کتاب دعا · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3549

روایت‌شده توسط Bilal ibn Rabah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب دعا
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Da'if (ضعیف)
  1. 1بِذَلِكَ الْقَاسِمُ بْنُ دِينَارٍ الْكُوفِيُّآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ الْكُوفِيُّ
  3. 3إِسْرَائِيلَ بِهَذَا ‏ . ‏
  4. 4أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ
  5. 5أَبُو النَّضْرِ
  6. 6بَكْرُ بْنُ خُنَيْسٍ
  7. 7مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيِّ
  8. 8رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ
  9. 9أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ
  10. 10بِلاَلٍ
  11. 11رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا بِذَلِكَ الْقَاسِمُ بْنُ دِينَارٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ الْكُوفِيُّ عَنْ إِسْرَائِيلَ بِهَذَا ‏.‏ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ خُنَيْسٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ الْقُرَشِيِّ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ، عَنْ بِلاَلٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ عَلَيْكُمْ بِقِيَامِ اللَّيْلِ فَإِنَّهُ دَأْبُ الصَّالِحِينَ قَبْلَكُمْ وَإِنَّ قِيَامَ اللَّيْلِ قُرْبَةٌ إِلَى اللَّهِ وَمَنْهَاةٌ عَنِ الإِثْمِ وَتَكْفِيرٌ لِلسَّيِّئَاتِ وَمَطْرَدَةٌ لِلدَّاءِ عَنِ الْجَسَدِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ بِلاَلٍ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَلاَ يَصِحُّ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ ‏.‏ قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ يَقُولُ مُحَمَّدٌ الْقُرَشِيُّ هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ الشَّامِيُّ وَهُوَ ابْنُ أَبِي قَيْسٍ وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ حَسَّانَ وَقَدْ تُرِكَ حَدِيثُهُ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ عَلَيْكُمْ بِقِيَامِ اللَّيْلِ فَإِنَّهُ دَأْبُ الصَّالِحِينَ قَبْلَكُمْ وَهُوَ قُرْبَةٌ إِلَى رَبِّكُمْ وَمَكْفَرَةٌ لِلسَّيِّئَاتِ وَمَنْهَاةٌ لِلإِثْمِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي إِدْرِيسَ عَنْ بِلاَلٍ ‏.‏

ترجمه

قاسم بن دینار کوفی این حدیث را برای ما روایت کرد، اسحاق بن منصور کوفی از اسرائیل با همین سند روایت نمود. احمد بن منیع برای ما روایت کرد، ابوالنضر برای ما روایت کرد، بکر بن خنیس از محمد قرشی، او از ربیعه بن یزید، او از ابوادریس خولانی، و او از بلال روایت کرد که رسول الله ﷺ فرمودند:

«بر شما باد به قیام اللیل (نماز شب)، زیرا آن عادت صالحان پیش از شماست. همانا قیام اللیل مایه تقرب به الله، بازدارنده از گناه، کفاره گناهان و دورکننده بیماری از بدن است.» ابوعیسی می‌گوید: این حدیث غریب است و ما آن را از حدیث بلال جز از این طریق نمی‌شناسیم و سند آن صحیح نیست. او گفت: شنیدم محمد بن اسماعیل می‌گفت: محمد قرشی همان محمد بن سعید شامی است که ابن ابوقیس نیز نامیده می‌شود و نام اصلی‌اش محمد بن حسان است و حدیث او متروک است. معاویه بن صالح نیز این حدیث را از ربیعه بن یزید، او از ابوادریس خولانی، او از ابوامامه و او از رسول الله ﷺ روایت کرده است که ایشان فرمودند: «بر شما باد به قیام اللیل، زیرا آن عادت صالحان پیش از شماست، مایه تقرب به پروردگارتان، کفاره گناهان و بازدارنده از معصیت است.» ابوعیسی می‌گوید: این روایت صحیح‌تر از حدیث ابوادریس از بلال است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قیام‌اللیل بنده را به الله نزدیک‌تر می‌کند و به دوری از گناه یاری می‌رساند.

توضیح واژه‌های دشوار
قیام‌اللیل

نماز مستحبی که در طول شب، به‌ویژه پس از خواب، خوانده می‌شود.

قُربه

عملی عبادی که انسان را به الله نزدیک می‌کند.

تکفیر گناهان

پاک‌شدن یا آمرزیده‌شدن گناهان به‌واسطهٔ عبادت خالصانه و کارهای نیک.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از روایات پشتیبانِ صحیح نتیجه گرفته‌اند که نماز شب عبادتی مستحبی و از نشانه‌های نیکوکاری است. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت، نماز معمول شب را مستحب می‌دانند، نه نمازی که به‌طور کلی واجب باشد؛ حکم فقهی وتر در مذاهب، ارزیابی جداگانه‌ای دارد. فضیلت‌های یادشده باید در چارچوب آموزه‌های گسترده‌تر اسلام فهمیده شوند: عبادت خالصانه به دوری از گناه کمک می‌کند و کارهای نیک گناهان را می‌زدایند؛ اما ادعای خاص دربارهٔ دفع بیماری‌های جسمی را نمی‌توان به‌تنهایی بر این زنجیرهٔ ضعیف استوار کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. چند شب در هفته، پس از خواب، دو رکعت نماز مستحبی برای خود برنامه‌ریزی کنید.
  2. نماز شب را خالصانه به‌جا آورید و از این فرصت برای توبه و دعاهای شخصی بهره ببرید.
  3. برنامه‌ای متعادل داشته باشید و اجازه ندهید عبادت مستحبی موجب غفلت از نمازهای واجب شود.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.