کتاب جمعه · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 511

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب جمعه
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ
  3. 3مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ
  4. 4عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ، أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، دَخَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَمَرْوَانُ يَخْطُبُ فَقَامَ يُصَلِّي فَجَاءَ الْحَرَسُ لِيُجْلِسُوهُ فَأَبَى حَتَّى صَلَّى فَلَمَّا انْصَرَفَ أَتَيْنَاهُ فَقُلْنَا رَحِمَكَ اللَّهُ إِنْ كَادُوا لَيَقَعُوا بِكَ ‏.‏ فَقَالَ مَا كُنْتُ لأَتْرُكَهُمَا بَعْدَ شَيْءٍ رَأَيْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ ثُمَّ ذَكَرَ أَنَّ رَجُلاً جَاءَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فِي هَيْئَةٍ بَذَّةٍ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَأَمَرَهُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ ‏.‏ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ كَانَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ إِذَا جَاءَ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ وَكَانَ يَأْمُرُ بِهِ وَكَانَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ يَرَاهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَمِعْتُ ابْنَ أَبِي عُمَرَ يَقُولُ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ كَانَ مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلاَنَ ثِقَةً مَأْمُونًا فِي الْحَدِيثِ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا دَخَلَ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ فَإِنَّهُ يَجْلِسُ وَلاَ يُصَلِّي ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ ‏.‏ وَالْقَوْلُ الأَوَّلُ أَصَحُّ ‏.‏ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا الْعَلاَءُ بْنُ خَالِدٍ الْقُرَشِيُّ قَالَ رَأَيْتُ الْحَسَنَ الْبَصْرِيَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ ‏.‏ إِنَّمَا فَعَلَ الْحَسَنُ اتِّبَاعًا لِلْحَدِيثِ وَهُوَ رَوَى عَنْ جَابِرٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم هَذَا الْحَدِيثَ ‏.‏

ترجمه

محمد بن ابی‌عمر به ما حدیث کرد، سفیان بن عیینه به ما حدیث کرد، از محمد بن عجلان، از عیاض بن عبدالله بن ابی‌سرح، که ابوسعید خُدری در روز جمعه وارد مسجد شد در حالی که مروان خطبه می‌خواند؛ پس او برخاست تا نماز بگزارد. نگهبانان آمدند تا او را بنشانند، اما او امتناع ورزید تا اینکه نمازش را به پایان رساند. چون فارغ شد، نزد او آمدیم و گفتیم:

«خداوند بر تو رحم کند، نزدیک بود که به تو آسیب برسانند!» او گفت: «پس از آنچه از رسول الله ﷺ دیدم، هرگز این دو رکعت را ترک نمی‌کنم.» سپس ذکر کرد که مردی در روز جمعه با ظاهری ژولیده آمد در حالی که پیامبر ﷺ خطبه می‌خواند؛ پس پیامبر ﷺ به او دستور داد که دو رکعت نماز بگزارد، با آنکه ایشان همچنان مشغول خطبه بودند. ابن ابی‌عمر می‌گوید: سفیان بن عیینه هرگاه می‌آمد و امام خطبه می‌خواند، دو رکعت نماز می‌گزارد و دیگران را نیز به آن امر می‌کرد؛ ابوعبدالرحمن مُقرئ نیز همین نظر را داشت. ابوعیسی می‌گوید: شنیدم ابن ابی‌عمر می‌گفت که سفیان بن عیینه فرمود: محمد بن عجلان در حدیث ثقه و امین بود. او افزود: در این باب از جابر، ابوهُریره و سَهل بن سعد نیز روایاتی نقل شده است. ابوعیسی می‌گوید: حدیث ابوسعید خُدری، حدیثی حَسَن صحیح است. برخی از اهل علم بر اساس آن عمل می‌کنند و شافعی، احمد و اسحاق نیز همین قول را دارند. اما گروهی دیگر گفته‌اند: اگر کسی وارد مسجد شود و امام در حال خطبه باشد، باید بنشیند و نماز نخواند؛ این قول سفیان ثوری و اهل کوفه است. ولی قول اول صحیح‌تر است. قتیبه به ما حدیث کرد، علاء بن خالد قرشی به ما حدیث کرد و گفت: حسن بصری را دیدم که در روز جمعه وارد مسجد شد در حالی که امام خطبه می‌خواند؛ پس دو رکعت نماز گزارد و سپس نشست. حسن تنها برای پیروی از حدیث چنین کرد، زیرا خودش این حدیث را از جابر از پیامبر ﷺ روایت کرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هرکس هنگام خطبهٔ جمعه وارد مسجد شود، ابتدا دو رکعت نماز بخواند.

توضیح واژه‌های دشوار
خطبه

خطبهٔ جمعه که امام پیش از نماز جمعه ایراد می‌کند.

رکعت

واحدی از نماز آیینی؛ در اینجا منظور دو واحد نماز است.

تحیةالمسجد

نماز دو رکعتیِ سلام به مسجد که هنگام ورود به مسجد خوانده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که شافعی، احمد و اسحاق به این عمل پایبند بودند: کسی که هنگام خطبه‌خواندن امام وارد می‌شود، دو رکعت نماز بخواند. سفیان ثوری و دانشمندان کوفه بر این نظر بودند که تازه‌وارد باید بی‌درنگ بنشیند. ترمذی دیدگاه نخست را قوی‌تر می‌داند. این روایت همچنین شرح می‌دهد که ابوسعید، با وجود مداخلهٔ نگهبانان، بر خواندن این نماز پای فشرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر هنگام خطبهٔ جمعه وارد مسجد شدی، پیش از نشستن دو رکعت کوتاه نماز بخوان.
  2. نماز را کوتاه بخوان تا پس از آن بتوانی با توجه به خطبه گوش بسپاری.
  3. با آرامش و احترام به امام و حاضران، از رهنمود پیامبر پیروی کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.