کتاب تفسیر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3252

روایت‌شده توسط Abu Musa al-Ash'ari. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب تفسیر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Musa al-Ash'ari

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَازِعِ، حَدَّثَنِي شَيْخٌ، مِنْ بَنِي مُرَّةَ قَالَ قَدِمْتُ الْكُوفَةَ فَأُخْبِرْتُ عَنْ بِلاَلِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، فَقُلْتُ إِنَّ فِيهِ لَمُعْتَبَرًا فَأَتَيْتُهُ وَهُوَ مَحْبُوسٌ فِي دَارِهِ الَّتِي قَدْ كَانَ بَنَى قَالَ وَإِذَا كُلُّ شَيْءٍ مِنْهُ قَدْ تَغَيَّرَ مِنَ الْعَذَابِ وَالضَّرْبِ وَإِذَا هُوَ فِي قُشَاشٍ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ يَا بِلاَلُ لَقَدْ رَأَيْتُكَ وَأَنْتَ تَمُرُّ بِنَا تُمْسِكُ بِأَنْفِكَ مِنْ غَيْرِ غُبَارٍ وَأَنْتَ فِي حَالِكَ هَذَا الْيَوْمَ فَقَالَ مِمَّنْ أَنْتَ فَقُلْتُ مِنْ بَنِي مُرَّةَ بْنِ عَبَّادٍ ‏.‏ فَقَالَ أَلاَ أُحَدِّثُكَ حَدِيثًا عَسَى اللَّهُ أَنْ يَنْفَعَكَ بِهِ قُلْتُ هَاتِ ‏.‏ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَبُو بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ أَبِي مُوسَى أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يُصِيبُ عَبْدًا نَكْبَةٌ فَمَا فَوْقَهَا أَوْ دُونَهَا إِلاَّ بِذَنْبٍ وَمَا يَعْفُو اللَّهُ عَنْهُ أَكْثَرُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَرَأََ ‏:‏ ‏(‏وما أَصَابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُو عَنْ كَثِيرٍ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏

ترجمه

عبد بن حمید برای ما حدیث کرد، عمرو بن عاصم برای ما حدیث کرد، عبیدالله بن وازع برای ما حدیث کرد، شیخی از بنی مرّه برایم حدیث کرد و گفت:

«به کوفه رسیدم و از حال بلال بن ابی بردة باخبر شدم، پس گفتم: 'بی‌گمان در سرگذشت او عبرتی است.' سپس به سراغش رفتم در حالی که در خانه‌ای که خود ساخته بود، زندانی بود.» گفت: «بر اثر شکنجه و ضرب و شتم، تمام وجودش دگرگون شده بود و در انزوا به سر می‌برد.» گفتم: «سپاس خدای را ای بلال! تو را دیده بودم که بی آنکه گرد و غباری باشد، بینی‌ات را می‌گرفتی و از کنارمان می‌گذشتی، اما امروز در این وضعیتی!» پرسید: «از کدام قبیله‌ای؟» گفتم: «از بنی مرّه بن عبّاد.» آنگاه گفت: «آیا حدیثی برایت نقل نکنم که امید است الله تو را از آن سودمند گرداند؟» گفتم: «بفرمایید.» گفت: «پدرم ابوبردة از پدرش ابوموسی نقل کرده است که رسول الله ﷺ فرمودند: 'هیچ بنده‌ای دچار مصیبتی یا کمتر و بیشتر از آن نمی‌شود مگر به سبب گناهی؛ و آنچه الله می‌بخشد بسیار بیشتر است.'» گفت: «و این آیه را خواند: (هر مصیبتی که به شما رسد، به خاطر اعمالی است که دست‌هایتان انجام داده‌اند و الله بسیاری را عفو می‌کند).» ابوعیسی می‌گوید: «این حدیث غریب است و جز از این طریق آن را نمی‌شناسیم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

سختی‌ها می‌توانند گناهان را پاک کنند، در حالی که خداوند بسیار بیشتر می‌آمرزد.

توضیح واژه‌های دشوار
نکبت

مصیبت یا بلایی که بر کسی فرود می‌آید.

غریب

روایتی که از طریق زنجیره‌ای محدود، در اینجا تنها یک زنجیرهٔ شناخته‌شده، نقل شده است.

و او بسیاری را می‌آمرزد

اشاره‌ای به قرآن، ۴۲:۳۰: خداوند بسیاری از خطاهای مردم را می‌آمرزد.

برداشت‌های عالمان

ارجاع قرآنی (۴۲:۳۰) می‌آموزد که سختی می‌تواند انسان را به خودنگری و توبه وادارد؛ اما این روایت ضعیف دلیلی برای داوری دربارهٔ فرد گرفتار یا دانستن رنج او به‌عنوان نشانهٔ گناهی خاص نیست. عالمان چنین گزارش‌هایی را در کنار متون معتبر می‌سنجند: روایات صحیح تأیید می‌کنند که سختی‌ها می‌توانند گناهان مؤمنان را پاک کنند. چهار مذهب فقهی اهل سنت احکام وجوب و حرمت را بر ادلهٔ معتبر استوار می‌کنند؛ این زنجیره به‌تنهایی برای چنین کاری کافی نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. از سختی‌ها برای خودنگری و توبه بهره بگیرید، اما به‌سبب رنج دیگران آنان را به گناه متهم نکنید.
  2. در هنگام سختی از خداوند یاری بخواهید و به آمرزش او امیدوار بمانید.
  3. عمل دینی و داوری دربارهٔ دیگران را بر ادلهٔ معتبر بنا کنید، نه بر یک روایت ضعیف به‌تنهایی.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.