کتاب روزه · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi، حدیث 732

روایت‌شده توسط Umm Hani. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: کتاب روزه
جامع الترمذي
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umm Hani

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ كُنْتُ أَسْمَعُ سِمَاكَ بْنَ حَرْبٍ يَقُولُ أَحَدُ ابْنَىْ أُمِّ هَانِئٍ حَدَّثَنِي فَلَقِيتُ، أَنَا أَفْضَلَهُمَا، وَكَانَ، اسْمُهُ جَعْدَةَ وَكَانَتْ أُمُّ هَانِئٍ جَدَّتَهُ فَحَدَّثَنِي عَنْ جَدَّتِهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَيْهَا فَدَعَى بِشَرَابٍ فَشَرِبَ ثُمَّ نَاوَلَهَا فَشَرِبَتْ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمَا إِنِّي كُنْتُ صَائِمَةً ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الصَّائِمُ الْمُتَطَوِّعُ أَمِينُ نَفْسِهِ إِنْ شَاءَ صَامَ وَإِنْ شَاءَ أَفْطَرَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ شُعْبَةُ فَقُلْتُ لَهُ أَأَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ أُمِّ هَانِئٍ قَالَ لاَ أَخْبَرَنِي أَبُو صَالِحٍ وَأَهْلُنَا عَنْ أُمِّ هَانِئٍ ‏.‏ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ فَقَالَ عَنْ هَارُونَ ابْنِ بِنْتِ أُمِّ هَانِئٍ عَنْ أُمِّ هَانِئٍ ‏.‏ وَرِوَايَةُ شُعْبَةَ أَحْسَنُ ‏.‏ هَكَذَا حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ عَنْ أَبِي دَاوُدَ فَقَالَ ‏"‏ أَمِينُ نَفْسِهِ ‏"‏ ‏.‏ وَحَدَّثَنَا غَيْرُ مَحْمُودٍ عَنْ أَبِي دَاوُدَ فَقَالَ ‏"‏ أَمِيرُ نَفْسِهِ أَوْ أَمِينُ نَفْسِهِ ‏"‏ ‏.‏ عَلَى الشَّكِّ وَهَكَذَا رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ شُعْبَةَ ‏"‏ أَمِينُ أَوْ أَمِيرُ نَفْسِهِ ‏"‏ عَلَى الشَّكِّ ‏.‏ قَالَ وَحَدِيثُ أُمِّ هَانِئٍ فِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الصَّائِمَ الْمُتَطَوِّعَ إِذَا أَفْطَرَ فَلاَ قَضَاءَ عَلَيْهِ إِلاَّ أَنْ يُحِبَّ أَنْ يَقْضِيَهُ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ وَالشَّافِعِيِّ ‏.‏

ترجمه

محمود بن غیلان برای ما حدیث کرد، ابوداود برای ما حدیث کرد، شعبه برای ما حدیث کرد و گفت: من سِماک بن حرب را می‌شنیدم که می‌گفت: یکی از دو پسر امّ هانی برایم حدیث نقل کرد. سپس با او دیدار کردم و او برترِ آن دو بود؛ نامش جَعده بود و امّ هانی مادربزرگش بود. او از مادربزرگش برایم نقل کرد که رسول خدا ﷺ بر او وارد شدند و نوشیدنی طلبیدند. ایشان نوشیدند و سپس آن را به امّ هانی دادند و او نیز نوشید. امّ هانی عرض کرد:

«ای رسول خدا! من روزه بودم.» پس رسول خدا ﷺ فرمودند: «روزه‌دارِ نفل، امینِ خویش است؛ اگر بخواهد روزه را ادامه می‌دهد و اگر بخواهد افطار می‌کند.» شعبه گفت: از جعده پرسیدم: «آیا این حدیث را مستقیماً از امّ هانی شنیده‌ای؟» پاسخ داد: «خیر، بلکه ابوصالح و خاندانمان آن را از امّ هانی به ما خبر داده‌اند.» حماد بن سلمه نیز این حدیث را از سماک بن حرب روایت کرده، ولی گفته است: «از هارون، دخترزادهٔ امّ هانی، از امّ هانی.» اما روایت شعبه نیکوتر است. محمود بن غیلان بدین صورت از ابوداود برای ما نقل کرد: «امینِ خویش». و غیر از محمود، از ابوداود با تردید نقل کرده‌اند: «امیرِ خویش یا امینِ خویش». همچنین از چند طریق دیگر از شعبه با تردید روایت شده: «امین یا امیرِ خویش». او گفت: در سند حدیث امّ هانی اختلاف وجود دارد. اما عمل بر پایهٔ این حدیث نزد برخی از اهل علم از اصحاب پیامبر ﷺ و دیگران جاری است که چون روزه‌دارِ نفل افطار کند، قضایی بر او واجب نیست مگر آنکه خود دوست داشته باشد آن را قضا کند. این قولِ سفیان ثوری، احمد، اسحاق و شافعی است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کسی که روزهٔ مستحبی می‌گیرد، می‌تواند روزه‌اش را افطار کند و لازم نیست آن را قضا کند.

توضیح واژه‌های دشوار
روزهٔ مستحبی

روزه‌ای که فرد به انتخاب خود می‌گیرد و روزهٔ واجب نیست.

اختیار با خود اوست

کسی که روزهٔ مستحبی می‌گیرد، اختیار دارد آن را ادامه دهد یا افطار کند.

برداشت‌های عالمان

ترمذی نقل می‌کند که برخی از صحابه و عالمان بر این باور بودند که کسی که روزهٔ مستحبی را افطار کند، قضای آن بر عهده‌اش نیست، هرچند می‌تواند آن روز را قضا کند. او از جمله سفیان ثوری، احمد، اسحاق و شافعی را نام می‌برد. این حکم دربارهٔ روزهٔ مستحبی است و چیزی از وجوب کامل‌کردن روزهٔ واجب نمی‌کاهد.

درس‌هایی برای امروز
  1. میان روزهٔ مستحبی و روزهٔ واجب فرق بگذارید؛ این حکم دربارهٔ عبادت مستحبی است.
  2. طبق نظر عالمان یادشده، اگر روزهٔ مستحبی را افطار کنید، لازم نیست آن را قضا کنید، اما می‌توانید چنین کنید.
  3. در عبادت مستحبی، نیت و شرایط خود را با دقت بسنجید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.