کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 353

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا حَضَرَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ وَأُمِّ سَلَمَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عُمَرَ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ يَقُولاَنِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ وَإِنْ فَاتَتْهُ الصَّلاَةُ فِي الْجَمَاعَةِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْتُ الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ إِذَا كَانَ طَعَامًا يُخَافُ فَسَادُهُ ‏.‏ وَالَّذِي ذَهَبَ إِلَيْهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ أَشْبَهُ بِالاِتِّبَاعِ وَإِنَّمَا أَرَادُوا أَنْ لاَ يَقُومَ الرَّجُلُ إِلَى الصَّلاَةِ وَقَلْبُهُ مَشْغُولٌ بِسَبَبِ شَيْءٍ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ لاَ نَقُومُ إِلَى الصَّلاَةِ وَفِي أَنْفُسِنَا شَيْءٌ ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، سفیان بن عیینه برای ما حدیث کرد، از زهری، از انس که آن را به پیامبر ﷺ نسبت می‌دهد و فرمود:

«هرگاه شام حاضر شد و اقامه نماز برپا گردید، ابتدا شام بخورید.» او گفت: در این باب از عایشه، ابن عمر، سلمه بن اکوع و ام سلمه نیز روایت شده است. ابوعیسی گفت: حدیث انس، حدیثی حسن و صحیح است. و برخی از اهل علم از اصحاب پیامبر ﷺ بر همین اساس عمل کرده‌اند، از جمله ابوبکر، عمر و ابن عمر. احمد و اسحاق نیز همین نظر را دارند و می‌گویند: حتی اگر نماز جماعت از دست برود، باید ابتدا شام خورد. ابوعیسی گفت: از جارود شنیدم که می‌گفت: از وکیع درباره این حدیث شنیدم که می‌گفت: اگر بیم فاسد شدن غذا باشد، ابتدا شام بخورید. آنچه برخی از اهل علم از اصحاب پیامبر ﷺ و دیگران به آن گرایش یافته‌اند، به پیروی نزدیک‌تر است؛ زیرا منظور آنان این بود که کسی در حالی به نماز نایستد که قلبش به خاطر چیزی مشغول باشد. و از ابن عباس روایت شده است که گفت: ما در حالی که در دل‌هایمان چیزی باشد، به نماز نمی‌ایستیم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

اگر نماز توجهت را میان عبادت و غذا تقسیم می‌کند، ابتدا شام بخور.

توضیح واژه‌های دشوار
اقامه

ندایی که اعلام می‌کند نماز واجب بلافاصله آغاز می‌شود.

خشوع

تمرکز همراه با توجه و فروتنی در نماز.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که ابوبکر، عمر و ابن‌عمر، از جمله کسانی بودند که به این روش عمل می‌کردند؛ احمد و اسحاق نیز خوردن غذا را در ابتدا برمی‌گزیدند، حتی اگر در نتیجه، نماز جماعت را از دست می‌دادند. وکیع این حکم را به غذایی محدود می‌کرد که بیم فاسدشدنش می‌رفت. توضیح ترمذی تأکید می‌کند که مقصود این است که انسان در حالی نماز نخواند که دلش مشغول غذاست. مذاهب فقهی این موضوع را در چارچوب آداب نماز بررسی می‌کنند: اذان و اقامه همچنان اهمیت دارند، اما اگر غذای حاضر به‌شدت حواس کسی را پرت می‌کند، ابتدا غذا بخورد و سپس بدون تأخیر غیرضروری نماز بخواند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر غذا آماده است و می‌بینی حواست را پرت می‌کند، ابتدا بخور و سپس نمازت را به‌موقع ادا کن.
  2. وعده‌های غذایی را ساده نگه دار و طوری برنامه‌ریزی کن که نماز و عبادت جماعت بی‌دلیل به تأخیر نیفتد.
  3. هنگام نماز عوامل حواس‌پرتی را کنار بگذار و آگاهانه توجهت را به الله معطوف کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.