Jami at-Tirmidhi، حدیث 714
روایتشده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Umar ibn al-Khattab
روایت
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ مَعْمَرِ بْنِ أَبِي حُيَيَّةَ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّهُ سَأَلَهُ عَنِ الصَّوْمِ، فِي السَّفَرِ فَحَدَّثَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَمَضَانَ غَزْوَتَيْنِ يَوْمَ بَدْرٍ وَالْفَتْحِ فَأَفْطَرْنَا فِيهِمَا . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ أَمَرَ بِالْفِطْرِ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا . وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ نَحْوُ هَذَا أَنَّهُ رَخَّصَ فِي الإِفْطَارِ عِنْدَ لِقَاءِ الْعَدُوِّ وَبِهِ يَقُولُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ .
قتیبه برای ما حدیث کرد، ابن لهیعة برای ما حدیث کرد، از یزید بن ابی حبیب، از معمر بن ابی حییه، از ابن مسیب که او درباره روزه در سفر از وی پرسید. پس او نقل کرد که عمر بن خطاب گفت:
«ما همراه رسول خدا ﷺ در ماه رمضان در دو غزوه شرکت کردیم: روز بدر و فتح مکه، و در هر دو افطار نمودیم.» راوی گوید: در این باب از ابوسعید نیز روایت شده است. ابوعیسی گوید: حدیث عمر را جز از این طریق نمیشناسیم. و همچنین از ابوسعید از پیامبر ﷺ روایت شده است که ایشان در یکی از غزوات دستور به افطار دادند. و از عمر بن خطاب نیز مشابه همین مطلب روایت شده که هنگام رویارویی با دشمن اجازه افطار داده است و برخی از اهل علم نیز بر همین قول هستند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عمر نقل میکند که صحابه در دو لشکرکشیِ رمضان روزهٔ خود را افطار کردند.
یک عملیات یا کارزار نظامی.
در طول روز خوردن و آشامیدن بهجای ادامهدادن روزه؛ روزی از رمضان که روزهاش ترک شده، بعداً قضا میشود.
آسانگیریای که شریعت اسلامی به رسمیت میشناسد، مانند امکان روزهنگرفتن در سفر.
عالمان بر پایهٔ روایات قویتر توضیح میدهند که مسافر در ماه رمضان رخصت شرعی دارد روزه نگیرد و روزهای ازدسترفته را بعداً قضا کند. این روایت ضعیف بهتنهایی نمیتواند این حکم را ثابت کند. برخی عالمان گزارشِ اجازهدادن عمر برای افطار هنگام روبهروشدن با دشمن را ناظر به نیاز به توانایی جنگ میدانند؛ کاربرد دقیق آن به شرایط و مذهب فقهی بستگی دارد.
- کسی که در ماه رمضان سفر میکند، برای تشخیص چگونگیِ کاربرد رخصت روزه به وضعیت خود، به منابع معتبر فقهی مراجعه کند.
- روزی از رمضان را که با استفاده از رخصت سفر روزه نگرفتهای، بعداً قضا کن.
- یک تکلیف دینی را تنها بر پایهٔ زنجیرهٔ روایتی ضعیف بنا نکن.
این روایت صحیح بیان میکند که پیامبر ﷺ در سفر خُفهای چرمی خود را درآورد و مسح بر جورابها را در وضو انجام داد؛ ازاینرو با رخصتهای معتبر سفر ارتباط دارد.
Sahih al-Bukhari · #204 (Sahih)این روایت دربارهٔ سفری همراه پیامبر ﷺ است و به روشنشدن زمینهٔ کلی رخصتهای سفر کمک میکند؛ اما مستقیماً دربارهٔ افطارکردن نیست.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.