کتاب تفسیر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3258

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Mas'ud. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب تفسیر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Mas'ud

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ دَاوُدَ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ مَسْعُودٍ رضى الله عنه هَلْ صَحِبَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ الْجِنِّ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَالَ مَا صَحِبَهُ مِنَّا أَحَدٌ وَلَكِنْ قَدِ افْتَقَدْنَاهُ ذَاتَ لَيْلَةٍ وَهُوَ بِمَكَّةَ فَقُلْنَا اغْتِيلَ أَوِ اسْتُطِيرَ مَا فُعِلَ بِهِ فَبِتْنَا بِشَرِّ لَيْلَةٍ بَاتَ بِهَا قَوْمٌ حَتَّى إِذَا أَصْبَحْنَا أَوْ كَانَ فِي وَجْهِ الصُّبْحِ إِذَا نَحْنُ بِهِ يَجِيءُ مِنْ قِبَلِ حِرَاءَ قَالَ فَذَكَرُوا لَهُ الَّذِي كَانُوا فِيهِ فَقَالَ ‏"‏ أَتَانِي دَاعِيَ الْجِنِّ فَأَتَيْتُهُمْ فَقَرَأْتُ عَلَيْهِمْ ‏"‏ ‏.‏ فَانْطَلَقَ فَأَرَانَا آثَارَهُمْ وَآثَارَ نِيرَانِهِمْ ‏.‏ قَالَ الشَّعْبِيُّ وَسَأَلُوهُ الزَّادَ وَكَانُوا مِنْ جِنِّ الْجَزِيرَةِ فَقَالَ ‏"‏ كُلُّ عَظْمٍ لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ يَقَعُ فِي أَيْدِيكُمْ أَوْفَرَ مَا كَانَ لَحْمًا وَكُلُّ بَعْرَةٍ أَوْ رَوْثَةٍ عَلَفٌ لِدَوَابِّكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَلاَ تَسْتَنْجُوا بِهِمَا فَإِنَّهُمَا زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنَ الْجِنِّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

ترجمه

علی بن حجر برای ما حدیث کرد، اسماعیل بن ابراهیم به ما خبر داد، از داوود، از شعبی، از علقمه که گفت: به ابن مسعود رضی الله عنه گفتم:

«آیا کسی از شما در شب جنیان همراه پیامبر ﷺ بود؟» فرمود: «هیچ‌کس از ما همراه ایشان نبود. اما یک شب که ایشان در مکه بودند، او را نیافتیم. پس گفتیم: آیا ایشان ترور شده یا ربوده شده است؟ چه بر سرشان آمده؟» بدترین شبی را که قومی تاکنون گذرانده سپری کردیم، تا اینکه صبح شد یا نزدیک سحر بود که دیدیم ایشان از سمت حرا می‌آیند.» گفت: «یاران آنچه بر خود گذشته بود به ایشان گفتند.» پس ایشان ﷺ فرمودند: «دعوت‌کننده‌ای از جنیان نزد من آمد، پس نزد آنان رفتم و برایشان قرآن خواندم.» گفت: «سپس ما را بردند و آثار پای آنان و آثار آتش‌هایشان را به ما نشان دادند.» شعبی گفت: «از ایشان درباره توشه‌شان پرسیدند — و آنان از جنیان جزیره (بین‌النهرین) بودند — پس فرمود: هر استخوانی که نام الله بر آن برده نشده باشد، وقتی به دستتان برسد پرگوشت‌ترین خواهد بود و هر سرگین یا فضولات خشک، علوفه چهارپایان شماست.» سپس رسول الله ﷺ فرمودند: «پس با این دو چیز استنجا نکنید، زیرا اینها توشه برادران جنی شما هستند.» ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ برای جن‌ها قرآن تلاوت کرد و خوراک آنان را محفوظ داشت.

پیشینه و سبب بیان

شبی در مکه، صحابه متوجه شدند که پیامبر ﷺ حضور ندارد. هنگامی که بازگشت، گفت که دعوت‌کننده‌ای از جن‌ها او را فراخوانده و او برای آنان قرآن تلاوت کرده است.

توضیح واژه‌های دشوار
جن‌ها

آفریده‌هایی از سوی الله که معمولاً از دید انسان‌ها پنهان‌اند.

استنجا

پاک‌کردن اندام‌های تناسلی پس از قضای حاجت.

توشه

خوراک یا آذوقه‌ای برای سفر.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که جن‌ها می‌توانند قرآن را بشنوند و پیامبر ﷺ به آنان آموزش داده است. روایت، استفاده از استخوان‌ها و فضولات حیوانات را برای استنجا منع می‌کند، زیرا این‌ها خوراک جن‌ها و حیواناتشان به‌شمار می‌روند. مذاهب فقهی احکام طهارت را با توجه به متون گسترده‌تر دربارهٔ پاکیزگی به تفصیل بررسی می‌کنند؛ این منع بخشی از احکام استنجاست.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای پاک‌کردن خود پس از قضای حاجت از استخوان یا فضولات حیوانات استفاده نکنید؛ از وسایل پاک‌کنندهٔ مقرر استفاده کنید.
  2. وجود آفریده‌های نادیدنی را جدی بگیرید، اما ادعاهایی نکنید که منابع معتبر از آن‌ها پشتیبانی نمی‌کنند.
  3. برای تلاوت قرآن وقت بگذارید و برای رساندن پیام آن به دیگران آمادگی داشته باشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.