فضائل · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 3901

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فضائل
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ،قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ جَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَاسًا مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ ‏"‏ هَلُمَّ هَلْ فِيكُمْ أَحَدٌ مِنْ غَيْرِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ إِلاَّ ابْنَ أُخْتٍ لَنَا ‏.‏ فَقَالَ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ ابْنَ أُخْتِ الْقَوْمِ مِنْهُمْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ قُرَيْشًا حَدِيثٌ عَهْدُهُمْ بِجَاهِلِيَّةٍ وَمُصِيبَةٍ وَإِنِّي أَرَدْتُ أَنْ أَجْبُرَهُمْ وَأَتَأَلَّفَهُمْ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَرْجِعَ النَّاسُ بِالدُّنْيَا وَتَرْجِعُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى بُيُوتِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا بَلَى ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا أَوْ شِعْبًا وَسَلَكَتِ الأَنْصَارُ وَادِيًا أَوْ شِعْبًا لَسَلَكْتُ وَادِيَ الأَنْصَارِ أَوْ شِعْبَهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

ترجمه

محمد بن بشار برای ما حدیث کرد و گفت: محمد بن جعفر برای ما حدیث کرد و گفت: شعبه برای ما حدیث کرد و گفت: از قتاده شنیدم که از انس رضی الله عنه روایت می‌کرد و گفت: رسول الله ﷺ گروهی از انصار را گرد هم آورد و فرمود:

«بیایید، آیا در میان شما کسی هست که از غیر شما باشد؟» گفتند: «خیر، مگر خواهرزاده‌ای از ما.» پس ایشان ﷺ فرمود: «همانا خواهرزادهٔ هر قومی از خود آنان است.» سپس فرمود: «قریش به تازگی از دوران جاهلیت و سختی بیرون آمده‌اند و من خواستم دل‌هایشان را به دست آورم و با آنان الفت ایجاد کنم. آیا راضی نیستید که مردم با متاع دنیا بازگردند و شما با رسول الله ﷺ به خانه‌هایتان بازگردید؟» گفتند: «بله، راضی هستیم.» آنگاه رسول الله ﷺ فرمود: «اگر مردم از دره یا راهی بگذرند و انصار از دره یا راه دیگری بگذرند، قطعاً من دره یا راه انصار را انتخاب خواهم کرد.» ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ انصار را برگزید و وفاداری آنان را بر ثروت دنیوی ترجیح داد.

پیشینه و سبب بیان

پس از تقسیم غنایم دنیوی میان قریش، پیامبر ﷺ برای انصار توضیح داد که چرا آنان را گرد آورده بود: می‌خواست دل‌های قریش را به اسلام متمایل کند، در حالی که انصار همراه او به خانه بازمی‌گشتند.

توضیح واژه‌های دشوار
انصار

ساکنان مدینه که پیامبر ﷺ و مسلمانان مهاجر از مکه را یاری کردند و پناه دادند.

قریش

قبیلهٔ پیامبر ﷺ که پیش از اسلام جایگاه مهمی در مکه داشت.

دل‌هایشان را به دست آوردن

با مهربانی و بخشندگی، مردم را به اسلام نزدیک کردن.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که رهبر باید با حکمت و عدالت با مردم رفتار کند، شرایط آنان را در نظر بگیرد و گاهی برای جلب دل‌هایشان بخشش بیشتری داشته باشد. انصار به‌خاطر خشنودی از همراهی پیامبر ﷺ، به‌جای سود مادی، ستوده شده‌اند. اشاره به پسرِ خواهر همچنین نشان می‌دهد که خویشاوندی از سوی مادر در برخی پیوندهای اجتماعی به شمار می‌آید. این سخن قاعده‌ای کلی نیست که پیوندهای خانوادگی جای ایمان یا شایستگی فردی را بگیرند.

درس‌هایی برای امروز
  1. وفاداری و خدمت را تنها با پاداش مادی ارزیابی نکنید.
  2. در رهبری، شرایط افراد را در نظر بگیرید و قدردانی را صادقانه ابراز کنید.
  3. از بخشندگی برای نزدیک‌کردن مردم به یکدیگر بهره ببرید، بی‌آنکه بی‌عدالتی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.