Jami at-Tirmidhi، حدیث 3752
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Jabir ibn Abdullah
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ مُجَالِدٍ، عَنْ عَامِرٍ الشَّعْبِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَقْبَلَ سَعْدٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هَذَا خَالِي فَلْيُرِنِي امْرُؤٌ خَالَهُ " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ مُجَالِدٍ . وَكَانَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ مِنْ بَنِي زُهْرَةَ وَكَانَتْ أُمُّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ بَنِي زُهْرَةَ فَلِذَلِكَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هَذَا خَالِي " .
ابو کریب و ابوسعید اشج به ما حدیث کردند، گفتند: ابواسامه از مجالد، او از عامر شعبی، و او از جابر بن عبدالله برایمان حدیث کرد که گفت: سعد آمد، پس پیامبر ﷺ فرمودند:
«این دایی من است، پس هر کس دایی خود را نشان دهد.» این حدیث حسن غریب است و آن را جز از روایت مجالد نمیشناسیم. سعد بن ابیوقاص از قبیله بنیزهره بود و مادر پیامبر ﷺ نیز از بنیزهره بود؛ به همین دلیل پیامبر ﷺ فرمودند: «این دایی من است.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ با خطابکردن سعد بهعنوان داییِ خود، او را ستود.
برادر مادرِ شخص؛ در اینجا این عنوان به خویشاوندی از راه قبیلهٔ مادر پیامبر ﷺ اشاره دارد.
قبیلهای عرب که سعد بن ابیوقاص و مادر پیامبر ﷺ به آن تعلق داشتند.
اصطلاحی که ترمذی برای روایتی به کار میبرد که آن را حسن میداند و این طریق را فقط از طریق یک راوی شناختهشده نقلشده میشناسد.
توضیح ترمذی روشن میکند که این خطاب از همقبیلهبودن سعد و مادر پیامبر ﷺ سرچشمه میگیرد، نه از رابطهٔ معمولِ دایی و خواهرزاده. دانشمندان این سخن را شیوهای مجاز برای یادکردن از پیوند خویشاوندیِ ارزشمند و ستودن علنی سعد میدانند. این متن حکم ویژهای برای چهار مذهب فقهی مقرر نمیکند.
- ارزشمندیِ افراد نیک را آشکارا و صادقانه، بدون اغراق، بیان کنید.
- با پیوندهای خانوادگی و پیشینهٔ افراد آشنا شوید؛ این کار میتواند احترام و احساس همبستگی را تقویت کند.
- در بهکاربردن تعبیرهای خویشاوندی دقت کنید و اگر ممکن است بد فهمیده شوند، منظورتان را توضیح دهید.
این روایت صحیح از همان باب، ستایش دیگری از پیامبر ﷺ دربارهٔ سعد را نقل میکند و زمینهٔ جایگاه ویژهٔ او را کاملتر نشان میدهد.
Jami' at-Tirmidhi · #3754 (Sahih)این روایت صحیح نیز دربارهٔ سعد بن ابیوقاص است و دید گستردهتری از احترامی که به او گذاشته میشد ارائه میدهد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.