کتاب تفسیر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3148

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تفسیر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1ابْنُ أَبِي عُمَرَآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2سُفْيَانُ
  3. 3عَلِيِّ بْنِ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ
  4. 4أَبِي نَضْرَةَ
  5. 5أَبِي سَعِيدٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَنَا سَيِّدُ وَلَدِ آدَمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلاَ فَخْرَ وَبِيَدِي لِوَاءُ الْحَمْدِ وَلاَ فَخْرَ وَمَا مِنْ نَبِيٍّ يَوْمَئِذٍ آدَمُ فَمَنْ سِوَاهُ إِلاَّ تَحْتَ لِوَائِي وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الأَرْضُ وَلاَ فَخْرَ قَالَ فَيَفْزَعُ النَّاسُ ثَلاَثَ فَزَعَاتٍ فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ أَبُونَا آدَمُ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ ‏.‏ فَيَقُولُ إِنِّي أَذْنَبْتُ ذَنْبًا أُهْبِطْتُ مِنْهُ إِلَى الأَرْضِ وَلَكِنِ ائْتُوا نُوحًا ‏.‏ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ إِنِّي دَعَوْتُ عَلَى أَهْلِ الأَرْضِ دَعْوَةً فَأُهْلِكُوا وَلَكِنِ اذْهَبُوا إِلَى إِبْرَاهِيمَ ‏.‏ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ إِنِّي كَذَبْتُ ثَلاَثَ كَذَبَاتٍ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا مِنْهَا كَذْبَةٌ إِلاَّ مَاحَلَ بِهَا عَنْ دِينِ اللَّهِ وَلَكِنِ ائْتُوا مُوسَى ‏.‏ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ إِنِّي قَدْ قَتَلْتُ نَفْسًا وَلَكِنِ ائْتُوا عِيسَى ‏.‏ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ إِنِّي عُبِدْتُ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلَكِنِ ائْتُوا مُحَمَّدًا قَالَ فَيَأْتُونَنِي فَأَنْطَلِقُ مَعَهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ جُدْعَانَ قَالَ أَنَسٌ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ فَآخُذُ بِحَلْقَةِ بَابِ الْجَنَّةِ فَأُقَعْقِعُهَا فَيُقَالُ مَنْ هَذَا فَيُقَالُ مُحَمَّدٌ ‏.‏ فَيَفْتَحُونَ لِي وَيُرَحِّبُونَ فَيَقُولُونَ مَرْحَبًا فَأَخِرُّ سَاجِدًا فَيُلْهِمُنِي اللَّهُ مِنَ الثَّنَاءِ وَالْحَمْدِ فَيُقَالُ لِي ارْفَعْ رَأْسَكَ سَلْ تُعْطَ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَقُلْ يُسْمَعْ لِقَوْلِكَ وَهُوَ الْمَقَامُ الْمَحْمُودُ الَّذِي قَالَ اللَّهُ ‏:‏ ‏(‏ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا ‏)‏ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ لَيْسَ عَنْ أَنَسٍ إِلاَّ هَذِهِ الْكَلِمَةُ ‏"‏ فَآخُذُ بِحَلْقَةِ بَابِ الْجَنَّةِ فَأُقَعْقِعُهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ ‏.‏

ترجمه

ابن ابی عمر برای ما حدیث کرد، سفیان برای ما حدیث کرد، از علی بن زید بن جدعان، از ابی نضره، از ابی سعید که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:

