کتاب دعا · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3577

روایت‌شده توسط Zaid. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب دعا
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Zaid

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ الشَّنِّيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ مُرَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ بِلاَلَ بْنَ يَسَارِ بْنِ زَيْدٍ، مَوْلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ مَنْ قَالَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيمَ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَىَّ الْقَيُّومَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ ‏.‏ غُفِرَ لَهُ وَإِنْ كَانَ فَرَّ مِنَ الزَّحْفِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن اسماعیل برای ما حدیث کرد، موسی بن اسماعیل برای ما حدیث کرد، حفص بن عمر شَنّی برای ما حدیث کرد، پدرم عمر بن مرّه به من خبر داد و گفت: شنیدم بلال بن یسار بن زید، مولای پیامبر ﷺ برایم نقل کرد که پدرم از جدّم روایت کرده است که او پیامبر ﷺ را شنیده بود که می‌فرمودند:

«هر کس بگوید: أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الْعَظِيمَ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَىَّ الْقَيُّومَ وَأَتُوبُ إِلَيْهِ (از خداوند بزرگ که هیچ معبودی جز او نیست، زنده و پاینده است، آمرزش می‌طلبم و به سوی او توبه می‌کنم)، آمرزیده خواهد شد، حتی اگر از میدان جنگ گریخته باشد.» ابوعیسی گفت: این حدیث غریب است و آن را جز از این طریق نمی‌شناسیم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

توبه صادقانه و طلب آمرزش، زمینه‌ساز آمرزش الله است.

توضیح واژه‌های دشوار
القیّوم

بی‌نیاز و برپادارنده: الله به هیچ‌کس نیاز ندارد و نگهدارندهٔ همهٔ موجودات است.

با توبه به سوی او بازمی‌گردم

گوینده با توبه به الله روی می‌آورد و تصمیم می‌گیرد گناه را ترک کند.

گریختن از میدان نبرد

گناهی بزرگ که در آن شخص هنگام جنگ، وقتی پایداری لازم است، عقب‌نشینی می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که مسلمانان می‌توانند با این الفاظ از الله آمرزش بخواهند و توبه بخش اساسی استغفار است. وعدهٔ آمرزش، گستردگی رحمت الله را نشان می‌دهد؛ اما دعوتی به سبک شمردن گناهان نیست: توبهٔ صادقانه یعنی گناه را ترک کنیم و از آن روی بگردانیم. اشاره به گریز از میدان نبرد، بزرگی آن گناه و گستردگی آمرزش الله را برجسته می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. این دعا را آگاهانه بخوانید و دربارهٔ معنای طلب آمرزش و توبه بیندیشید.
  2. پس از گناه به سوی الله بازگردید، گناه را ترک کنید و صادقانه تصمیم بگیرید آن را تکرار نکنید.
  3. وعدهٔ آمرزش الله را مایهٔ امید و انگیزهٔ توبه بدانید، نه دلیلی برای بی‌اهمیت شمردن گناهان.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.