Jami at-Tirmidhi، حدیث 614
روایتشده توسط Ka'b ibn Ujrah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Ka'b ibn Ujrah
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ الْقَطَوَانِيُّ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا غَالِبٌ أَبُو بِشْرٍ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ عَائِذٍ الطَّائِيِّ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أُعِيذُكَ بِاللَّهِ يَا كَعْبُ بْنَ عُجْرَةَ مِنْ أُمَرَاءَ يَكُونُونَ مِنْ بَعْدِي فَمَنْ غَشِيَ أَبْوَابَهُمْ فَصَدَّقَهُمْ فِي كَذِبِهِمْ وَأَعَانَهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَلَيْسَ مِنِّي وَلَسْتُ مِنْهُ وَلاَ يَرِدُ عَلَىَّ الْحَوْضَ وَمَنْ غَشِيَ أَبْوَابَهُمْ أَوْ لَمْ يَغْشَ فَلَمْ يُصَدِّقْهُمْ فِي كَذِبِهِمْ وَلَمْ يُعِنْهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَهُوَ مِنِّي وَأَنَا مِنْهُ وَسَيَرِدُ عَلَىَّ الْحَوْضَ يَا كَعْبُ بْنَ عُجْرَةَ الصَّلاَةُ بُرْهَانٌ وَالصَّوْمُ جُنَّةٌ حَصِينَةٌ وَالصَّدَقَةُ تُطْفِئُ الْخَطِيئَةَ كَمَا يُطْفِئُ الْمَاءُ النَّارَ . يَا كَعْبُ بْنَ عُجْرَةَ إِنَّهُ لاَ يَرْبُو لَحْمٌ نَبَتَ مِنْ سُحْتٍ إِلاَّ كَانَتِ النَّارُ أَوْلَى بِهِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مُوسَى . وَأَيُّوبُ بْنُ عَائِذٍ الطَّائِيُّ يُضَعَّفُ وَيُقَالُ كَانَ يَرَى رَأْىَ الإِرْجَاءِ . وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَلَمْ يَعْرِفْهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مُوسَى وَاسْتَغْرَبَهُ جِدًّا .
عبدالله بن ابی زیاد قطوانی کوفی به ما حدیث کرد، عبیدالله بن موسی به ما حدیث کرد، غالب ابوبشر از ایوب بن عائذ طائی، او از قیس بن مسلم، او از طارق بن شهاب، و او از کعب بن عُجره روایت کرد که گفت: رسول خدا ﷺ به من فرمودند:
«ای کعب بن عُجره! من برای تو از شرّ امیرانی که پس از من خواهند آمد، به الله پناه میبرم. هر کس بر درهای آنان رود و دروغشان را تصدیق کند و در ستمشان یاریشان رساند، از من نیست و من از او نیستم و بر حوض کوثر بر من وارد نخواهد شد. و هر کس بر درهای آنان رود یا نرود، ولی دروغشان را تصدیق نکند و در ستمشان یاریشان نرساند، او از من است و من از اویم و بر حوض کوثر بر من وارد خواهد شد. ای کعب بن عُجره! نماز برهان و دلیل روشن است، روزه سپری استوار است و صدقه گناهان را خاموش میکند همانگونه که آب آتش را خاموش میسازد. ای کعب بن عُجره! هیچ گوشتی که از مال حرام بروید، مگر آنکه آتش دوزخ سزاوارترِ آن است.» ابوعیسی گوید: این حدیث با این سند حسن غریب است و جز از حدیث عبیدالله بن موسی نمیشناسیم. ایوب بن عائذ طائی ضعیف شمرده میشود و گفته شده که معتقد به رأی ارجاء بود. من از محمد درباره این حدیث پرسیدم و او نیز جز از طریق عبیدالله بن موسی آن را نمیشناخت و آن را بسیار عجیب دانست.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ایمان، ایستادگی در برابر ستم و پاکی در عبادت و درآمد را میطلبد.
در پی دسترسی به صاحبان قدرت بودن؛ هشدار دربارهٔ تأیید دروغها و ستم آنان یا پشتیبانی از آنهاست، نه صرفاً دیدارشان.
حوض پیامبر ﷺ در روز قیامت.
مال حرام یا مالی که از راه نادرست به دست آمده باشد.
عالمان از این روایت برداشت میکنند که صرف ارتباط با صاحبان قدرت نکوهیده نیست؛ آنچه تعیینکننده است این است که شخص دروغهایشان را تأیید کند یا از ستم پشتیبانی کند. این هشدار بر پایبندی به عدالت و دوری از همکاری در ستم تأکید دارد. تشبیه نماز به گواهی، روزه به سپری محافظ و صدقه به خاموشکنندهٔ آتش، اهمیت معنوی آنها را برجسته میکند. هشدار پایانی نشان میدهد که درآمد حرام خطری جدی برای سرانجام انسان است.
- رابطهات با صاحبان قدرت را با این معیار بسنج که آیا به ستمشان کمک میکنی یا بر صداقت میمانی.
- درآمد حرام را نپذیر و مرتب بررسی کن که پولت از راهی مشروع به دست آمده باشد.
- نماز و روزهات را پاس بدار و صدقه را بخشی از عبادت روزانهات قرار بده.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.