کتاب روزه · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 718

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: کتاب روزه
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Da'if (ضعیف)
  1. 1قُتَيْبَةُآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2عَبْثَرُ بْنُ الْقَاسِمِ
  3. 3أَشْعَثَ
  4. 4مُحَمَّدٍ
  5. 5نَافِعٍ
  6. 6ابْنِ عُمَرَ
  7. 7رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْثَرُ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ مَاتَ وَعَلَيْهِ صِيَامُ شَهْرٍ فَلْيُطْعِمْ عَنْهُ مَكَانَ كُلِّ يَوْمٍ مِسْكِينًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ لاَ نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالصَّحِيحُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ مَوْقُوفٌ قَوْلُهُ ‏.‏ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ يُصَامُ عَنِ الْمَيِّتِ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ قَالاَ إِذَا كَانَ عَلَى الْمَيِّتِ نَذْرُ صِيَامٍ يَصُومُ عَنْهُ وَإِذَا كَانَ عَلَيْهِ قَضَاءُ رَمَضَانَ أَطْعَمَ عَنْهُ ‏.‏ وَقَالَ مَالِكٌ وَسُفْيَانُ وَالشَّافِعِيُّ لاَ يَصُومُ أَحَدٌ عَنْ أَحَدٍ ‏.‏ قَالَ وَأَشْعَثُ هُوَ ابْنُ سَوَّارٍ ‏.‏ وَمُحَمَّدٌ هُوَ عِنْدِي ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى ‏.‏

ترجمه

قتیبه برای ما حدیث کرد، ابثر بن قاسم برای ما حدیث کرد، از اشعث، از محمد، از نافع، از ابن عمر، از پیامبر ﷺ که فرمودند:

«هر کس بمیرد در حالی که یک ماه روزه بر گردن دارد، باید به جای هر روز یک مسکین را طعام دهد.» ابوعیسی گفت: این حدیث ابن عمر را جز از این طریق به صورت مرفوع نمی‌شناسیم و آنچه از ابن عمر صحیح است، موقوف بودن آن یعنی قول خود اوست. اهل علم در این باب اختلاف کرده‌اند؛ برخی گفته‌اند که برای میت روزه گرفته می‌شود. احمد و اسحاق نیز همین نظر را دارند و گفته‌اند: اگر بر میت نذر روزه باشد، برای او روزه گرفته شود و اگر قضای رمضان بر گردن داشته باشد، برای او اطعام شود. مالک، سفیان و شافعی گفته‌اند: هیچ‌کس نباید به جای دیگری روزه بگیرد. او گفت: اشعث همان ابن سوار است و محمد به گمان من ابن عبدالرحمن بن ابی‌لیلی است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

برای هر روز روزه‌ای که فرد درگذشته نتوانسته به‌جا آورد، به یک نیازمند غذا داده می‌شود.

توضیح واژه‌های دشوار
موقوف

گفته‌ای که به یکی از صحابه نسبت داده شده باشد، نه به پیامبر ﷺ.

فدیه

عملی جایگزین؛ در اینجا غذا دادن به یک نیازمند در برابر هر روز روزه.

برداشت‌های عالمان

ترمذی اشاره می‌کند که روایت منسوب به پیامبر ﷺ ضعیف است و گفته صحیح در این باره از خود ابن عمر نقل شده است. عالمان اختلاف نظر داشته‌اند: احمد و اسحاق میان نذر روزه، که باید از طرف فرد درگذشته روزه گرفته شود، و روزهای فوت‌شده رمضان، که برای آن‌ها غذا داده می‌شود، تفاوت گذاشتند. مالک، سفیان و شافعی بر این نظر بودند که هیچ‌کس به نیابت از دیگری روزه نمی‌گیرد. روایت صحیح عایشه در صحیح بخاری، که می‌گوید خویشاوند فردی که بدهی روزه دارد می‌تواند از طرف او روزه بگیرد، پشتوانه‌ای قوی‌تر برای دیدگاه جواز روزه گرفتن به نیابت از فرد درگذشته است.

درس‌هایی برای امروز
  1. اگر فردی پس از مرگ بدهی روزه داشته است، با عالمی آگاه مشورت کنید تا روشن شود روزه نذری بوده یا روزهای فوت‌شده رمضان.
  2. حکم شرعی را صرفاً بر پایه روایتی ضعیف بنا نکنید؛ روایت‌های صحیح و قوی‌تر را نیز در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.