«من در روز قیامت سرور فرزندان آدم هستم و این فخر نیست؛ پرچم حمد در دست من است و این نیز فخر نیست؛ و هیچ پیامبری در آن روز، نه آدم و نه غیر او، نخواهد بود مگر اینکه زیر پرچم من است؛ و من نخستین کسی هستم که زمین برایش شکافته می‌شود و این فخر نیست.» ایشان فرمودند: «مردم سه بار دچار هراس شدید می‌شوند. پس نزد آدم می‌آیند و می‌گویند: تو پدر ما آدم هستی، نزد پروردگارت برای ما شفاعت کن. آدم می‌گوید: من گناهی کردم که به سبب آن به زمین فرستاده شدم، اما نزد نوح بروید. پس نزد نوح می‌روند و او می‌گوید: من علیه مردم زمین دعا کردم و آنان هلاک شدند، اما نزد ابراهیم بروید. نزد ابراهیم می‌روند و او می‌گوید: من سه دروغ گفتم.» سپس رسول الله ﷺ فرمودند: «هیچ‌یک از آن دروغ‌ها نبود مگر برای دفاع از دین خدا. اما نزد موسی بروید. پس نزد موسی می‌روند و او می‌گوید: من جانی را کشته‌ام، اما نزد عیسی بروید. نزد عیسی می‌روند و او می‌گوید: من به جای خدا پرستیده شدم، اما نزد محمد بروید.» ایشان فرمودند: «پس نزد من می‌آیند و من با آنان راه می‌افتم.» ابن جدعان گفت: انس گفت: «گویی رسول الله ﷺ را می‌نگرم که می‌فرمایند: حلقه در بهشت را می‌گیرم و آن را به صدا درمی‌آورم، گفته می‌شود: کیست؟ پاسخ داده می‌شود: محمد. پس در را برایم می‌گشایند و خوشامد می‌گویند. من به سجده می‌افتم و خداوند سخنان ثنا و ستایش را به من الهام می‌کند. به من گفته می‌شود: سرت را بلند کن، بخواه تا داده شوی، شفاعت کن تا شفاعتت پذیرفته شود، و سخن بگو تا شنیده شود. و این همان مقام محمود است که خداوند فرموده است: (باشد که پروردگارت تو را به مقام محمود برساند).» سفیان گفت: از انس جز این جمله نقل نشده است: «حلقه در بهشت را می‌گیرم و آن را به صدا درمی‌آورم.» ابوعیسی گفت: این حدیث حسن است. برخی نیز این حدیث را به طور مفصل از ابی نضره از ابن عباس روایت کرده‌اند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ در روز قیامت شفاعت کبری را انجام می‌دهد.

توضیح واژه‌های دشوار
پرچم ستایش

پرچمی که پیامبر ﷺ در روز قیامت به‌عنوان نشانهٔ شرافت ویژهٔ خود برمی‌دارد.

شفاعت

دعایی به سود دیگران که تنها با اجازه و پذیرش الله انجام می‌شود.

مقام محمود

جایگاه ستوده‌ای که الله به پیامبر ﷺ عطا می‌کند؛ این روایت آن را با شفاعت ایشان مرتبط می‌سازد.

برداشت‌های عالمان

عالمان شفاعت بزرگ پیامبر ﷺ را با مقام ستوده‌ای پیوند می‌دهند که در قرآن ۱۷:۷۹ آمده است. عبارت «نه از روی فخرفروشی» به معنای آشکار کردن افتخاری است که الله عطا کرده، نه خودستایی. سرانجام پیامبران مردم را به محمد ﷺ ارجاع می‌دهند؛ ایشان الله را می‌ستاید و از او درخواست شفاعت می‌شود. شفاعت همچنان به اجازهٔ الله وابسته است و به هیچ‌کس قدرتی مستقل در کنار او نمی‌دهد. این روایت به‌تنهایی حکم فقهی ویژه‌ای را برای هیچ‌یک از چهار مذهب فقهی اثبات نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. از الله شفاعت پیامبر ﷺ را بخواهید و در عبادت و رفتار روزمره از راهنمایی ایشان پیروی کنید.
  2. شرافت ویژهٔ پیامبر ﷺ را بپذیرید، بی‌آنکه ویژگی‌های قدرت الهی را به ایشان نسبت دهید.
  3. با توبه، عبادت الله و رفتار عادلانه با دیگران، خود را برای روز قیامت آماده کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.