کتاب صلوة · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 411

روایت‌شده توسط Ya'la ibn Murrah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب صلوة
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Ya'la ibn Murrah

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ الرَّمَّاحِ الْبَلْخِيُّ، عَنْ كَثِيرِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ بْنِ يَعْلَى بْنِ مُرَّةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّهُمْ كَانُوا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي مَسِيرٍ فَانْتَهَوْا إِلَى مَضِيقٍ وَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَمُطِرُوا السَّمَاءُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَالْبِلَّةُ مِنْ أَسْفَلَ مِنْهُمْ فَأَذَّنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عَلَى رَاحِلَتِهِ وَأَقَامَ - أَوْ أَقَامَ - فَتَقَدَّمَ عَلَى رَاحِلَتِهِ فَصَلَّى بِهِمْ يُومِئُ إِيمَاءً يَجْعَلُ السُّجُودَ أَخْفَضَ مِنَ الرُّكُوعِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ تَفَرَّدَ بِهِ عُمَرُ بْنُ الرَّمَّاحِ الْبَلْخِيُّ لاَ يُعْرَفُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِهِ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ ‏.‏ وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ صَلَّى فِي مَاءٍ وَطِينٍ عَلَى دَابَّتِهِ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ ‏.‏

ترجمه

یحیی بن موسی به ما حدیث کرد، شبابة بن سوار به ما حدیث کرد، عمر بن رماح بلخی به ما حدیث کرد، از کثیر بن زیاد، از عمرو بن عثمان بن یعلی بن مرة، از پدرش، از جدش که آنان همراه پیامبر ﷺ در سفری بودند؛ سپس به تنگه‌ای رسیدند و وقت نماز فرا رسید. آسمان بارید و زمین زیر پایشان گِل‌آلود شد. پس رسول خدا ﷺ در حالی که بر مرکب خود بود اذان گفت و اقامه کرد — یا دستور داد اقامه گفته شود — سپس بر مرکب خود پیش رفت و با اشاره به آنان نماز خواند؛ بدین صورت که سجده را پایین‌تر از رکوع انجام می‌داد. ابوعیسی می‌گوید: این حدیث غریب است و تنها عمر بن رماح بلخی آن را روایت کرده و جز از طریق او شناخته نشده است. اما بیش از یک نفر از اهل علم از او روایت کرده‌اند. همچنین از انس بن مالک نیز روایت شده که در آب و گل بر روی مرکب خود نماز خوانده است. عمل اهل علم بر همین اساس است و احمد و اسحاق نیز به همین قول هستند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هنگام بارندگی شدید، پیامبر ﷺ بر مرکب خود و با اشاره نماز گزارد.

توضیح واژه‌های دشوار
مرکب

حیوانی که شخص بر آن سفر می‌کند، مانند شتر.

اذان و اقامه

دعوت به نماز و اعلام آغاز نماز.

اشاره

حرکاتی که حالت‌های نماز را نشان می‌دهند، هنگامی که انجام حالت معمول ممکن نیست.

برداشت‌های عالمان

ترمذی این روایت را غریب می‌خواند و یادآور می‌شود که عمر بن رَمّاح تنها راوی شناخته‌شدهٔ آن است. او همچنین روایتی از انس نقل می‌کند که در آب و گل‌ولای بر مرکب خود نماز گزارد، و می‌گوید احمد و اسحاق این عمل را پذیرفته‌اند. این گزارش به‌سبب زنجیرهٔ ضعیفش دلیل مستقلی به شمار نمی‌آید؛ احکام شرعی باید با توجه به سایر ادله و قواعد مذهب فقهی سنجیده شوند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در سفر برای نماز وقت و مکانی مناسب در نظر بگیرید و در شرایط دشوار از عالمی مورد اعتماد راهنمایی بخواهید.
  2. هنگام انتخاب مکانی امن برای نماز، باران و گل‌ولای را جدی بگیرید، اما بی‌دلیل نگذارید وقت نماز بگذرد.
  3. میان روایت ضعیف و احکامی که بر ادلهٔ قوی استوارند تفاوت بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.