کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 293

روایت‌شده توسط Abbas bin Sahl. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abbas bin Sahl

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ، حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمَدَنِيُّ، حَدَّثَنِي عَبَّاسُ بْنُ سَهْلٍ السَّاعِدِيُّ، قَالَ اجْتَمَعَ أَبُو حُمَيْدٍ وَأَبُو أُسَيْدٍ وَسَهْلُ بْنُ سَعْدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَذَكَرُوا صَلاَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ أَبُو حُمَيْدٍ أَنَا أَعْلَمُكُمْ بِصَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَلَسَ - يَعْنِي - لِلتَّشَهُّدِ فَافْتَرَشَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى وَأَقْبَلَ بِصَدْرِ الْيُمْنَى عَلَى قِبْلَتِهِ وَوَضَعَ كَفَّهُ الْيُمْنَى عَلَى رُكْبَتِهِ الْيُمْنَى وَكَفَّهُ الْيُسْرَى عَلَى رُكْبَتِهِ الْيُسْرَى وَأَشَارَ بِأُصْبَعِهِ يَعْنِي السَّبَّابَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ قَالُوا يَقْعُدُ فِي التَّشَهُّدِ الآخِرِ عَلَى وَرِكِهِ وَاحْتَجُّوا بِحَدِيثِ أَبِي حُمَيْدٍ وَقَالُوا يَقْعُدُ فِي التَّشَهُّدِ الأَوَّلِ عَلَى رِجْلِهِ الْيُسْرَى وَيَنْصِبُ الْيُمْنَى ‏.‏

ترجمه

بندار، محمد بن بشار به ما حدیث کرد؛ ابوعامر عقدی به ما حدیث کرد؛ فلیح بن سلیمان مدنی به ما حدیث کرد؛ عباس بن سهل ساعدی برایم حدیث کرد و گفت: ابوحُمید، ابواسید، سهل بن سعد و محمد بن مسلمه گرد هم آمدند و از نماز رسول الله ﷺ سخن گفتند. آنگاه ابوحُمید گفت:

«من در میان شما به نماز رسول الله ﷺ داناترم. همانا رسول الله ﷺ چون برای تشهد می‌نشست، پای چپ خود را پهن می‌کرد و روی پای راست را رو به قبله قرار می‌داد؛ کف دست راست را بر زانوی راست و کف دست چپ را بر زانوی چپ می‌گذاشت و با انگشت خود، یعنی انگشت اشاره، اشاره می‌فرمود.» ابوعیسی گوید: این حدیث حسن صحیح است. برخی از اهل علم بدان عمل کرده‌اند و این قول شافعی، احمد و اسحاق نیز هست. آنان گفته‌اند: در تشهد آخر باید بر ران نشست و به حدیث ابوحُمید استدلال کرده‌اند. و گفته‌اند: در تشهد اول باید بر پای چپ نشست و پای راست را عمودی نگه داشت.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ هنگام تشهد، با انگشت اشاره به سوی قبله اشاره می‌کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
تشهد

اذکارِ شهادت و ستایش که در حالت نشسته در نماز خوانده می‌شوند.

قبله

جهت نماز به سوی کعبه در مکه.

انگشت اشاره

انگشتی که طبق این روایت، هنگام تشهد با آن اشاره می‌شود.

برداشت‌های عالمان

شافعی، احمد و اسحاق این توصیف را دلیلی بر چگونگی نشستن دانسته‌اند: در تشهد پایانی، نمازگزار بر پهلو می‌نشیند؛ اما در تشهد نخست، بر پای چپ می‌نشیند و پای راست را برپا نگه می‌دارد. روایت همچنین قرار دادن دست‌ها بر زانوها و اشاره با انگشت اشاره را ذکر می‌کند. روایت‌های دیگر و مذاهب فقهی، بخش‌هایی از حالت نشستن و اشاره با انگشت را به شیوه‌های گوناگون توصیف می‌کنند؛ این تفاوت‌ها از تنوع پذیرفته‌شده در عمل نماز است.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام تشهد، با آرامش در حالت نماز بنشین و دست‌هایت را چنان‌که در روایت آمده قرار بده.
  2. حالت‌های سنتِ نماز را با دقت بیاموز و شیوه‌های معتبر دیگر نماز را نادرست مشمار.
  3. در نماز آگاهانه به خدا توجه کن و بگذار حرکات مقرر با حضور قلب همراه باشند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.