کتاب دعا · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3393

روایت‌شده توسط Shaddad ibn Aws. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب دعا
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ
  3. 3كَثِيرِ بْنِ زَيْدٍ
  4. 4عُثْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ
  5. 5شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ، رضى الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهُ ‏ "‏ أَلاَ أَدُلُّكَ عَلَى سَيِّدِ الاِسْتِغْفَارِ اللَّهُمَّ أَنْتَ رَبِّي لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ خَلَقْتَنِي وَأَنَا عَبْدُكَ وَأَنَا عَلَى عَهْدِكَ وَوَعْدِكَ مَا اسْتَطَعْتُ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ مَا صَنَعْتُ وَأَبُوءُ إِلَيْكَ بِنِعْمَتِكَ عَلَىَّ وَأَعْتَرِفُ بِذُنُوبِي فَاغْفِرْ لِي ذُنُوبِي إِنَّهُ لاَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ أَنْتَ ‏.‏ لاَ يَقُولُهَا أَحَدُكُمْ حِينَ يُمْسِي فَيَأْتِي عَلَيْهِ قَدَرٌ قَبْلَ أَنْ يُصْبِحَ إِلاَّ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ وَلاَ يَقُولُهَا حِينَ يُصْبِحُ فَيَأْتِي عَلَيْهِ قَدَرٌ قَبْلَ أَنْ يُمْسِيَ إِلاَّ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ أَبْزَى وَبُرَيْدَةَ رضى الله عنهم ‏.‏ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ هُوَ ابْنُ أَبِي حَازِمٍ الزَّاهِدِ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ رضى الله عنه ‏.‏

ترجمه

حسین بن حریث برای ما حدیث کرد، عبدالعزیز بن ابی حازم برای ما حدیث کرد، از کثیر بن زید، از عثمان بن ربیعه، از شداد بن اوس رضی الله عنه که پیامبر ﷺ به او فرمودند:

«آیا تو را به سید الاستغفار راهنمایی نکنم؟ بگو: خدایا! تو پروردگار منی، هیچ معبودی جز تو نیست. مرا آفریدی و من بنده‌ی توأم. تا جایی که توان دارم بر پیمان و وعده‌ی تو استوارم. از شر آنچه انجام داده‌ام به تو پناه می‌برم. به نعمتت بر خود اعتراف می‌کنم و به گناهانم نیز اعتراف می‌نمایم، پس گناهانم را ببخش که جز تو کسی گناهان را نمی‌بخشد.» هر یک از شما که این دعا را هنگام شام بخواند و پیش از صبح اجلش فرا رسد، بهشت بر او واجب می‌گردد؛ و هر که آن را هنگام صبح بخواند و پیش از شام اجلش فرا رسد، بهشت بر او واجب می‌گردد.» راوی گفت: در این باب از ابوهریره، ابن عمر، ابن مسعود، ابن ابزی و بریده رضی الله عنهم نیز روایت شده است. گفت: این حدیث حسن غریب است. عبدالعزیز بن ابی حازم، فرزند ابی حازم زاهد است. این حدیث از طریق دیگری نیز از شداد بن اوس رضی الله عنه روایت شده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ دعایی برای طلب آمرزش در صبح و شام آموزش داد.

توضیح واژه‌های دشوار
سرورِ طلب آمرزش

دعایی برجسته که در آن اقرار به یگانگی خدا، سپاسگزاری، توبه و درخواست آمرزش در کنار هم آمده‌اند.

پیمان و وعده

بنده پیوند خود با خدا را می‌پذیرد و می‌کوشد در حد توان به فرمان‌های او عمل کند.

سرنوشت او را درمی‌یابد

اشاره به درگذشتن پیش از فرارسیدن صبح یا شام بعدی است.

برداشت‌های عالمان

عالمان این دعا را شکلی جامع از استغفار می‌دانند: با توحید آغاز می‌شود، نعمت‌های خدا و کاستی‌های خود را به رسمیت می‌شناسد و با درخواست آمرزش پایان می‌یابد. عبارت «تا آنجا که در توان دارم» تأکید می‌کند که بنده وظیفه‌اش را در حد توان انجام می‌دهد و از خدا یاری می‌خواهد. این روایت به خواندن خالصانهٔ دعا در صبح و شام تشویق می‌کند؛ وعدهٔ بهشت به حالت ایمانیِ توصیف‌شده پیوند دارد و مجوزی برای ادامهٔ گناه نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. این دعا را در برنامهٔ صبح و شام خود بگنجانید و معنایش را بیاموزید.
  2. هنگام درخواست آمرزش، نعمت‌های خدا را آگاهانه یاد کنید و به خطاهای خود اعتراف کنید.
  3. پس از لغزش صادقانه به سوی خدا بازگردید و بکوشید در حد توان از فرمان‌های او پیروی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.