کتاب سفر · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 560

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب سفر
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ
  3. 3سُفْيَانَ
  4. 4حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ
  5. 5طَاوُسٍ
  6. 6ابْنِ عَبَّاسٍ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ صَلَّى فِي كُسُوفٍ فَقَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ قَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ قَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَالأُخْرَى مِثْلُهَا ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالنُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَأَبِي بَكْرَةَ وَسَمُرَةَ وَأَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنِ عُمَرَ وَقَبِيصَةَ الْهِلاَلِيِّ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ وَأُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ صَلَّى فِي كُسُوفٍ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ ‏.‏ قَالَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقِرَاءَةِ فِي صَلاَةِ الْكُسُوفِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُسِرَّ بِالْقِرَاءَةِ فِيهَا بِالنَّهَارِ ‏.‏ وَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنْ يَجْهَرَ بِالْقِرَاءَةِ فِيهَا كَنَحْوِ صَلاَةِ الْعِيدَيْنِ وَالْجُمُعَةِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ يَرَوْنَ الْجَهْرَ فِيهَا ‏.‏ وَقَالَ الشَّافِعِيُّ لاَ يَجْهَرُ فِيهَا ‏.‏ وَقَدْ صَحَّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كِلْتَا الرِّوَايَتَيْنِ صَحَّ عَنْهُ أَنَّهُ صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ ‏.‏ وَصَحَّ عَنْهُ أَيْضًا أَنَّهُ صَلَّى سِتَّ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ ‏.‏ وَهَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ جَائِزٌ عَلَى قَدْرِ الْكُسُوفِ إِنْ تَطَاوَلَ الْكُسُوفُ فَصَلَّى سِتَّ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ وَأَطَالَ الْقِرَاءَةَ فَهُوَ جَائِزٌ ‏.‏ وَيَرَوْنَ أَصْحَابُنَا أَنْ تُصَلَّى صَلاَةُ الْكُسُوفَ فِي جَمَاعَةٍ فِي كُسُوفِ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن بشار برای ما حدیث کرد، یحیی بن سعید از سفیان، او از حبیب بن ابی ثابت، او از طاووس، او از ابن عباس و او از پیامبر ﷺ روایت کرد که ایشان در هنگام کسوف نماز خواندند؛ سپس قرائت کردند، بعد رکوع رفتند؛ دوباره قرائت کردند، سپس رکوع رفتند؛ باز هم قرائت کردند و سپس رکوع رفتند — بدین ترتیب سه بار. آنگاه دو سجده به جا آوردند و رکعت دوم نیز مانند آن بود. راوی می‌گوید: در این باب از علی، عایشه، عبدالله بن عمرو، نعمان بن بشیر، مغیره بن شعبه، ابومسعود، ابوبکره، سمره، ابوموسی اشعری، ابن مسعود، اسماء بنت ابی‌بکر صدیق، ابن عمر، قبیسة هلالی، جابر بن عبدالله، عبدالرحمن بن سمره و أُبیّ بن کعب نیز روایاتی نقل شده است. ابوعیسی می‌گوید: حدیث ابن عباس حسن و صحیح است. همچنین از ابن عباس از پیامبر ﷺ روایت شده که ایشان در نماز کسوف چهار رکوع در چهار سجده انجام دادند. شافعی، احمد و اسحاق بر همین قول هستند. او می‌گوید: علمای دین درباره نحوه قرائت در نماز کسوف اختلاف نظر دارند؛ برخی معتقدند که در روز باید قرائت را آهسته انجام داد، در حالی که برخی دیگر مانند نمازهای عیدین و جمعه، قرائت بلند را ترجیح داده‌اند. مالک، احمد و اسحاق طرفدار قرائت بلند هستند، اما شافعی گفته است که نباید بلند قرائت کرد. هر دو روایت از پیامبر ﷺ صحیح ثابت شده است: صحیح است که ایشان چهار رکوع در چهار سجده انجام دادند و همچنین صحیح است که شش رکوع در چهار سجده به جا آوردند. نزد علما این امر بسته به مدت زمان کسوف جایز است؛ اگر کسوف طولانی شود، انجام شش رکوع در چهار سجده جایز است و اگر با قرائت طولانی، چهار رکوع در چهار سجده انجام شود، آن نیز جایز است. یاران ما معتقدند که نماز کسوف باید در هنگام گرفتگی خورشید و ماه به صورت جماعت اقامه شود.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

نماز کسوف در هر رکعت شامل چندین قرائت و رکوع است.

توضیح واژه‌های دشوار
نماز کسوف

نمازی ویژه که هنگام گرفتگی خورشید یا ماه خوانده می‌شود.

رکعت

واحدی از نماز که از جمله شامل قیام، رکوع و سجده است.

سجده

خم‌شدن و به خاک نهادن پیشانی بر زمین در نماز.

برداشت‌های عالمان

ترمذی چندین روایت معتبر دربارهٔ نماز کسوف نقل می‌کند. در این روایت، در هر رکعت سه رکوع و در کنار آن دو سجده آمده است؛ در روایات دیگر، دو رکوع در هر رکعت ذکر شده است. علما هر دو شیوه را جایز دانسته‌اند و انتخاب میان آن‌ها را با مدت گرفتگی و طولانی‌کردن قرائت مرتبط می‌دانند. آنان همچنین دربارهٔ بلند خواندن قرائت در کسوف روز اختلاف داشته‌اند: مالک، احمد و اسحاق این کار را برگزیدند، در حالی که شافعی چنین نکرد. ترمذی همچنین نقل می‌کند که اصحاب او نماز را هنگام گرفتگی خورشید و نیز ماه به جماعت برگزار می‌کردند.

درس‌هایی برای امروز
  1. شیوه‌های نقل‌شدهٔ نماز کسوف را بیاموزید و در این باره از عالمی مورد اعتماد یا امام پیروی کنید.
  2. هنگام وقوع گرفتگی، از فرصت برای نماز، دعا و یاد خدا بهره ببرید.
  3. به اختلاف معتبر میان علما دربارهٔ قرائت و چگونگی این نماز احترام بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.