کتاب تفسیر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3205

روایت‌شده توسط Umar ibn Abi Salamah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تفسیر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umar ibn Abi Salamah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ الأَصْبَهَانِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، رَبِيبِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلمَّ ‏:‏ ‏(‏ إنمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا ‏)‏ فِي بَيْتِ أُمِّ سَلَمَةَ فَدَعَا فَاطِمَةَ وَحَسَنًا وَحُسَيْنًا فَجَلَّلَهُمْ بِكِسَاءٍ وَعَلِيٌّ خَلْفَ ظَهْرِهِ فَجَلَّلَهُمْ بِكِسَاءٍ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ هَؤُلاَءِ أَهْلُ بَيْتِي فَأَذْهِبْ عَنْهُمُ الرِّجْسَ وَطَهِّرْهُمْ تَطْهِيرًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ وَأَنَا مَعَهُمْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ أَنْتِ عَلَى مَكَانِكِ وَأَنْتِ عَلَى خَيْرٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عَطَاءٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، محمد بن سلیمان بن اصبهانی برای ما حدیث کرد، از یحیی بن عبید، از عطاء بن ابی رباح، از عمر بن ابی سلمه، پسرخوانده‌ی پیامبر ﷺ که گفت: هنگامی که این آیه بر پیامبر ﷺ نازل شد:

«إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا» در خانه‌ی ام سلمه، ایشان فاطمه، حسن و حسین را فراخواندند و آنان را با عبایی پوشاندند. علی پشت سر ایشان بود، پس او را نیز با عبا پوشاندند. سپس فرمودند: «خدایا! اینان خاندان من هستند، پس پلیدی را از آنان دور کن و ایشان را چنانکه شایسته است پاک گردان.» ام سلمه عرض کرد: «آیا من هم با آنان هستم، ای پیامبر خدا؟» فرمودند: «تو بر جایگاه خود هستی و بر خیر و نیکی می‌باشی.» راوی گوید: این حدیث از این طریق، از روایت عطاء از عمر بن ابی سلمه، غریب است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ علی، فاطمه، حسن و حسین را زیر عبایی پوشاند و برای آنان دعا کرد.

پیشینه و سبب بیان

بر پایهٔ روایت، آیهٔ سورهٔ احزاب (۳۳:۳۳) در خانهٔ ام‌سلمه نازل شد. پیامبر ﷺ علی، فاطمه، حسن و حسین را فراخواند، آنان را با عبایی پوشاند و برای پاکی‌شان دعا کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
اهل‌بیت

خانواده و اهل خانهٔ پیامبر ﷺ؛ در این رخداد، او به‌صراحت علی، فاطمه، حسن و حسین را نام می‌برد.

رجس

ناپاکی یا آلودگی اخلاقی؛ آیه از ارادهٔ خدا برای زدودن آن از کسانی که نام برده شده‌اند سخن می‌گوید.

غریب

روایتی که از طریقی مشخص، کم‌شمار یا به‌تنهایی نقل شده باشد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت درمی‌یابند که علی، فاطمه، حسن و حسین از اهل‌بیت‌اند و پیامبر ﷺ برای پاکی ویژهٔ آنان دعا کرد. تفسیر آیهٔ ۳۳:۳۳ همسران پیامبر ﷺ را نیز در شمار اهل‌بیت می‌آورد، زیرا آیات پیرامون آن خطاب به آنان است. پاسخ ام‌سلمه که او در جایگاه خود است و در نیکی به سر می‌برد، فضیلت و منزلت او را تأیید می‌کند، بی‌آنکه او را از خاندان پیامبر ﷺ بیرون بداند. این روایت به‌تنهایی حکم شرعی مستقلی تعیین نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. به خانوادهٔ پیامبر ﷺ محبت و احترام بورزید و با کرامت از آنان یاد کنید.
  2. برای خانوادهٔ خود دعا کنید و از خدا بخواهید آنان را پاک و استوار گرداند.
  3. آیه را در بافت خود بخوانید و پیش از پیوند دادن آن به تفسیر یا حکمی، روایت‌ها را کنار هم بررسی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.