کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 394

روایت‌شده توسط Abu Hurairah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2هُشَيْمٌ
  3. 3هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ
  4. 4مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ
  5. 5أَبِي هُرَيْرَةَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سَجَدَهُمَا بَعْدَ السَّلاَمِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَاهُ أَيُّوبُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ ‏.‏ وَحَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ الظُّهْرَ خَمْسًا فَصَلاَتُهُ جَائِزَةٌ وَسَجَدَ سَجْدَتَىِ السَّهْوِ وَإِنْ لَمْ يَجْلِسْ فِي الرَّابِعَةِ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا وَلَمْ يَقْعُدْ فِي الرَّابِعَةِ مِقْدَارَ التَّشَهُّدِ فَسَدَتْ صَلاَتُهُ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ ‏.‏

ترجمه

احمد بن منیع به ما حدیث نقل کرد، هشیم به ما حدیث نقل کرد، از هشام بن حسان، از محمد بن سیرین، از ابوهُریره که پیامبر ﷺ پس از سلام دو سجده انجام دادند. ابوعیسی گفت: این حدیث حسن صحیح است. ایوب و بیش از یک نفر دیگر نیز آن را از ابن سیرین روایت کرده‌اند. و حدیث ابن مسعود نیز حسن صحیح است. عمل برخی از اهل علم بر همین اساس است؛ آنان گفته‌اند: اگر مردی نماز ظهر را پنج رکعت بخواند، نمازش جایز است و باید سجده سهو انجام دهد، حتی اگر در رکعت چهارم ننشسته باشد. این قول شافعی، احمد و اسحاق است. و برخی دیگر گفته‌اند: اگر کسی نماز ظهر را پنج رکعت بخواند و در رکعت چهارم به اندازه تشهد ننشیند، نمازش باطل است. این قول سفیان ثوری و گروهی از اهل کوفه است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پس از خواندن یک رکعت اضافی، پیامبر ﷺ پس از سلام دو سجده به‌جا آورد.

توضیح واژه‌های دشوار
سجود سهو

دو سجده‌ای که برای جبران اشتباه ناشی از فراموشی در نماز انجام می‌شود.

سلام

درود پایانی که نماز با آن به پایان می‌رسد.

رکعت

یک واحد کامل نماز که شامل ایستادن، رکوع و سجده است.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که برخی عالمان نماز کسی را که از روی اشتباه پنج رکعت نماز ظهر بخواند و سپس دو سجدهٔ سهو به‌جا آورد، صحیح می‌دانند؛ حتی اگر در رکعت چهارم ننشسته باشد. شافعی، احمد و اسحاق از قائلان به این دیدگاه شمرده شده‌اند. سفیان ثوری و برخی عالمان کوفه بر این باور بودند که اگر نمازگزار در رکعت چهارم به اندازهٔ لازم برای تشهد ننشسته باشد، نمازش باطل است. این روایت می‌آموزد که سجده‌های سهو می‌توانند پس از سلام انجام شوند؛ اما چگونگی دقیق اجرای آن میان عالمان متفاوت است.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر هنگام نماز متوجه شدید که از روی فراموشی رکعتی اضافی خوانده‌اید، مطابق احکام سجود سهو در مذهب فقهی‌ای که پیروی می‌کنید عمل کنید.
  2. احکام پایهٔ سجود سهو را از پیش بیاموزید تا هنگام اشتباه آرام و سنجیده عمل کنید.
  3. اگر دربارهٔ اشتباهی در نماز ابهام دارید، آن را با عالمی مورد اعتماد در میان بگذارید؛ عالمان دربارهٔ برخی جزئیات این وضعیت اختلاف نظر دارند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.