کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 385

روایت‌شده توسط Al-Fadl ibn al-Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Da'if (ضعیف)
  1. 1سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ
  3. 3اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ
  4. 4عَبْدُ رَبِّهِ بْنُ سَعِيدٍ
  5. 5عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ
  6. 6عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نَافِعِ ابْنِ الْعَمْيَاءِ
  7. 7رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ
  8. 8الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ
  9. 9رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ رَبِّهِ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نَافِعِ ابْنِ الْعَمْيَاءِ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ، عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الصَّلاَةُ مَثْنَى مَثْنَى تَشَهَّدُ فِي كُلِّ رَكْعَتَيْنِ وَتَخَشَّعُ وَتَضَرَّعُ وَتَمَسْكَنُ وَتَذَرَّعُ وَتُقْنِعُ يَدَيْكَ يَقُولُ تَرْفَعُهُمَا إِلَى رَبِّكَ مُسْتَقْبِلاً بِبُطُونِهِمَا وَجْهَكَ وَتَقُولُ يَا رَبِّ يَا رَبِّ وَمَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَهُوَ كَذَا وَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَ غَيْرُ ابْنِ الْمُبَارَكِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ ‏"‏ مَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَهِيَ خِدَاجٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَاعِيلَ يَقُولُ رَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ فَأَخْطَأَ فِي مَوَاضِعَ فَقَالَ عَنْ أَنَسِ بْنِ أَبِي أَنَسٍ وَهُوَ عِمْرَانُ بْنُ أَبِي أَنَسٍ وَقَالَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ وَإِنَّمَا هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعِ ابْنِ الْعَمْيَاءِ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ ‏.‏ وَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنِ الْمُطَّلِبِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدِيثُ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ يَعْنِي أَصَحَّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ ‏.‏

ترجمه

سوید بن نصر به ما حدیث کرد، عبدالله بن مبارک به ما حدیث کرد، لیث بن سعد به ما خبر داد، عبد ربّه بن سعید به ما خبر داد، از عمران بن ابی انس، از عبدالله بن نافع بن عَمّاء، از ربیعة بن حارث، از فضل بن عباس که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:

«نماز دو رکعت دو رکعت است؛ در هر دو رکعت تشهد می‌خوانی و فروتنی می‌کنی، با زاری دعا می‌کنی، احساس درماندگی می‌نمایی، التماس می‌کنی و دستانت را می‌گشایی» — یعنی آن‌ها را به سوی پروردگارت بالا می‌بری در حالی که کف دست‌هایت را رو به صورتت گرفته‌ای و می‌گویی: «ای پروردگار من! ای پروردگار من!» و هر کس چنین نکند، وضعیتش چنان و چنان است.» ابوعیسی گفت: غیر از ابن مبارک، دیگران در این حدیث گفته‌اند: «هر کس چنین نکند، نمازش ناقص (خِداج) است.» ابوعیسی گفت: شنیدم محمد بن اسماعیل می‌گفت: شُعبه این حدیث را از عبد ربّه بن سعید روایت کرده ولی در چند جا اشتباه کرده است؛ او گفته «از انس بن ابی انس» در حالی که صحیح «عمران بن ابی انس» است؛ و گفته «از عبدالله بن حارث» در حالی که صحیح «عبدالله بن نافع بن عَمّاء از ربیعة بن حارث» است. همچنین شعبه از عبدالله بن حارث، از مُطَّلِب، از پیامبر ﷺ روایت کرده، در حالی که سند صحیح از ربیعة بن حارث بن عبدالمطلب، از فضل بن عباس، از پیامبر ﷺ است. محمد گفت: حدیث لیث بن سعد صحیح‌تر از حدیث شعبه است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

نماز خواهان فروتنی و دعای خالصانه به درگاه الله است.

توضیح واژه‌های دشوار
تشهد

گواهی ایمان و ستایش ثابتی که هنگام نشستن در نماز خوانده می‌شود.

فروتنی

تواضع و توجه به الله در هنگام نماز.

دعا

نیایشی شخصی که در آن فرد از الله یاری یا خیر می‌خواهد.

برداشت‌های عالمان

این روایت به فروتنی و توجه در نماز تشویق می‌کند، اما درجهٔ ضعیف آن باعث می‌شود مبنای فقهی مستقلی برای واجب دانستن حالت‌های نماز یا حکم به باطل بودن نماز نباشد. ترمذی نقل می‌کند که روایت لیث بن سعد دقیق‌تر از روایت شعبه است؛ این نکته دربارهٔ دقت نسخه‌ها، روایت را خودبه‌خود صحیح نمی‌کند. در احکام نماز، روایات قوی‌تر و صحیح‌تر ملاک هستند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از نماز، لحظه‌ای وقت بگذارید تا توجه خود را از حواس‌پرتی‌ها به سوی الله معطوف کنید.
  2. در نماز، خالصانه از الله هدایت، آمرزش و یاری بخواهید.
  3. اعمال ثابت نماز را از روایات صحیح و آموزش‌های معتبر بیاموزید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.