کتاب زکات · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 667

روایت‌شده توسط Buraidah bin al-Hasib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب زکات
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Buraidah bin al-Hasib

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ أَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ تَصَدَّقْتُ عَلَى أُمِّي بِجَارِيَةٍ وَإِنَّهَا مَاتَتْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَجَبَ أَجْرُكِ وَرَدَّهَا عَلَيْكِ الْمِيرَاثُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا كَانَ عَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ أَفَأَصُومُ عَنْهَا قَالَ ‏"‏ صُومِي عَنْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا لَمْ تَحُجَّ قَطُّ أَفَأَحُجُّ عَنْهَا قَالَ ‏"‏ نَعَمْ حُجِّي عَنْهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَلاَ يُعْرَفُ هَذَا مِنْ حَدِيثِ بُرَيْدَةَ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَطَاءٍ ثِقَةٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ ثُمَّ وَرِثَهَا حَلَّتْ لَهُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا الصَّدَقَةُ شَيْءٌ جَعَلَهَا لِلَّهِ فَإِذَا وَرِثَهَا فَيَجِبُ أَنْ يَصْرِفَهَا فِي مِثْلِهِ ‏.‏ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَزُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ ‏.‏

ترجمه

علی بن حجر به ما حدیث نقل کرد، علی بن مسهر از عبدالله بن عطاء، او از عبدالله بن بریده و او از پدرش روایت کرد که گفت: نزد پیامبر ﷺ نشسته بودم که زنی آمد و عرض کرد:

«ای رسول خدا! من کنیزی را به مادرم صدقه داده بودم ولی او از دنیا رفت.» پیامبر ﷺ فرمودند: «پاداش تو ثابت است و ارث آن را به تو بازگرداند.» زن گفت: «ای رسول خدا! مادرم یک ماه روزه قضا داشت، آیا من از طرف او روزه بگیرم؟» پیامبر ﷺ فرمودند: «از طرف او روزه بگیر.» زن گفت: «ای رسول خدا! او هرگز حج نکرده بود، آیا من از طرف او حج بجا آورم؟» پیامبر ﷺ فرمودند: «بله، از طرف او حج بجا آور.» ابوعیسی می‌گوید: این حدیث حسن صحیح است و این حدیث از بریده جز از این طریق شناخته نشده است. عبدالله بن عطاء نزد اهل حدیث مورد اعتماد است. عمل بیشتر علما بر این است که اگر شخصی چیزی را صدقه دهد و سپس آن را به ارث ببرد، برای او حلال است. برخی از علما گفته‌اند که صدقه چیزی است که برای الله اختصاص داده شده، پس اگر کسی آن را به ارث ببرد، واجب است آن را در راه مشابه مصرف کند. سفیان ثوری و زهیر بن معاویه نیز این حدیث را از عبدالله بن عطاء روایت کرده‌اند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

یک وارث زن می‌تواند به نیابت از مادر درگذشته‌اش روزه بگیرد و حج به‌جا آورد.

توضیح واژه‌های دشوار
صدقه

بخشش داوطلبانه‌ای که برای خشنودی خدا داده می‌شود.

ارث

مالی که وارث پس از فوت شخص، طبق احکام اسلامی حق دریافت آن را دارد.

روزه به نیابت از او

روزه‌های واجبی را که متوفی بر عهده داشته است، به نیابت از او به‌جا آوردن.

برداشت‌های عالمان

ترمذی می‌گوید بیشتر علما اجازه می‌دهند کسی مالی را که پیش‌تر به‌عنوان صدقه بخشیده است، بعداً در مقام وارث دریافت کند. برخی علما معتقد بودند که وارث باید آن را در راه خیری مشابه هزینه کند. این روایت همچنین به‌عنوان دلیلی بر به‌جا آوردن روزه‌های واجب و حج به نیابت از متوفی به‌شمار می‌رود؛ شرایط و نحوه اجرای دقیق آن در مذاهب فقهی متفاوت است.

درس‌هایی برای امروز
  1. درباره بستگان درگذشته بررسی کنید چه واجبات دینی‌ای بر عهده‌شان باقی مانده بود و با دقت برای ادای آن‌ها اقدام کنید.
  2. با نیتی خالص صدقه بدهید و بازپس‌گرفتن آن را بعداً مشروط نکنید.
  3. اگر می‌خواهید به نیابت از متوفی روزه بگیرید یا حج به‌جا آورید، با عالمی آگاه مشورت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.