کتاب روزه · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 730

روایت‌شده توسط Hafsah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب روزه
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

از الترمذي تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍآن را به الترمذي روایت کرد
  2. 2ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ
  3. 3يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ
  4. 4عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ
  5. 5ابْنِ شِهَابٍ
  6. 6سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
  7. 7أَبِيهِ
  8. 8حَفْصَةَ
  9. 9رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ حَفْصَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ لَمْ يُجْمِعِ الصِّيَامَ قَبْلَ الْفَجْرِ فَلاَ صِيَامَ لَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَفْصَةَ حَدِيثٌ لاَ نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَوْلُهُ وَهُوَ أَصَحُّ وَهَكَذَا أَيْضًا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنِ الزُّهْرِيِّ مَوْقُوفًا وَلاَ نَعْلَمُ أَحَدًا رَفَعَهُ إِلاَّ يَحْيَى بْنَ أَيُّوبَ ‏.‏ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لاَ صِيَامَ لِمَنْ لَمْ يُجْمِعِ الصِّيَامَ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ فِي رَمَضَانَ أَوْ فِي قَضَاءِ رَمَضَانَ أَوْ فِي صِيَامِ نَذْرٍ إِذَا لَمْ يَنْوِهِ مِنَ اللَّيْلِ لَمْ يُجْزِهِ وَأَمَّا صِيَامُ التَّطَوُّعِ فَمُبَاحٌ لَهُ أَنْ يَنْوِيَهُ بَعْدَ مَا أَصْبَحَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏

ترجمه

اسحاق بن منصور برای ما حدیث کرد، ابن ابی مریم به ما خبر داد، یحیی بن ایوب به ما خبر داد، از عبدالله بن ابی بکر، از ابن شهاب، از سالم بن عبدالله، از پدرش، از حفصه، از پیامبر ﷺ که فرمودند:

«هر کس پیش از فجر روزه را نیت نکند، روزه‌ای ندارد.» ابوعیسی گفت: حدیث حفصه را جز از این طریق به صورت مرفوع نمی‌شناسیم. و از نافع از ابن عمر نیز به صورت قول او روایت شده که صحیح‌تر است. همچنین این حدیث از زهری به صورت موقوف روایت شده و کسی را نمی‌شناسیم که آن را مرفوع کرده باشد جز یحیی بن ایوب. و معنای این حدیث نزد اهل علم آن است که: هر کس پیش از طلوع فجر در ماه رمضان یا در قضای رمضان یا در روزه نذر، روزه را نیت نکند، روزه‌ای ندارد؛ اگر از شب نیت نکند، کافی نخواهد بود. اما در مورد روزه تطوع (نافله)، جایز است که پس از صبح شدن آن را نیت کند. و این قول شافعی، احمد و اسحاق است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

برای روزهٔ واجب، نیت باید پیش از فجر شکل گرفته باشد.

توضیح واژه‌های دشوار
نیت (نیّه)

قصد درونی برای انجام عبادتی معین.

فجر

سپیده‌دمی که آغاز روز روزه را مشخص می‌کند.

مرفوع

روایتی که به پیامبر ﷺ نسبت داده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

ترمذی توضیح می‌دهد که این حکم دربارهٔ رمضان، قضای روزهای ازدست‌رفتهٔ رمضان و روزهٔ نذر است: نیت باید پیش از فجر شکل بگیرد. بنا بر نظر عالمان یادشده، در روزهٔ مستحبی می‌توان پس از آغاز صبح نیز نیت کرد. او همچنین می‌گوید روایت به صورت سخن ابن‌عمر از روایت مرفوعِ نقل‌شده از این طریق قوی‌تر است. این توضیح تأکید می‌کند که نیت، قصدی درونی است و گفتن صیغه‌ای ثابت با زبان لازم نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از فجر آگاهانه قصد کنید روزهٔ واجب آن روز را بگیرید.
  2. میان روزهٔ واجب و مستحبی تفاوت بگذارید؛ طبق توضیح نقل‌شده، برای روزهٔ مستحبی می‌توان نیت را در بخشی از صبح انجام داد.
  3. نیت را در دل داشته باشید؛ لازم نیست عبارت ثابتی را با صدای بلند بگویید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.