Jami at-Tirmidhi، حدیث 3337
روایتشده توسط Aishah bint Abu Bakr. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از الترمذي تا پیامبر ﷺ
- 1عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍآن را به الترمذي روایت کرد
- 2عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى
- 3عُثْمَانَ بْنِ الأَسْوَدِ
- 4ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ
- 5عَائِشَةَ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الأَسْوَدِ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " مَنْ نُوقِشَ الْحِسَابَ هَلَكَ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَقُولَُ : (فأمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ ) إِلَى قَوْلِهِ : ( خبِيرًا ) قَالَ " ذَلِكَ الْعَرْضُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الأَسْوَدِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ .
عبد بن حمید به ما حدیث کرد، عبیدالله بن موسی به ما حدیث کرد، از عثمان بن اسود، از ابن ابی ملیکه، از عایشه که گفت: شنیدم پیامبر ﷺ میفرمودند:
«هر کس حسابش با دقت و سختگیری بررسی شود، هلاک خواهد شد.» گفتم: «ای رسول خدا! الله میفرماید: "اما کسی که نامهاش را به دست راستش دهند" تا فرمایش او که: "...آگاه است."» ایشان فرمودند: «آن تنها ارائه اعمال (عرض) است.» ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است. سوید بن نصر به ما حدیث کرد، عبدالله بن مبارک به ما خبر داد، از عثمان بن اسود، با همین سند مانند آن را نقل کرد. محمد بن ابان و دیگران به ما حدیث کردند، گفتند: عبدالوهاب ثقفی به ما حدیث کرد، از ایوب، از ابن ابی ملیکه، از عایشه، از پیامبر ﷺ مانند آن را نقل کردند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
حساب آسان، نشاندادن اعمال است، نه بازخواست سختگیرانه از آنها.
داوری خداوند دربارهٔ اعمال شخص در روز قیامت.
کسی را بهدقت دربارهٔ اعمالش بازخواست کردن و از او پاسخ خواستن.
اعمال را به کسی عرضه کردن، بیآنکه او را به همان شیوهٔ سختگیرانه بازخواست کنند.
عالمان توضیح میدهند که حساب آسان در آیات ۷ و ۸ سورهٔ انشقاق به معنای نشاندادن اعمال شخص است؛ همانگونه که پیامبر ﷺ برای عایشه توضیح داد. حساب سختگیرانه چیز دیگری است و در آن، شخص دربارهٔ اعمالش بهدقت مورد پرسش قرار میگیرد. بنابراین، این روایت هم بر جدیت پاسخگویی تأکید میکند و هم امید به رحمت خداوند را زنده نگه میدارد؛ همچنین برای تفاوت میان چهار مذهب فقهی، حکم شرعی جداگانهای بیان نمیکند.
- هر روز از خداوند آمرزش بخواه و هرگاه خطا کردی، با توبه به سوی او بازگرد.
- با صداقت به اعمالت بنگر، اما امیدت را به رحمت خداوند از دست نده.
- با دیگران مهربان باش و از کنجکاوی بیمورد در خطاهایشان بپرهیز.
این روایت نیز دربارهٔ گردآمدن مردم در پیشگاه پروردگارشان و پاسخگویی آنان است.
Jami' at-Tirmidhi · #3338 (Hasan Sahih)این روایت با تأکید بر جدیت پاسخگویی در روز قیامت پیوند دارد.
Sahih al-Bukhari · #103 (Sahih)این روایت معتبر از عایشه، توضیح دربارهٔ حساب و معنای نشاندادن اعمال را تأیید میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.