Jami at-Tirmidhi، حدیث 3307
روایتشده توسط Umm Salamah al-Ansariyyah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Umm Salamah al-Ansariyyah
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الشَّيْبَانِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ شَهْرَ بْنَ حَوْشَبٍ، قَالَ حَدَّثَتْنَا أُمُّ سَلَمَةَ الأَنْصَارِيَّةُ، قَالَتْ قَالَتِ امْرَأَةٌ مِنَ النِّسْوَةِ مَا هَذَا الْمَعْرُوفُ الَّذِي لاَ يَنْبَغِي لَنَا أَنْ نَعْصِيَكَ فِيهِ قَالَ " لاَ تَنُحْنَ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ بَنِي فُلاَنٍ قَدْ أَسْعَدُونِي عَلَى عَمِّي وَلاَ بُدَّ لِي مِنْ قَضَائِهِنَّ فَأَبَى عَلَىَّ فَعَاتَبْتُهُ مِرَارًا فَأَذِنَ لِي فِي قَضَائِهِنَّ فَلَمْ أَنُحْ بَعْدُ عَلَى قَضَائِهِنَّ وَلاَ غَيْرِهِ حَتَّى السَّاعَةِ وَلَمْ يَبْقَ مِنَ النِّسْوَةِ امْرَأَةٌ إِلاَّ وَقَدْ نَاحَتْ غَيْرِي . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ . وَفِيهِ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ رضى الله عنها . قَالَ عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أُمُّ سَلَمَةَ الأَنْصَارِيَّةُ هِيَ أَسْمَاءُ بِنْتُ يَزِيدَ بْنِ السَّكَنِ .
عبد بن حمید به ما حدیث کرد، ابونعیم به ما حدیث کرد، یزید بن عبدالله شیبانی به ما حدیث کرد و گفت: شنیدم که شهر بن حوشب میگفت: ام سلمه انصاریه برای ما حدیث کرد و گفت: زنی از میان زنان پرسید:
«آن معروف (کار نیک) چیست که سزاوار نیست در آن از تو نافرمانی کنیم؟» ایشان ﷺ فرمودند: «بر میت نوحه نکنید.» گفتم: «ای رسول خدا! بنی فلان در غم عمویم با من همدردی کردند و نوحه خواندند، و من ناگزیرم که جبران محبتشان را بکنم.» اما ایشان مرا منع کردند. من بارها از ایشان درخواست کردم تا سرانجام اجازه دادند که جبران کنم. پس از آنکه جبران نمودم، دیگر هرگز بر کسی نوحه نکردم تا همین اکنون؛ و هیچ زنی باقی نمانده مگر اینکه نوحه کرده است جز من.» ابوعیسی میگوید: این حدیث حسن غریب است. در آن روایتی از ام عطیه رضی الله عنها نیز آمده است. عبد بن حمید میگوید: ام سلمه انصاریه همان اسماء بنت یزید بن سکن است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ شیون و زاری را بهعنوان بخشی از بیعت زنان نپذیرفت.
کار نیک و شایستهای که خدا و پیامبرش به آن فرا میخوانند.
سوگواری با ناله و فریاد یا دیگر رفتارهایی که در منابع اسلامی نکوهش شدهاند.
در برابر حمایتی که دیگران پیشتر هنگام سوگواری از او کرده بودند، حمایتی متقابل انجام دادن.
عالمان، منظور از نهی از شیون و زاری را نالهها و رفتارهای سوگوارانهای میدانند که از حدود صبر و تسلیم فراتر میروند. آن زن میخواست حمایتی را که پیشتر دریافت کرده بود با حمایتی مشابه جبران کند، اما پیامبر ﷺ ابتدا آن را نپذیرفت و پس از اصرار دوباره اجازه داد؛ سخن او روشن میکند که پس از آن دیگر شیون نکرد. بنابراین، این روایت نشان میدهد که نمیتوان با استناد به پیمان اطاعت، رفتارهای ممنوع در سوگواری را توجیه کرد. مذاهب فقهی میان شیون و زاریِ ممنوع و اندوه، اشک ریختن و سوگواری آرام که بهخودیخود ممنوع نیستند، تفاوت میگذارند.
- اندوه خود را برای عزیزی به شیوهای آرام نشان دهید، بیآنکه ناله و شیون کنید.
- از کسانی که از شما حمایت کردهاند قدردانی کنید، اما این حمایت را با کاری که با رهنمودهای دینی ناسازگار است پاسخ ندهید.
- درباره تعهدات مربوط به اطاعت دینی با آرامش گفتوگو کنید و اگر معنای عملی آنها را نمیدانید، توضیح بخواهید.
این روایت صحیح بیان میکند که اشک و اندوه برای فردی که در حال مرگ است با صبر ناسازگار نیست؛ از این رو، شیون و زاری از اندوه طبیعی متمایز میشود.
Jami' at-Tirmidhi · #3306 (Sahih)این روایت صحیح به رفتارهای سوگواری میپردازد و با تمایز میان سوگواری مجاز و رفتارهای ممنوع، زمینه بیشتری فراهم میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.