کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 396

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Sa'id al-Khudri

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عِيَاضٍ يَعْنِي ابْنَ هِلاَلٍ، قَالَ قُلْتُ لأَبِي سَعِيدٍ أَحَدُنَا يُصَلِّي فَلاَ يَدْرِي كَيْفَ صَلَّى فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ فَلَمْ يَدْرِ كَيْفَ صَلَّى فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُثْمَانَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ إِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي الْوَاحِدَةِ وَالثِّنْتَيْنِ فَلْيَجْعَلْهُمَا وَاحِدَةً وَإِذَا شَكَّ فِي الثِّنْتَيْنِ وَالثَّلاَثِ فَلْيَجْعَلْهُمَا ثِنْتَيْنِ وَيَسْجُدْ فِي ذَلِكَ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ ‏"‏ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَصْحَابِنَا ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا شَكَّ فِي صَلاَتِهِ فَلَمْ يَدْرِ كَمْ صَلَّى فَلْيُعِدْ ‏.‏

ترجمه

احمد بن منیع به ما حدیث کرد، اسماعیل بن ابراهیم به ما حدیث کرد، هشام دستوائی به ما حدیث کرد، از یحیی بن ابی کثیر، از عیاض یعنی ابن هلال که گفت: به ابوسعید گفتم:

«یکی از ما نماز می‌خواند ولی نمی‌داند چند رکعت خوانده است.» او پاسخ داد: رسول الله ﷺ فرمودند: «هرگاه یکی از شما نماز بخواند و نداند چند رکعت خوانده است، پس در حال نشسته دو سجده انجام دهد.» راوی گفت: در این باب از عثمان، ابن مسعود، عایشه و ابوهُریره نیز روایت شده است. ابوعیسی گفت: حدیث ابوسعید حدیثی حسن است. و این حدیث از ابوسعید از طریق دیگری نیز روایت شده است. و از پیامبر ﷺ روایت شده است که فرمودند: «هرگاه یکی از شما میان یک و دو رکعت شک کرد، آن را یک رکعت بداند؛ و اگر میان دو و سه رکعت شک کرد، آن را دو رکعت بداند و پیش از سلام دادن، دو سجده انجام دهد.» عمل علمای مذهب ما بر همین اساس است. و برخی از اهل علم گفته‌اند: هرگاه کسی در نمازش شک کند و نداند چند رکعت خوانده است، باید نماز را اعاده کند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

اگر درباره تعداد رکعت‌های نماز تردید کردی، دو سجده به‌جا بیاور.

توضیح واژه‌های دشوار
رکعت

یک واحد از نماز که از جمله شامل قیام، رکوع و سجده است.

سجده

به خاک نهادن پیشانی در نماز.

سلام

درود پایانی که نماز با آن به پایان می‌رسد.

برداشت‌های عالمان

این روایت می‌آموزد که فراموشی یا تردید در نماز را می‌توان با دو سجده جبران کرد. متن تکمیلی می‌گوید اگر میان دو تعداد تردید داشتی، تعداد کمتر را مبنا قرار بده و سجده‌ها را پیش از سلام انجام بده؛ روایت‌های دیگر نیز سجده پس از سلام را مطرح می‌کنند. مذاهب فقهی، با توجه به نوع اشتباه و روایت‌های مربوط، درباره چگونگی اجرا و زمان آن بحث کرده‌اند. ترمذی نقل می‌کند که برخی عالمان در صورت نامطمئن بودن از تعداد رکعت‌ها، نماز را از نو می‌خواندند.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر هنگام نماز تعداد رکعت‌ها را از یاد بردی، به‌جای دستپاچگی، طبق قواعد معتبر سجده سهو عمل کن.
  2. بیاموز که سجده‌های سهو چه زمانی پیش از سلام و چه زمانی پس از آن انجام می‌شوند؛ زیرا حکم به نوع تردید یا اشتباه بستگی دارد.
  3. اگر تردید مکرر داری، برای وضعیت خود از عالمی قابل اعتماد راهنمایی بگیر.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.