران می‌آموزانند.

توضیح واژه‌های دشوار
آموختن قرآن

یادگیری خواندن و حفظ کردن واژگان قرآن و بررسی معنا و رهنمودهای آن.

آموزش دادن

انتقال دانش قرآن به دیگران با دقت و اخلاص.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که کسب دانش قرآن و انتقال آن به دیگران از برترین اعمال است. این عبارت هم آموختن تلاوت و هم فهم و به‌کاربستن پیام قرآن را دربرمی‌گیرد. توضیحات دانشمندان تأکید می‌کند که آموزش باید با اخلاص و بر پایه دانش معتبر انجام شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. هر روز زمانی را برای خواندن قرآن و آموختن بخشی از معنای آن اختصاص دهید.
  2. آنچه را به‌درستی آموخته‌اید با یکی از اعضای خانواده یا دوستی در میان بگذارید.
  3. نخست خود به قرآن عمل کنید تا آموزش شما باورپذیر باشد.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.